Toplumsal Kurumlar Sınav Soruları ve Cevapları

'SBS - ÖSS - Sınavlar' forumunda SeLeN tarafından 8 Ekim 2010 tarihinde açılan konu

  1. SeLeN

    SeLeN Site Yetkilisi Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    Toplumsal Kurumlar Sınav Soruları ve Cevapları konusu Öss Geçmiş Dönem Soruları - Öss Kültür Soruları - Toplumsal Kurumlar Sınav Soruları - Öss Çalışma Soruları

    1. Aşağıdakilerden hangisi toplumların demokratikleşmesinin bir göstergesi değildir?

    A) Aydınların toplum üzerindeki etkilerinin arttırılması
    B) Toplumsal örgütlenmenin artırılması
    C) Eğitimin yaygınlaştırılması
    D) Halkın, yönetime katılımının artırılması
    E) Hukukun üstünlüğü ilkesine geçerlik kazandırılması

    (1978)



    2. Danıştayın görevi aşağıdakilerden hangisidir?

    A) Yasaların Anayasa’ya uygunluğunu denetlemek
    B) Ölüm cezalarının affına karar vermek
    C) Siyasal parti program ve etkinliklerinin Anayasa’ya uygunluğunu denetlemek
    D) Yürütmeyle ilgili şikayet konularını inceleyerek karara bağlamak
    E) Adliye mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son incelemesini yapmak

    (1979)



    3. Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş bir ülkenin kalkınabilmesi için gerekli olan koşullardan değildir?

    A) İnsan gücünün verimliliğini arttıracak sağlık yatırımlarının gerçekleştirilmesi
    B) Üretimde ülke koşullarına ve gereksinimlerine en uygun teknolojinin kullanılması
    C) Eğitimin kalkınma için gerekli insan gücünü yetiştirecek biçimde düzenlenmesi
    D) Gereksiz tüketimin kısılmasıyla sağlanan tasarrufların yatırımlara dönüştürülmesi
    E) Kaynakların değişik ekonomik etkinliklerde eşit olarak dağıtılması

    (1979)



    4. Aşağıdakilerden hangisi enflasyonla birlikte görülen bir durum değildir?

    A) Dışsatımın azalması sonucu dış ödemeler dengesinin bozulması
    B) Kredi yetersizliği, ara madde yokluğu gibi nedenlerle üretimin azalması
    C) Aşırı fiyat yükselmeleri nedeniyle alıcının tüketim isteğinin (talebin) azalması
    D) Satıcıların, fiyat artışlarını bekleyerek stok yapmaları
    E) Halkın, elindeki parayı biriktirmekten kaçınarak
    mala ve altına yatırması

    (1980)



    5. Aşağıdaki yöntemlerden hangisi tüm yurttaşların seçimle oluşturulan yasama organında daha iyi temsil edilmelerini sağlayabilir?

    A) Yasama organı üyelerinin, geçerli oyların partilere dağılışı ile orantılı olarak saptanması
    B) Yasama organı üyelerinin, çoğunluğu sağlayan partinin adayları arasından seçilmesi
    C) Partilerin gösterdikleri aday sayısının, üye sayılarıyla orantılı olması
    D) Adayların, parti üyeleri tarafından seçilmiş delegelerce saptanması
    E) Partilere, yalnız örgütlendikleri bölgelerde seçime katılma hakkının verilmesi

    (1981/ÖSS)



    6. Aşağıdakilerden hangisi toplumsallaşmayı (sosyalleşmeyi) gösteren bir kanıt olabilir?

    A) Sobadan eli yanan çocuğun bir daha sıcak şeylere yaklaşmaması
    B) Çocuğun, her istediğini yapan büyükannesinin yanına gitmek istemesi
    C) Çocuğun, arkadaşlarının önderlik etmesine dayanamayarak oyunu bırakması
    D) Yeni doğan kardeşine gösterilen ilgiden rahatsız olan çocuğun bebek gibi davranmaya
    E) Çocuğun, arkadaşlarınca beğenilmeyen davranışlarını terk etmeye başlaması

    (1981/ÖYS)



    7. Ülkemizde milletvekili seçilebilmek için okuryazarlığın yeterli görülmüş olmasının, demokrasi açısından gerekçesi ne olabilir?

