Yazı Köyü Hakkında Bilgi Divriği Sivas

'Sivas Tanıtımı' forumunda DeMSaL tarafından 20 Ocak 2011 tarihinde açılan konu

  1. DeMSaL

    DeMSaL Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Yazı Köyü Hakkında Bilgi Divriği Sivas konusu Sivas İli Köyleri - Yazı Köyü Divriği - Yazı Köyü Hakkında Bilgiler - Yazı Köyü Resimleri






    Bilgiler
    Nüfus 43 (2000)
    Koordinatlar
    Posta Kodu 58300
    Alan Kodu 0346
    Yönetim
    Coğrafi Bölge İç Anadolu Bölgesi
    İl Sivas
    İlçe Divriği
    Yazı, Sivas ilinin Divriği ilçesine bağlı bir köydür.


    Tarihi
    Köyün adının nereden geldiği ve geçmişi hakkında bilgi yoktur.

    Kültür
    Yerel ağızda bazı ifadeler ve karşılıkları:
    Ağıl : Davar barınağı
    Aha : işte
    Ahbun : Hayvan gübresi
    Ahlat : Dağ armudu
    Akdarma : Tarlayı birinci ve ikinci defa sürme
    Alaca : Uzun tahta parçalarla yapılan bahçe kapısı
    Alaf : Hayvanlara verilen besin maddesi,ot
    Alıç : Sonbaharda yetişen sarı veya turuncu renkte,bol çekirdekli yabani bir meyve
    Argaç : Halı-kilim dokumada aradan geçirilen iplik
    Arıstah : Eski köy evlerinde tavanda bulunan ağaç gövdesi
    Ark : Bağ,bahçe sulamak için açılan küçük su kanalı
    Asvap : Giysi,çamaşır
    Ayıtlamak : Seçmek,temizlemek
    Azık : Tarlaya ,bahçeye çalışmaya giderken orada yenmek üzere yanına alınan yiyecek
    Bakraç : Bakırdan yapılmış,yoğurt,süt kabı
    Bayahtan : Biraz önce
    Bellilik : İşaret,iz
    Bıldır : Geçen yıl
    Bıtırak : Tarlalarda insanın ayaklarına yapışan dikenli ot
    Bibi : Hala
    Burma : Bükülmüş yonca bağı
    Buymak : Üşümek
    Cecim : Yün iplikle elde dokunmuş kilim
    Cekkil : İki ucundaki metal çengellere helke takılarak su taşımakta kullanılan omuzda tutulan tahta alet
    Cıdırlı : Huysuz,sorun çıkaran,sorunlu
    Cılga : Keçi yolu,patika
    Cığız : Çabuk vazgeçen,dönek,sözünde durmayan
    Cınıvızın gününden kalma : Çok eski
    Çağıldak : Hayvanların kuyruk veya karın bölgelerine yapışan yuvarlak, sert dışkı
    Çaput : Bez parçası
    Çebiş : 1 yaşındaki keçi yavrusu,sağılmaya veya yavru yapmaya aday keçi yavrusu
    Çıngı : Kıvılcım
    Çiçi : Eşleri müsayip olan kadınların birbirine göre durumu
    Çiğit : Meyve çekirdeği
    Çimmek : Yıkanmak
    Çir : Kayısı,erik kurusu
    Çoluh : Büyükbaş hayvanları musura bağlamak için kullanılan ahşap,U şeklindeki boyunduruk
    Çunmak : Başkasına imrenmek
    Dekmik : Tekme
    Demin : Biraz önce
    Eğiş : Ekmek pişirirken,tandırdan ekmeği çekmeye yarayan uzun metal çubuk
    Eşir : Oğlak derisinden yapılan ve içine ayran konulan tulum
    Evlek : Eskiden 250m2 alan ölçüsünü belirtmek için kullanılan ifade
    Ferik : 1 yaşındaki horoz , keklik yavrusu
    Fışkı : Hayvan pisliği
    Firimek : Islak çamaşırların biraz kuruyup nemli olma hali
    Firovn : Şeytan,işini bilir,fesat
    Garık : Sebze ekilmesi için hazırlanan küçük bahçe parçası
    Gavar : Tarlaya veya bahçeye bağlanan suyun başlangıç yeri
    Gaybet : Arkasından konuşmak
    Gejgere : İki kişi tarafından ahırdan gübre taşınan , tahtadan yapılmış aygıt
    Gelmacı : Yenge
    Gımşıtmak : Hafifçe hareket ettirmek,yerinden oynatmak
    Gidik : Keçi yavrusu
    Goya : Güya
    Göğ : Sebze ve meyvelerin henüz olgunlaşmamış,yeşil hali
