Vergi İncelemesi Sırasında Alıkonulan Defter

'Muhasebe' forumunda DeMSaL tarafından 27 Mart 2010 tarihinde açılan konu

  1. DeMSaL

    DeMSaL Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Vergi İncelemesi Sırasında Alıkonulan Defter konusu Vergi İncelemesi Sırasında Alıkonulan Defter ne yapılır - Belgelerin İadesi nasıl istenir


    Vergi incelemelerine tabi olan mükellefler 213 sayılı V.U.K.’nun 137. maddesinde “Bu kanuna veya diğer kanunlara göre defter ve hesap tutmak, evrak ve vesikaları muhafaza ve ibraz etmek mecburiyetinde olan gerçek ve tüzelkişiler vergi incelemelerine tabidirler.” şeklinde açıklanmıştır.

    Vergi incelemeleri temel olarak mükelleflerin inceleme elemanlarına ibraz ettikleri defter ve belgeler üzerinden yapılmakta, yapılan inceleme sonucunda V.U.K.’a göre, vergilendirme ile ilgili olaylar ve hesap durumları ayrıca tutanaklar ile tespit ve tevsik olunabilmektedir. İnceleme sonucunda tutulan tutanağı mükellef imzaladığı takdirde incelemeye ibraz ettiği defter ve belgeleri geri alabilmekte ve vergilendirme ile ilgili ödevlerini eksiksiz olarak yerine getirmeye devam etmektedir.

    Ancak mükellef inceleme sonucunda tutulan tutanağı imzalamaktan çekindiği takdirde tutanakta bahis konusu edilen olaylar ve hesap durumlarını ihtiva eden defter veya vesikalar, nezdinde inceleme yapılandan rızasına bakılmaksızın alınır ve inceleme neticesinde tarh edilen vergiler ve kesilen cezalar kesinleşinceye kadar geri verilmez. İlgililer her zaman bu tutanakları imzalayarak defter ve vesikaları geri alabilirler. Ancak bu defterlerin suç delili olmaması şarttır.

    Ayrıca defter ve vesikaların muhafaza altına alınmış olması, süresi gelen vergi beyannamelerinin verilmesi ödevini kaldırmaz. Mükellef, beyannamesini tanzim için gerekli bilgileri defter ve vesikalardan ilgili memurun huzuriyle, bu defterler ve vesikalar üzerinde incelemeler yapmaya ve bunlardan suret ve kayıtlar çıkarmaya yetkilidir.

    Uygulamada ise, inceleme sonucunda ibraz edilen defter ve belgeler(suç delili olanlar hariç) mükellefe iade edilmektedir. Ancak incelemeye bağlı olarak yapılan tarhiyata karşı mükellef tarafından dava yoluna gidilmesi halinde veya mükellefin defter ve belgeleri üzerinde YMM tarafından karşıt inceleme yapılmak istenmesi hallerinde, defter ve belgelerin iade edilmesi sorunuyla karşılaşılmaktadır.

    Mükellef veya YMM defter ve belgelerin kendilerine geçici olarak verilmesini istemekte vergi dairesi ise ilgili kanun maddelerine dayalı olarak bu isteği geri çevirmektedir. Ancak mükellefe verilmeyen defter ve belgeler nedeniyle vergilendirme ile ilgili ödevlerde sorun yaşanmakta ayrıca YMM’ler tarafından yapılacak karşıt incelemelerin yapılamamasına veya zaman bakımından aksamalara yol açmaktadır.

    Konuyu düzenleyen kanun maddelerinde ise alıkonulan defter ve belgelerin mükellefe iade edilmesi için,

    İnceleme neticesinde tarh edilen vergiler ve kesilen cezalara dava açılması,
    YMM’lerin karşıt inceleme gerçekleştirmek istemesi,
    gibi unsurlar bulunmamaktadır. Alıkonulan defter ve belgelerin iade edilmesi iki unsurdan birinin varlığına dayanmaktadır. Bu unsurlardan birincisi tutanağın mükellef tarafından imzalanması, diğeri ise tarh edilen vergiler ve kesilen cezalar kesinleşmesidir.

    Mevcut haliyle vergi daireleri tarhiyata konu vergi ve cezalar kesinleşmeden defter ve belgeleri mükellefe veya YMM’ye geçicide olsa vermemekte kanun karşısında doğru olanı yapmaktadırlar. Ancak bu husus hem mükellefin hem de YMM’nin vergilendirmeye bağlı iş ve işlemlerini aksatmadan yerine getirebilmesi için bir engel teşkil etmemeli kanunun sağladığı izin çerçevesinde mükelleflerin ve YMM’lerin yararlandırılması sağlanmalıdır.

    Bu durumda olan mükellefler (kanunda yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar) vergi dairesince alıkonulan defter ve belgelerin kendilerine geçicide olsa verilmesi hususunda ısrarcı olmaktan kaçınmalı ve gereksiz tartışmaların içine girmemelidirler.
     

Bu Sayfayı Paylaş