    A) Rejimin, okul öğrenimindeki yetersizlikleri giderecek başka kurumlara sahip olması
    B) Devlet yönetiminde, okul öğrenimi ile kazanılanlar dışında bazı bilgi ve becerilere de gerek duyulması
    C) Kendi kendini yetiştirmiş kişilerin de devleti iyi yönetebilecekleri inancı
    D) Devlet yönetimine ilişkin bilgi ve becerilerden hangilerinin okul öğrenimiyle kazanılacağının bilinmemesi
    E) Yurttaşların devlet yönetimine katılmalarında ayrıcalık yaratmamak düşüncesi

    (1981/ÖSS)



    8. Aşağıdakilerden hangisinin bir bölgedeki sanayileşme ile yakından ilişkili olduğu söylenemez?

    A) Bölgenin pazar olarak genişlemesinin
    B) Ticari ve mali etkinliklerdeki artışın
    C) Ulaştırma hizmetlerindeki gelişmenin
    D) Turizm yatırımlarındaki artışın
    E) Nitelikli işgücü sayısındaki artışın

    (1982/ÖSS)



    9. “Her yurttaşa eşit ağırlıkta bir oy hakkı tanıyan demokrasinin ‘genel ve eşit oy’ ilkesi, kimi seçmenlerin ülke ve toplum çıkarlarını bilememeleri yüzünden uygun seçme yapamadıkları gerekçesiyle eleştirilere uğramaktadır.”
    Aşağıdaki önlemlerden hangisinin, böyle bir eleştiriye dayanak yapılan durumu ortadan kaldırması beklenir?

    A) Çoğunluğun benimsemediği eleştirileri dikkate almama
    B) Seçim propagandalarının süresini uzatma
    C) Seçmen olabilecekleri sınavla belirleme
    D) Uygun seçim yapmadığı ortaya çıkanları uyarma
    E) Yurttaşların eğitim düzeylerini yükseltme

    (1981/ÖSS)



    10. “Temsili demokrasiyi benimseyen bir ülkede:
    I. Anayasanın, halkoyuna sunulması (referandum)
    II. Parlamentoda anayasa değişikliği yaparken, diğer yasalar için gerekli görülenden daha fazla bir oy çoğunluğu istenmesi
    III. Yasaların anayasaya uygun olması ilkelerine uyulmaktadır.”
    Bu ilkelerin, aşağıdaki amaçlardan hangisini gerçekleştirmeye yönelik olduğu söylenebilir?

    A) Halk iradesine dayanan temel kurallara süreklilik kazandırmaya
    B) Anayasal düzeni, uluslararası demokratik kuruluşların ilkeleriyle tutarlı kılmaya
    C) Toplumdaki değişmeleri kısa sürede anayasaya yansıtmaya
    D) Parlamento üyelerinin yasama sorumluluklarını azaltmaya
    E) Toplumdaki düşünce farklılıklarını azaltmaya

    (1981/ÖSS)



    11. Ailenin temel işlevlerinden biri de çocuğu toplumsallaştırmaktır. Ancak aile çocuğa benimseteceği değerleri kendisi yaratmaz, ona kendi dışında geliştirilmiş olan değerleri aktarır.
    Bu görüşe dayanarak aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

    A) Aynı aile içinde yetişmiş bireyler farklı değerler kazanmış olabilir.
    B) Ailenin işlevleri arttıkça, toplumun aileye verdiği değer de artar.
    C) Birey ait olduğu toplumun değerlerini ailesinden öğrenir.
    D) Ailenin diğer kurumlara göre daha değerli sayılması evrensel bir olgudur
    E) Ailenin işlevlerinin sayısı toplumdan topluma değişebilir.

    (1982/ÖSS)



    12. “Ekonomik yönden gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkelere bağış, kredi vb. biçimlerde sermaye aktarmaktadırlar.”
    Gelişmiş ülkelerin böyle davranmaları aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?

    A) Pazar bulma ve ihracat yapma olanaklarını artırma
    B) Gelişmekte olan ülkelerdeki hammadde üretimini artırarak kendi gereksinimlerini giderme
    C) Sermaye aktarılan ülke üzerindeki siyasa etkilerini artırma
    D) Gelişmekte olan ülkelerde hammaddelerin yarı işlenmiş hale getirilmesini sağlayarak maliyeti düşürme
    E) Ülkelerinde kamuoyunun gelişmekte olan ülkelere yardım edilmesi yolundaki isteklerini karşılama

    (1982/ÖSS)



    13. “Su değirmenini ilk bulan Çinlilerdir. Ne var ki, sulama güçlükleri yarattığı için icadı yaygın olarak kullanmamışlardır. Bir Roma imparatoru da, bazı kimseler işsiz kalır gerekçesini ileri sürerek, icat edilen mekanik bir vincin kullanılmasını yasaklamıştır.”
    Bu örneklerde, icatların yaygınlaşmasını engelleyen ortak etken nedir?