    Helke : Çeşmeden su getirmeye yarayan bakırdan yapılmış içi kalaylı su kabı
    Hınik : Sümük
    Hırhırçik : İşe yaramaz -çok eski giysi,kumaş parçası
    Holos : İlkbaharda kırlarda yetişen,yabani ot
    Horum : Yonca,korunga gibi otların demeti
    Işıma : Güneşin doğması
    İbicek : Kura
    İşmar : Göz kırpmak,işaret etmek
    Kahan : Bostanda yetişen bitkilerin ilk çapalanması,yaban otlarının ayıklanması
    Kancık : Dişi köpek ve eşek
    Karış : Beddua
    Kavil : İki kişi arasında verilen söz
    Kavurga : Buğdayın kavrulmasıyla elde edilmiş yemiş
    Kavut : Sokkuda ezilip, kurutulmuş armut
    Keçeleşmek : Vücudun bir bölümünün uyuşması,karıncalanması
    Kefleme : Tehdit etme
    Kem : Buğdayın patoza atılmadan önce deste halinde bağlanmasına verilen ad
    Kepenek : Kelebek
    Kırkma : Davarların yününü keserek traş etmek
    Kırtik: Sabunun ufalmış parçası
    Kidim : Dağ yüzündeki taşların çıkıntılı yerleri
    Kirkit : Halı,kilim dokumada kullanılan ,argacı sıkıştırmaya yarayan alet
    Kitmık : Köceğin küçüğü
    Kömbe : Un,tuz,yağ ve suyun yoğrulup pişirilmesiyle yapılan bir tür börek
    Kördüllemek: Bir konuda yeteneğini kaybedip körelmek
    Kössöğ : Ocaktaki odunun yanmış yarısı
    Kulunç : Sırt
    Kunnacı : Gebe hayvan
    Kuz : Gölgede kalan yan
    Küflet : Ev halkı,aile
    Kürük : At,eşek yavrusu
    Kürün : Hayvanların içinden su içtiği yalak
    Küşne: Kara burçak
    Loğ : Toprak damlı evlerde yağmurun eve akmasını önlemek için yapılan ,ağır silindir şeklinde taş
    Lüküs : Gazla yanan ,yüksek derecede ışık veren lamba
    Malamat : Berbat,rezil
    Mayıs : Koyun ve sığır pisliği
    Musur : Hayvan yemliği
    Mücürük : Yorulmuş
    Okuntu : Eskiden insanlara sabun,üzüm-leblebi vb.şeyler vererek düğünlere davet etme
    Öksemek : Özlemek
    Öllük : Bebeklerin altına konulan çok ince killi toprak
    Pahıl : Alçak,fesat,başkasının iyiliğini istemeyen,çekemeyen,kıskanç
    Peğ : Yıkık yapı
    Pejmurde : Dağınık
    Pırtik : Parça
    Pingel : Tavukların belli bir yere yumurtlaması için konan yumurta
    Peş : Etek,üç peş(üç etek)
    Pür : Yaprak
    Pürçekli : Havuç
    Pürpürüm : Semizotu
    Rapat : Ekmek pişirirken, tandıra hamuru yapıştırmaya yarayan,üzeri minderli tahta alet
    Sadır : Fide
    Savuşmak : Geçmek,geçip gitmek
    Seki : Yüksekçe oturmalık
    Sokku : Yarma,bulgur yapılacak buğdayı , içinde tokmakla döğerek hazırlamakta kullanılan derin ,kazan şeklinde taş
    Süğük : Dam başı
    Sürgüç : Bulaşık bezi
    Şelek : Sırtta taşınan yük
    Şirden : Davar kursağı
    Şirnemek : Şımarmak
    Şişek : Altı ayla bir yaş arasındaki dişi koyun
    Tataba : Kadın hizmetçi
    Tatak : Pasak,kir,bulaşık
    Tavatır : Çok
    Tay : Eş iki taneden biri
    Temek : Gübre atılan pencere
    Tike : Genelde bir parça et anlamında kullanılan kelime
    Tingi düşük olmak : Durgunluk
    Tuman : Don(Giyecek)
    Tump : İki tarla arasındaki sınır çizgisi
    Türük : Çanta
    Uruplağ : Ölçü birimi (1 teneke )
    Utmak : Kumarda vb. oyunlarda kazanmak
    Yarpuz : Nane
    Yülümek : Saç,sakalı kesmek,traş etmek
    Zebil : Bol bol bulunan,çok
    Zırza : Kapı kilidi
    Zibil : Çöp,atık
    Zifir : Yağlı bulaşık


