Vurgu Nedir - Vurgu Çeşitleri - Vurgu Örnekleri

'Konu Dışı Başlıklar' forumunda SeLeN tarafından 26 Şubat 2011 tarihinde açılan konu

  1. SeLeN

    SeLeN Site Yetkilisi Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    Vurgu Nedir - Vurgu Çeşitleri - Vurgu Örnekleri konusu Vurgu Çeşitleri Nelerdir ? Vurgu Çeşitleri ve Vurgu'ya Örnekler

    Dil bilgisi konuları arasında yazıların anlamlarına farklılık katan vurguların çeşitleri ile ilgili bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.

    Vurgu çeşitleri nelerdir?

    Sözcük Vurgusu

    Öbek Vurgusu

    Cümle Vurgusu

    Ünlem Vurgusu

    Uyum Vurgusu

    Sözcük Vurgusu

    Türkiye Türkçesinde, sözcük vurgusu genellikle son hecede bulunmaktadır. Vurgu ilk hecede az, orta hecede ise çok az ve nadir olarak görülmektedir.

    Öbek Vurgusu

    Öbek vurgusu, sözcüklerin vurgularından daha baskın olan vurgu türüdür. Öbek vurgusu, tamlama halinde kullanıldığı zaman yer değiştirmektedir:
    Uz-?man = uz-man? çavuş
    yir?-mi = yir-mi?’ gün
    öğ?’-renci = öğren-ci’ dernekleri

    Cümle Vurgusu

    Cümle vurgusu, normal koşullarda yüklem üzerindedir. Ancak konuşma sırasında, cümlede yer alan sözcüklerin sırasında, kimi değişiklikler olabilir. Bu tarz vurgu, sözcükler arasında yer değiştirebilen ve sözcük öbeklerinin kendi vurgularından daha kuvvetli olan vurgudur. Bu özelliği ile de cümlede, anlam değişiklikleri oluşumuna neden olmaktadır.

    İyi kalpli oğlan çiftçinin kızını seviyor.
    İyi kalpli oğlan çiftçinin kızını seviyor.
    İyi kalpli oğlan çiftçinin kızını seviyor.

    Aşkın, yarın film izlemek için Akün sinemasına gidecek.
    Aşkın, yarın film izlemek için Akün sinemasına gidecek.
    Aşkın, yarın film izlemek için Akün sinemasına gidecek.
    Aşkın, yarın film izlemek için Akün sinemasına gidecek.
    Aşkın, yarın film izlemek için Akün sinemasına gidecek.

    Ünlem Vurgusu

    Aşırı bir duyguyu ya da heyecanı ifade eden vurgu çeşididir. Cümlelerde, aynı hece üzerinde önce yükselen bir tonda görülür sonra da azalan bir ses frekansı izler.

    Aah!
    Eyvaah!
    Dikaat! gibi.

    Seslenme ve hitaplarda vurgu, ilk hecededir.

    Hay-?di!
    As?-ker!
    Ma’-şallah!
    A’-ferin!

    Uyum Vurgusu

    Bu tarz vurgu çeşidi, özellikle edebî metinlerde, tiyatro oyunlarının sahnelenmesinde, hitabet alanında konuşma ya da seslendirmeye bağlı olarak ortaya çıkan vurgu çeşididir. Söze duygu ve anlam değeri katar, bu yönüyle de dinleyicinin dikkatini çekerek, anlamın kavranmasını kolaylaştırır.

    Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik;

    Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik;
     

Bu Sayfayı Paylaş