    A) Ulaşım ve haberleşmenin yetersiz olması
    B) İcatları kullanabilecek eğitilmiş işgücünün çok az olması
    C) İcattan yararlanmanın sorun yaratacak nitelikte olması
    D) İcattan yararlanmak için gerekli olan masrafın çok olması
    E) İcadın sağlayacağı yararların iyi anlaşılmamış olması

    (1983/ÖSS)



    14. “Faiz oranlarını yükselterek tasarrufları artırmak enflasyona karşı alınan önlemlerden biridir. Ne var ki bu önlem, stoklarında aşırı birikme gibi istenmeyen bazı sonuçlara da neden olabilir. Bu durumda, fiyatlar düşerken müteşebbisin kârı azalıp, işsizlik artabilir.”
    Bu görüşe göre, böyle bir ortamda işsizliğe yol açan süreç aşağıdakilerden hangisidir?

    A) Talep fazlalığı — üretimin artması — yatırımların azalması
    B) Talep azlığı — üretimin azalması — yatırımların artması
    C) Talep fazlalığı — üretimin artması — yatırımların artması
    D) Talep azlığı — üretimin artması — yatırımların artması
    E) Talep azlığı — üretimin azalması — yatırımların azalması

    (1983/ÖYS)



    15. “Çöl sıcağında yaşayan insanlar için kürkün, miktarı ne kadar az olursa olsun, hiçbir değişim değeri yoktur.”
    Bu cümleyle, aşağıdakilerden hangisi anlatılmak isteniyor?
    A) Miktarı çok olan bir malın değişim değeri olmasa da kullanım değeri olabilir.
    B) Miktarları az da olsa kullanım değeri aynı olan mallar arasında değişim olmaz.
    C) Miktarı çok olan şeylerden insan emeği olanların değişim değeri vardır.
    D) Miktarı az da olsa, kullanım değeri olmayan bir malın değişim değeri olmaz.
    E) Miktarı az olan malın değişim değeri yükselir.

    (1983/ÖYS)



    16. “Marangozluk, terzilik gibi, kişinin yaptığı işe kendinden bir şeyler kattığı mesleklerde ‘yabancılaşma’ azdır. Buna karşılık, bütün gününü vida sıkıştırmakla geçiren fabrika işçilerinde ‘yabancılaşmanın çok olduğu görülür.”
    Buna göre aşağıdakilerden hangisi “yabancılaşmanın ortaya çıkmasına neden olmaktadır?

    A) Üretimin, mal satmak için yapılması
    B) İşin, kişisel yeteneklerin kullanılmasını engellemesi
    C) Yapılan işte bedeni çalışmanın yoğun olması
    D) Malın kısa bir süre içinde üretilmesi
    E) Sürekli olarak aynı işte çalışılması

    (1983/ÖYS)



    17. Bir toplumda aşağıdaki değişikliklerden hangisi bir kalkınma ölçütü sayılmaz?

    A) Okur – yazar oranının artması
    B) Toplumsal hareketliliğin artması
    C) Nüfusun artması
    D) Meslek çeşitlerinin artması
    E) Sanayi yatırımlarının artması

    (1984/ÖSS)



    18. Aşağıdakilerden hangisi T. C. Merkez Bankası’nın görev ve yetkilerinden biri değildir?

    A) Kalkınma plan ve programlarına uygun para ve kredi politikası izlemek
    B) Ulusal paranın iç ve dış değerlerini koruyucu önlemler almak
    C) Para çıkarmak ve dolaşımını düzenlemek
    D) Vatandaşların küçük tasarruflarını toplamak
    E) Hükümetlerin mali danışmanlık ve kasadarlık görevini yapmak

    (1984/ÖSS)



    19. Aşağıdakilerden hangisi hem demokratik hem de demokratik olmayan yönetimlerde görülen bir durumdur?

    A) Farklı görüş ve düşüncelerin serbestçe tartışılması
    B) Bireyleri etkileme yöntemi olarak ikna yolunun kullanılması
    C) Kararların alınmasında uzman görüşlerinden yararlanılması
    D) Grup liderlerinin seçimle işbaşına gelmesi
    E) Kararların oy çokluğuyla alınması

    (1985/ÖSS)




    20. İleri üretim teknolojisine sahip olan bir ülkede aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenemez?

    A) Birim zamandaki üretimin fazla olması
    B) İhtiyaçların karşılanmasında bilimsel bilgilerden yararlanılması
    C) Üretimde standartlara uygunluğun sağlanması
    D) Mesleki eğitimin usta – çırak ilişkisi içinde yapılması
    E) İnsan gücünden tasarruf sağlanması

    (1985/ÖSS)




    21. Toplumumuzda, gelir ve eğitim düzeyleri daha düşük ailelerde doğurganlık fazladır.
    Aşağıdakilerden hangisinin bu duruma yol açan bir etken olduğu savunulamaz?