    II. BÖLÜM

    Ağartı : Ayran, süt gibi içeceklerin tümü.
    Alaçıh : Yazın bağ, bahçe, bostan veya tarla kenarına kurulan ilkel kulübe.
    Arsıhmah : Utanmak
    Ayar : Densiz, kendini bilmez, hal ve hareketleri uygun olmayan kişi.
    Bazı : Halı dokuma tezgahında bulunan, aralarına dokuma ipi geçirilen ağaç silindir.
    Carı : Atik, çabuk hareket eden
    Çor : Hastalık
    Dummah : Suyun içine dalmak
    Evcuman : Evine düşkün kişi, tutumlu.
    Evhan : 1. Bünyesi zayıf kişi 2. Kalitesiz, kolayca zarar görebilecek, eğreti yapılmış eşya,mal.
    Fenikmek : Nefes nefese kalmak, iyice yorulmak
    Fiske : Koni biçiminde camsız aydınlatma aracı.
    Galın : Başlık parası
    Gatıh : Ayran
    Geçe : Taraf. Garşı geçe. Karşı taraf.
    Gırhlıh : Keçi ve koyunların yününü kesmeye yarayan iri makas.
    Gırhmah : Keçi ve koyunların yününün kesilmesi
    Göze : Oluksuz küçük su kaynağı.
    Hacat : Alet, edevat
    Hezan : Toprak damlarda yük taşıyıcı ağaç kolon.
    Hozan : Ekeneği biçilmiş tarla.
    İnevu : İçine uğra konulan, deriden yapılma torba
    Keyfeni : Giralın denetimi ve evin yemek sorumluluğu olan hanım.
    Kirtikli : Kenarı girintili çıkıntılı olan şey.
    Kis : Kepek. Senin saçında kis var.
    Mınık : Köpek yavrusu
    Mitil : Kaplanmamış yorgan
    Nehas : Niye, neden
    Salıhcı : Gelin evine giden düğün habercisi
    Süve : Kapı kasası
    Şaplah : Avuç içi ile vurulan tokat
    Uğra : Ekmek yapılırken, hamurun açılması için yanına konulan un.
    Uğrah : 1. Çok uğranılan yer. 2. Felçli kişi.
    Yarmak : Çalmak, hırsızlık yapmak.
    Yavunmak : Yalvarmak
    Yeğlik : Hafif
    Yörep : Bayır, eğimli yer.


    Mutfağı
    YEMEKLER:

    Sivas Yemekleri

    Sivas mutfağı tarım ürünlerine dayanmaktadır. Harman sonunda (sonbahar) kışlık yiyecek hazırlıkları başlar. Un öğütme, bulgur dövme, çekme, erişte, kadayıf, salça yapımı, sebze kurutma, etlik kesimi bunların başlıcalarıdır. Yemekleri daha çok unlulara dayanmaktadır. Keş, peskütan, çökelek ve süt ürünlerinden hazırlanan yiyeceklerdendir. Genellikle kırsal kesimlerde yazları ayranlıpancarlı çorba, madımak, evelik, düğücek aşı gibi yemekler yapılır. Kışları ise tırhıt, sübüra, kelecoş, tarhana, içli köfte, hingel gibi hamurlu yemekler yenmektedir. Kentte sebze yemekleri de yapılmaktadır. Sivas kebabıyla da ünlüdür. Tandırda kül çöreği, fotla, patates ya da peynirle yapılan kömbe, kete, lavaş yörede yaygın olarak yapılan ekmek çeşitlerindendir.


    BAL HELVASI

    Unun tereyağda kıvamınca kavrulmasından sonra (Un fazla kavrulur, rengi koyulaşırsa helvaya geçmiş derler) az sulu veya sütlü süzme bal katılarak helva hazırlanır. Hatta tepsiye alınan bu helvalar üzerine ayrıca petekli bal (dalak balı) konulup yenilir.