    A) Çocuk ölüm oranının yüksek olması
    B) Çocukların aileye destek olarak görülmesi
    C) Erkek çocuk sahibi olma isteğinin yaygın olması
    D) Çocuklar için bakım kolaylıklarının sağlanmış olması
    E) Aile planlaması konusundaki bilginin yetersiz olması

    (1986/ÖSS )



    22. Sanayi öncesi toplumlarda yer alan zanaatçılık gibi küçük üretim birimlerinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenmez?

    A) Üretimin her aşamasında aynı kişinin görev yapması
    B) Mesleki eğitimin iş yerinde kazanılması
    C) İşyeri sahibinin üretimde rol alması
    D) Çalışanların yeteneklerinin önemli görmesi
    E) Üretimde emeğin katkısının az olması

    (1986/ÖYS)



    23. Nüfusun hızla artması ve sanayinin gelişmesi doğal kaynaklara yönelik talepleri artırmıştır. Yenilenmesi mümkün olmayan doğal kaynakların hızla tüketilmesi, yakın gelecekte insanlığı önemli sorunlarla karşı karşıya bırakacaktır.
    Aşağıdakilerden hangisi, bu gidişi engelleyici bir önlem değildir?

    A) Üretimde temel ihtiyaçların karşılanmasına öncelik verme
    B) Mamul maddelerde dayanıklılığı artırma
    C) Bireyleri tutumlu olmaya özendirme
    D) Kaynak tasarrufuna yönelik çalışmaları hızlandırma
    E) Sanayi ürünlerinin çeşidini artırma

    (1988/ÖYS)



    24. Pazar ekonomisi, ihtiyaç fazlası ürünlerin başka ürünlerle değiştirilmesiyle ortaya çıkmıştır.
    Bu görüşe göre, pazar ekonomisinin ortaya çıkmasını sağlayan başlıca etken aşağıdakilerde hangisidir?

    A) Değişim aracı olan paranın bulunması
    B) Ürünlerin aynı kalitede olması
    C) İnsanlar arası ilişkilerin yaygınlaşması
    D) Üretimin tüketimden fazla olması
    E) İşyerlerinin belirli bölgelerde toplanması

    (1987/ÖSS)



    25. Bir köylü kadının, ailesinin ihtiyacını karşılamak için sütten peynir yapması ve pazarda satmak için bahçede sebze yetiştirmesi birer üretim faaliyetidir.
    Üretimin bu örneklerin ikisine de uygun olan tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

    A) Kişisel yaratıcılığı işe katarak özgün bir ürün yaratmak
    B) Bir malın miktarını artırmak
    C) Bir malda değişiklik yaparak yeni bir mal elde etmek
    D) Kar elde etmek amacıyla mal ve hizmet sağlamak
    E) İnsan ihtiyaçlarını giderecek fayda yaratmak

    (1987/ÖYS)



    26. Kanun, belli kişiler arasındaki ilişkilerin özel yönlerini değil, bu ilişkilerin ortak yanlarını dikkate alır.
    Bu cümlede, kanunun hangi niteliği üzerinde durulmaktadır?

    A) Eşitlik ilkesine uygun olma
    B) Genel ve nesnel olma
    C) Belli bir topluma özgü olma
    D) Zamanla geçerliliğini yitirebilme
    E) Güçlü yaptırımlarla desteklenme

    (1987/ÖSS)

    27. Toplumlar sırasıyla, göçebe avcılık ve toplayıcılık, yerleşik tarım ve çobanlık, zanaatçılık ve ticaret dönemlerinden geçerek sanayi aşamasına ulaşmışlardır.
    Burada toplumların gelişme evreleri saptanırken aşağıdakilerden hangisi belirleyici özellik olarak alınmıştır?

    A) İşbölümünün verimliliği
    B) Tüketim biçimi
    C) Gelir gider düzeyi
    D) Temel üretim faaliyetleri
    E) Üretim tüketim dengesi

    (1988/ÖYS)



    28. Bir eşyanın mal ya da hizmet sayılabilmesi için aşağıdakilerden hangisi gerekli değildir?

    A) İhtiyaca cevap vermesi
    B) Tüketilebilir olması
    C) Değişim değerinin bulunması
    D) Emek sonucu elde edilmesi
    E) Çok miktarda üretilmesi

    (1990/ÖYS)



    29. Çağdaş devlet yönetiminde, görevler yerine getirilirken uyulacak kurallar önceden belirlenmiştir.
    Böyle bir düzenlemenin temel gerekçesi hangisidir?

    A) Görevlilerin yetkilerini genişletme
    B) Devlet yönetimini değişken koşullara uydurma
    C) Yöneticilerin keyfi (isteğe bağlı) kararlar almasını önleme
    D) Devlet kurumları arasında eşgüdümü (koordinasyonu) sağlama
    E) Yönetimin, özel ihtiyaçları daha iyi karşılamasını sağlama

    (1988/ÖYS)



    30. Otomobil üreten bir fabrikada, çeşitli görevle farklı işçiler tarafından yerine getirilmektedir. Örneğin, arabanın kaportasını birleştiren, kaportayı boyayan, motoru arabaya yerleştiren, elektrik işlerini yapan ve koltukları yerlerine takan hep farklı işçilerdir.
    Bu durum aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?

    A) Tam istihdam
    B) Gizli işsizlik
    C) Kalite kontrolü
    D) İşbölümü
    E) Otomasyon

    (1989/ÖYS)



    31. Aşağıdakilerden hangisi, özellikle çoğulcu demokrasilerdeki eğitimin amaçları arasında önemli bir yer tutar?

    A) Kültürel mirası yeni kuşaklara aktarma
    B) Bilimsel ve mesleki bilgi verme
    C) Farklı düşüncelere karşı hoşgörü kazandırma
    D) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere katkıda bulunma
    E) Bireylerin yeteneklerini geliştirme

    (1989/ÖYS)



    32. Ekonomi kuramları, daima en az emekle en çok verim alacak yönde kararlar verebilen akılcı bir insan tipi üzerine kurulmuştur. Ekonomik sosyolojideki araştırmalar ise böyle bir insan tipinin evrensel olmadığını, insanın ekonomik davranışlarında içinde yaşadığı toplumun değer yargılarının, gelenek ve göreneklerinin de büyük ölçüde etkili olduğunu göstermiştir.
    Bu parçada, ekonomik sosyolojinin yaptığı çalışmalardan hangisi üzerinde durulmuştur?

    A) Tüm toplumlar için geçerli olan bir ekonomik model geliştirme
    B) Ekonomi biliminin dayandığı varsayımların doğruluğunu irdeleme
    C) Belirli bir toplum için en uygun olan ekonomik modeli saptama
    D) Ekonomik öğelerin toplumsal yapı üzerindeki etkilerini araştırma
    E) Toplumların ekonomik sorunlarına çözüm önerme

    (1989/ÖYS)



    33. İngiltere’de demiryolu ağı kurulunca, üretilen mallar trenle taşınmaya başlandı. Bu durum hem maliyeti azalttı, hem de yöresel pazarların yapısını değiştirerek rekabeti artırdı. Böylece fiyatlar düştü, halkın satın alma gücü yükseldi.
    Bu durum, aşağıdakilerden hangisi için bir örnek oluşturur?

    A) Ekonomideki gelişmenin uluslararası ticareti güçlendirmesi
    B) Üretimde yeni araç gereç kullanmanın verimi artırması
    C) Altyapıdaki değişmenin ekonomik yaşayışı etkilemesi
    D) Ekonomik canlanmanın yeni buluşları özendirmesi
    E) Üretim teknolojisindeki gelişmenin çalışma koşullarını değiştirmesi

    (1989/ÖSS)



    34. Babasoyu sisteminin egemen olduğu bazı topluluklarda amcakızı ile evlenilmez. Çünkü sistemin mantığı gereği amca, oğluna dışardan gelin alacak, kendi kızını ise dışarı verecek. Bu topluluklarda gelinler soy dışından gelir evlatlar ve kız kardeşler soy dışına verilir.
    Burada sözü edilen evlilik türü aşağıdakilerden hangisidir?

    A) Egzogami
    B) Monogami
    C) Endogami
    D) Poligami
    E) Matrilokal

    (1990/ÖYS)



    35. Bir vazo ya da tablo, eşya olarak kullanım değeri; Pazar malı olarak değişim değeri; atalardan anı kalmışsa bir anı değeri; bir eser olarak da sanat değeri taşıyabilir.
    Böyle bir eşyanın, insanlar için farklı değerler taşımasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    A) İnsan emeğiyle elde edilmiş olması
    B) Belli bir kültüre özgü olması
    C) Değer yaratmak amacıyla üretilmiş olması
    D) İnsanların çeşitli ihtiyaçlarını karşılayabilmesi
    E) Değişik yöntemlerle üretilebilmesi

    (1991/ÖSS)



    36. Ailelerin “anaerkil”, “ataerkil” ve “modern (eşitlikçi, demokratik)” aile olarak sınıflandırmasında hangi ölçüt kullanılmıştır?