    BULGUR - (YUVARLAK KÖFTE)

    2 adet sogan rendelenir; tuz, biber, 1 kg. çekilmis kiyma, 1/2 lt. ölçek dolusu ince bulgur, bir çay bardağı su hepsi bir hamur halinde iyice yoğurulur. El içinde bilye büyüklüğünde köftecikler yuvarlatılır. Arzu edilirse köfte az miktarda kızgın yağda pembeleşinceye kadar döndürülür. 1-2 lt. kaynar suya bir kaşık salça atılır. Köfte yarı pişmiş vaziyette iken bir çay bardağı pirinç salınır. Bir çorba kaşığı kızdırılmış sade yağına bir tatlı kaşığı kuru nane karıştırılarak pişer üzerine dökülür. Arzu edilirse limon da sıkılabilir.

    ÇİRLİ ET (SİVAS) MALZEME: Kuru kayısı 600 gr. Su 5 su bardağı Katı yağ 2 çorba kaşığı Tuz Kuşbaşı kuzu eti 1 kg. YAPILIŞI: Kayısıları ılık suda 1 saat bekleterek yumuşamalarını sağlayın. Yağı bir tencerede eritin. Yağ kızınca etleri, verdikleri suyu çekinceye kadar içinde kavurun. Suyu ve tuzu katıp bir taşım kaynatın. Orta ateşte, suyun çoğunu çekinceye kadar yaklaşık 30 dakika pişirin. Kayısıları, suyunu süzüp et tenceresine aktarın. 5 dakika daha pişirerek tencereyi ateşten alın ve sıcak servis yapın.

    Hurma Tatlısı MALZEME: Margarin Yarım paket Tereyağı 1 çorba kaşığı Karbonat 1 çay kaşığı Su 1 fincan Un 3 su bardağı Yarım limonun suyu Şeker 3 su bardağı Limon suyu 1/4 Su 3,5 su bardağı YAPILIŞI: Orta boy bir tencerede 125 gr. margarin ve 1 çorba kaşığı tereyağını eritin. İçine unu ilave edin. Karbonat, limon suyu ve 1 fincan suyu da ekleyin. Daha sonra tüm malzemeleri elinizle veya tahta bir kaşıkla yoğurarak birbirine karıştırın. Malzemeler iyice yumuşayıp, kulak memesi yumuşaklığnda bir hamur haline gelince, içinden kaşıkla ceviz büyüklüğünde parçalar alıp, elinizle yuvarlayın. Yassı köfte biçimi verin. Yağlanmış bir fırın tepsisine hazırladığınız tatlıları yan yana dizin. Orta dereceli fırındas 45 dakika veya tatlılar altın sarısı renk alana dek pişirin. Bu arada şerbet için gereken su ve şekeri bir tencereye alın. Kaynamaya başladıktan birkaç dakika sonra limonu sıkıp, tencereyi ocaktan alın. Şerbeti tatlının üzerine dökün. Bir süre bekletin. Tatlı şerbeti iyice emdikten sonra servis yapın.


    KARIN YAHNİSİ YAPILIŞI: Haşlanmış işkembe (karın) küçük küçük doğranır dörde bölünmüş kuru soğanlar yağ ile beraber bir tencereye konulup kızartılır. Doğranmış ve haşlanmış işkembeler ayrı yerde haşlanmış nohutlara salça ilave edilip tuzu da konduktan sonra tekrar pişirilir. Aynı şekilde ciğerle de yahni yapılır.

    KAVURMA HELLESİ MALZEME:

    Un 500 gr. Biber Katıyağ 3 çorba kaşığı Tuz

    YAPILIŞI: Yağ iyice kızdırılır. Un, yağ içerisinde açık pembe renk alıncaya kadar döndürülür. 1-2 kaynamakta olan suya kavrulan un, tuz, biber ilavesiyle atılır ve 20-30 dakika kaynatılarak indirilir. Hafif hasta yemeği de olmaktadır. Aynı çorba kıyma atılarak da yapılır. Limon sıkılır ve un çorbası ismini alır.

    LAHANA MUSAKKASI MALZEME:

    Beyaz lahana 1 adet Pirinç 1/2 su bardağı Kuru soğan 3 adet Biber Kıyma 200 gr. Tuz Salça 3 çorba kaşığı

    YAPILIŞI: Lahana haşlanmayıp ıspanak gibi kıyılır ve bol soğanlı kıymalı salçalı sokarıç, biraz da pirinç ilave edilerek tuz, biber atılır, pişirilir. Pirinç olmadığı taktirde bulgur da aynı vazifeyi yapar.