    A) Ailede kararların alınış biçimi
    B) Aile üyeleri arasındaki işbölümü
    C) Ailedeki eş sayısı
    D) Ailenin sahip olduğu çocuk sayısı
    E) Ailenin yerleşme yeri

    (1994/ÖYS)



    37. Geleneksel tarım toplumlarında kaynakların büyük bir bölümü tapınak, saray yapımı ve savaş gibi alanlarda kullanılırdı. Bu toplumlarda halkın büyük çoğunluğu tasarruf yapamadığı gibi, temel ihtiyaçlarını bile zorlukla karşılardı. Ayrıca bu toplumlarda üretimin önemli bir bölümünü ihtiyat olarak saklamak gerekiyordu.
    Bu durum geleneksel tarım toplumlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini açıklar?

    A) Toplumsal yapının değişkenliğini
    B) Nüfusun dağınık oluşunu
    C) Siyasal yapının istikrarsızlığını
    D) Ekonomik yatırımların azlığını
    E) Kültürel yapının çeşitliliğini

    (1991/ÖYS)



    38. Bir ülkede belli bir dönemde yapılacak harcamalar, ülkenin geliri ve kredi olanakları ile sınırlıdır. Bu sınırlılık nedeniyle, ülke gelirinden eğitim, sağlık, sanayi, tarım, savunma, ulaşım gibi alanların her birine ne kadar pay ayrılacağı önceden kararlaştırılmalıdır.
    Bu yolla erişilmek istenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

    A) İthalat ve ihracatın kolaylaştırılması
    B) Tasarrufun özendirilmesi
    C) Başka ülkelerle ilişkilerin geliştirilmesi
    D) Kaynakların ihtiyaçlara uygun bir biçimde dağıtılması
    E) Yeni teknikler kullanılarak üretimin artırılması

    (1992/ÖYS)



    39. Zanaat tipi üretimde, bir işin tamamı aynı kişi tarafından yapılır. Zanaat dükkanlarında usta, kalfa, çırak arasındaki işbölümü, bir işin tümüyle öğretilmesi ve uygulanması kapsamında ortaya çıkan işbirliğini yansıtır. Oysa yakın zamanlara kadar endüstri tipi üretimde farklı bir durum vardı. Bu üretim tipinde iş bölümlere ayrılmıştı ve üretilen ürünün her bir parçası bir işçi tarafından, tekrar tekrar yapılıyordu. Bu işbölümünde işçi sadece kendi yaptığı parçanın ayrıntılarını biliyordu.
    Bu parçada sözü edilen işbölümü farklılığını doğuran temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

    A) Üretim miktarı
    B) Çalışan kişi sayısı
    C) Ürünün kalitesi
    D) Harcanan emek
    E) Üretim çeşidi

    (1993/ÖYS)



    40. İnsanoğlu besinlerini avcılık – toplayıcılıkla elde ettiği göçebe yaşamdan sonra, sebze, meyve ve tahıl yetiştirdiği, hayvanları evcilleştirdiği yerleşik düzene geçmiştir. Bu aşamada, insanoğlu kendine uzun süre yetecek miktarda besin üretmeye başlamış; boş zamanlarında taş, boynuz, kemik, fildişi, deri, toprak ve madenden araç ve süs eşyası yaparak zanaat ve ticareti öğrenmiştir.
    Yerleşik yaşama geçişle birlikte, insanların zanaat ve ticaret gibi uğraşlara yönelmesine olanak sağlayan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    A) Daha nitelikli giysi ve barınaklar yapılması
    B) Üretilenlerin tüketeceğinden daha fazla ürün elde edilmesi
    C) Beslenme alışkanlıklarında değişiklik olması
    D) Nüfus yoğunluğunun artması
    E) Topluluklar arasındaki anlaşmazlıkların çoğalması

    (1994/ÖSS)



    41. — Tarımla uğraşan bir kişinin traktörü
    — Balıkçılıkla geçinen bir kişinin ağı
    — Bir terzinin dikiş makinesi
    ekonomide aşağıdaki kavramlardan hangisine birer örnektir?

    A) Üretim biçimi
    B) Üretim malı
    C) Üretim aracı
    D) Üretim faktörü
    E) Üretim ilişkisi

    (1994/ÖYS)



    42. Devletin gerekliliği konusunda, tarihçiler genellikle olumlu yargılara varmışlardır. Toplum yaşamında kaba kuvvetten ve kargaşadan doğacak sakıncaların tek güvencesi olarak örgütlü ve merkezi bir gücün, yani devletin varlığı görülmüştür.
    Bu görüşe göre devletin bir toplumda yerine getirdiği temel işlev aşağıdakilerden hangisidir?
    A) Toplumdaki gelenekleri değişmelere karşı koruma
    B) Farklı öğelerden yeni bir bütün oluşturma
    C) Toplumun ekonomik dirliğini sağlama
    D) Bireylerin değer ve tutumlarını belirleme
    E) Toplumsal düzeni kurma, yürütme ve koruma

    (1994/ÖYS)



    43. Metal bıçak, keski, testere, çekiç vb. aletlerin bulunmasıyla, örneğin duvarcılıkta ve ağaç doğramacılığında aynı ürünün farklı zamanlardaki üretiminde düzgünlük ve eşitlik önem kazanmaya başladı.
    Burada, üretimdeki hangi gelişmeden söz edilmektedir?

    A) İşbölümü
    B) Standardizasyon
    C) Kaynak kullanımı
    D) Uzmanlaşma
    E) Piyasa ekonomisi

    (1997/ÖYS)



    44. Makineleşmeyi, insanları tembelliğe ittiği, kırları yok edip kentleri doğurduğu, çevreyi kirlettiği, çalışanlar arasındaki farklılaşmayı pekiştirdiği ve insanlar arasında yabancılaşmaya neden olduğu için kınıyorum.
    Böyle bir eleştiriye, makineleşme sonucu ortaya çıkan aşağıdaki durumlardan hangisi yol açmıştır?

    A) İnsanların düşünsel çalışma olanağının artması
    B) İnsan gücü ile gerçekleştirilemeyecek işlerin başarılması
    C) İnsan emeğindeki verimin yükselmesi
    D) Emeğin üretimdeki payının azalması
    E) Doğadaki dengenin ve toplumdaki düzenin değişmesi

    (1995/ÖSS)



    45. Tarım öncesi topluluklar, zamanı gelince hasat edecekleri ya da tohumluk olarak kökü üzerinde bıraktıkları yabanıl bitkileri otoburlardan korumak zorundaydılar. Bu amaçla, otobur yaban sürülerini topluca bir yerde beslemeye başladılar. Böyle bir uygulama, onlara, bu hayvanlardan yararlanma olanağı da sağladı.
    Bu parçada, tarım öncesi topluluklarda aşağıdakilerden hangisine geçiş süreci anlatılmaktadır?

    A) Üretimde alet kullanımına
    B) Avcılık ve toplayıcılığa
    C) Takas yoluyla ürün değişimine
    D) Hayvanların evcilleştirilmesine
    E) Yeteneğe dayalı iş bölümüne

    (1996/ÖYS )



    46. Türkiye’nin köylük yörelerindeki geniş aile tipinde, aile üyelerinin birbirlerine nasıl davranacakları, kimin sözüne önce uyulacağı gibi konulara ilişkin belli kurallar vardır. Örneğin gelinler kaynanaya karşı gelebilirken, kayınbabaya saygılı davranırlar. Gelinlerin birbirlerine karşı saygılı davranışları ise kocalarının yaşlarıyla ilişkilidir. Örneğin evin büyük oğlunun eşi, yaşça öteki gelinlerden küçük olsa da ona büyük gelin denir.
    Bu parçaya dayanarak, geniş aileyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

    A) Ailenin yapısını üyeler arasındaki ilişkiler belirler.
    B) Ailede her bireyin farklı görev ve sorumluluğu vardır.
    C) Ailede işbölümü yaşa göre belirlenir.
    D) Aile içi ilişkiler erkek otoritesi üzerine kuruludur.
    E) Ailede üye sayısı arttıkça ilişkiler karmaşıklaşır.

    (1996/ÖSS)



    47. Toplumda,

    I. Kültürel bilgi birikimini gelecek nesillere aktarma
    II. Düzeni sağlama ve koruma
    III. Mal ve hizmetleri üretme ve dağıtma
    IV. Neslin devamını sağlama
    işlevlerini yerine getiren kurumlar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak adlandırılmıştır?


    A) Siyaset Ekonomi Eğitim Aile
    B) Eğitim Siyaset Ekonomi Aile
    C) Siyaset Eğitim Aile Ekonomi
    D) Eğitim Aile Ekonomi Siyaset
    E) Aile Siyaset Eğitim Ekonomi


    (1996/ÖYS)



    48. Paranın icadıyla birlikte, sebze karşılığında meyve, hayvan karşılığında ev, içki karşılığında deri almak isteyen birini bulma sorunu ortadan kalkmış oldu.
    Yukarıdaki parçada, paranın toplumsal yaşamdaki işlevlerinin hangisinden söz edilmektedir?