    PATATES ÇORBASI MALZEME:

    Patates 250 gr. Bulgur veya pirinç 1 su bardağı Kıyma-kavurma 100 gr. Margarin 1 çorba kaşığı Soğan (rendelenmiş) 1 baş Nane 1 tatlı kaşığı Tuz 1 tatlı kaşığı Biber 1 tatlı kaşığı

    YAPILIŞI: 250 gr. patates, 1cm. 3 şekilde doğranır. Kıymalı, soğanlı sokarıçla 1-2 litre suya dökülür. Tuz biber ekilir. 1 kase dolusu bulgur veya pirinçle pişirilir. Bu da yine kemikli kavurma veya kuşbaşı etle yapılır. Çorba ateşten indirildikten sonra 1 çorba kaşığı sıvı yağ kızdırılır, 1 tatlı kaşığı kuru nane ilave edilerek üzerine dökülür.


    SAC KEBABI YAPILIŞI: Kemiksiz (kuşbaşı) koyun eti, yağı ve tuzu ile (et yağlı ise yağa ayrıca lüzum kalmayabilir), altında ateş yanan bir sac üzerine konup, karıştırılmak suretiyle kızartılır. Doğranmış patlıcan ve yeşil biberler de ilave edilip tekrar karıştırılır, sebzeler kızarınca dilimlenmiş domatesler konup ateşte biraz daha çevrilir. Sebzenin bol olduğu yaz günlerinde Çermikler, Paşa fabrikası, Tekke önü gibi mesirelere gidilince yapılan bir piknik yemeğidir. Evler de yapılabilir. Pişirmek için kullanılan sac, sac kebabı yapılanları biraz daha ufak (çevicek) tır.


    ŞALGAM ÇORBASI MALZEME: İri şalgam 5-6 baş Bulgur veya pirinç 1 kase Tereyağı-margarin 2 çorba kaşığı Kıyma 100 gr. Kuru soğan 2 adet YAPILIŞI: İri şalgamdan 5-6 baş alınır, iri göz rendeden geçirilir. İstenirse tuzla ovularak (kekre) acı suyu giderilir. 1-2 çorba kaşığı saya yağı, 1-2 baş doğranmış soğan sokarıcı yapılır. Arzuya göre kıyma, kuşbaşı et, kemikli kavurma hangisi varsa 1-2 litre kaynayan suya sokarıçla birlikte 1 kase dolusu bulgur veya pirinç, et hepsi bir arada kaynatılır. Bulgur pişmek üzere iken rendelenmiş şalgamlar atılır. O da pişince ateşten indirilir.

    TARHANA ÇORBASI MALZEME:

    Tarhana 1,5 su bardağı Kuşbaşı et Yarım kg. Kara nohut 1 su bardağı Çelem Yarım kg. Ispanak Yarım kg. Tereyağı 1 çorba kaşığı Kuru nane 1 çorba kaşığı Et suyu YAPILIŞI: Tarhana ve nohut akşamdan ıslatılır. Bol et suyunun içine atılarak pişmeye bırakılır. Diğer tarafta kuşbaşı etler tereyağında iyice kavrulur. Pişmekte olan çorbaya çelem, ıspanak ve kavrulmuş etler ilave edilir. İyice pişirilir. Çorba piştikten sonra üzerine tereyağında yakılan nane dökülerek servis yapılır.

    Coğrafya
    Sivas iline 204 km, Divriği ilçesine 22 km uzaklıktadır.

    İklim
    Köyün iklimi, karasal iklimi etki alanı içerisindedir.

    Nüfus
    Yıllara göre köy nüfus verileri
    2007
    2000 43
    1997 44

    Ekonomi
    Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

    Muhtarlık
    Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.

    Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:

    2004 - Yusuf Kösedağı
    1999 -
    1994 -
    1989 -
    1984 -
    Altyapı bilgileri
    Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.



    Kaynak : Vikipedi, özgür ansiklopedi
    Kaynak : Yerel Net




    Köyünüze Ait Bilgi ve Resimleri Bu Konu Altında Paylaşabilirsiniz
     

Bu Sayfayı Paylaş