    A) Tüketimi teşvik etme
    B) Gereksinimleri çeşitlendirme
    C) İşbölümünü kolaylaştırma
    D) Üretimi düzenleme
    E) Alışverişte kolaylık sağlama

    (1995/ÖYS)



    49. 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan seri üretim anlayışı çalışanların işlerinden soğumasına ve işlerine yabancılaşmasına neden oldu. Çünkü bu sistemde:

    İşçiler işlerini kendileri düzenlemediklerinden ve ne üretileceğine kendileri karar vermediklerinden, emekleriyle ortaya koydukları ürünlerden uzaklaştılar.

    İşçiler, üretim biçimi ve zamanlaması, makine ve aletlerin seçimi gibi konulardan uzak tutulduklarından, çalıştıkları ortamın denetimini kaybettiler.

    Bu görüşe göre, seri üretim sistemi çalışanların hangi isteklerini karşılamada yetersiz kaldığı için yabancılaşmaya yol açmaktadır?

    A) Çeşitli sosyal haklardan yararlanma
    B) Çalışma süresi sonunda yeterince dinlenme
    C) Rahat yaşamayı sağlayacak bir gelir elde etme
    D) Toplumsal konumunu güçlendirme
    E) İşle ilgili kararlara katılma

    (1998/ÖSS)



    50. Bir kentin sokaklarında asfaltın yumuşak olduğu günler, güneş çarpması vakalarının sayısının da arttığını gözlemlemek mümkündür. Ancak bu ilişkiye dayanarak, ”Asfaltın yumuşaması güneş çarpmasına neden olmuştur.” yargısına varılamaz.
    Bu görüşün temelini aşağıdaki yargılardan hangisi oluşturmaktadır?

    A) Konuya uygun olmayan ölçme aracı kullanmak,araştırmacıyı yanıltabilir.
    B) Bir gözlemin bilimsel değer taşıyabilmesi için bu gözlemin bilim adamlarınca yapılmış olması gerekir.
    C) İki olay arasındaki ilişkinin niteliği zaman ve mekana göre değişmez.
    D) Olayların aynı zamanda gerçekleşmesi, aralarında her zaman yüksek ilişki olduğunu gösterir.
    E) İki olay arasında yüksek ilişki gözlenmesi, bu olaylardan birinin ötekinin sonucu olduğu anlamına gelmeyebilir.

    (1998/ÖSS)



    51. Aşık Veysel, tasavvuf düşüncesiyle halk yaşantısını sazında ve sözünde birleştiren bir ozandır. Hacı Bektaş Veli, Yunus Emre, Pir Sultan Abdal, Karacaoğlan gibi halk ozanı ve düşünürlerden esinlenen Aşık Veysel, hem doğa ve insan sevgisini, hem de toplum sorunlarını kendine konu edinmiştir.
    Bu parçada, bir halk ozanının aşağıdaki özelliklerinden hangisi vurgulanmaktadır?

    A) Yaşadığı toplumun kültürel birikiminden etkilenmesi
    B) Yaşanmış olayları kendi çağına göre yorumlaması
    C) Toplumun değerlerinin sonraki kuşaklara aktarılması
    D) Toplumlar arası kültürel alışverişe katkıda bulunması
    E) Ele aldığı konuları yalın bir anlatımla sunması

    (1993/ÖSS)



    52. Bir miktar para harcayarak işletmenin fabrika çiftçinin sulama kanalı, devletin otoyol yaptırması “yatırım”a birer örnektir.
    Buna göre, bir harcamanın yatırım özelliği taşıması aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

    A) Bir malın emekle işlenmesine olanak sağlamasına
    B) Ülkenin sahip olduğu öz kaynakları kullanmasına
    C) Yeni bir üretim ve hizmet kapasitesi yaratmasına
    D) Üretimle tüketim arasında denge sağlanmasına
    E) Çağdaş teknoloji üzerine kurulu olmasına

    (1997/ÖYS)


    Cevapları

    1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
    A D E E A E E D E A

    11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
    C A C E D B C D C D

    21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
    D E E D E B D E C D

    31 32 33 34 35 36 37 38 39 40
    C B C A D A D D E B

    41 42 43 44 45 46 47 48 49 50
    C E B E D D B E E E

    51 52
    A C


    alıntı
     

Bu Sayfayı Paylaş