Toplum ve Toplumsal Yapı

'Açık Öğretim AÖF' forumunda SeLeN tarafından 6 Kasım 2010 tarihinde açılan konu

  1. SeLeN

    SeLeN Site Yetkilisi Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    Toplum ve Toplumsal Yapı konusu aöf sosyal hizmetler bölümü dersleri - toplum nedir - toplumsal yapı nedir - toplumsal kurumlar - toplumsal sınıflar

    Sosyolojik analizler mikro ve makro olmak üzere iki boyutta ele alınabilir. Mikro sosyoloji sosyal etkileşim üzerinde dururken, makro sosyolojinin konusunu toplumun kendisi, genel yapısı ve ilişkileri oluşturur. Biz burada toplum ve toplumsal yapıyı açıklarken daha çok makro sosyolojik bir analiz yapmış olacağız.
    TOPLUM

    Toplum en geniş anlamda insanları etkileyen ilişkiler bütünüdür. Başka bir ifade ile bireylerin toplum içinde varolmalarını sağlayan birbirleri ile her tür ve biçimde kurmuş oldukları ilişkilerin bütünüdür.

    Toplum, başka bir açıdan kendisini meydana getiren koşulların belirlenmesi ile de tanımlanabilir. Yani bir toplumdan bahsedebilmek için;

    - Ortak bir toprak parçasına sahip olmak

    - Ortak politik bir otoriteye saygı göstermek

    - Ortak bir kültür ve yaşam biçimine sahip olmak gerekir.

    Buna göre toplum, ortak bir toprak parçasına sahip olan, aynı politik güce uyan ve ortak bir kültürden gelen insan yığınlarıdır.
    TOPLUMSAL YAPI

    Toplumsal yapı toplumdaki organize olmuş sosyal ilişkilerin bir bütünüdür. İşte insanlar belirli davranışları bu yapıdaki yerlerine bağlı olarak öğrenmekte ve buna göre hareket etmektedirler.

    Toplumsal yapı tıpkı canlı bir organizma gibidir. Yani nasıl bir organizma beyin, kalp, göz vs. unsurlardan meydana geliyorsa toplumsal yapıda her biri farklı fonksiyona sahip parçalardan meydana gelir. Bunlar;

    • Kültür

    • Toplumsal sınıf

    • Statü

    • Rol

    • Grup

    • Toplumsal kurumlar

    Kültür: Bizi çevreleyen insanlardan öğrendiğimiz mirastır. Yani kullandığımız dil, inançlar, değerler, anlamlar vs.dir.

    Toplumsal Sınıf: Kalabalık bir insan grubu, sahip oldukları benzer gelir düzeyi, eğitim seviyesi, yaptıkları işler ve genel olarak karşılaştırabilir saygınlık ölçüleriyle toplumsal sınıf olarak tanımlanmaktadır.

    Statü: Bireyin toplum içindeki pozisyonudur. Edinilmiş ve kazanılmış statü olmak üzere ikiye ayrılır.

    Edinilmiş statü kişinin herhangi bir çabası olmadan, kendi dışındaki faktörler tarafından sağlanan statüdür. Yaşlı, kadın, erkek, siyah, beyaz, asillik, kraliçe olmak gibi.

    Kazanılmış statü bireyin kendi arzusu ve gayretleriyle, gönüllü olarak elde ettiği statüdür. Örneğin avukat, doktor, ekonomist, anne, baba olmak gibi. Bireyin toplum içindeki kimliğini belirleyici kılan statüsüne master statü ya da temel statü denir. "Matematik öğretmeniyim ama öncelikle anneyim" diyen birisinin temel statüsü, anneliktir.

    Rol: Bir grup ya da toplum içindeki insanların sınırları belirlenmiş olarak oynadıkları oyundur. İnsanların toplum veya grup içinde oynadığı rol, statüsüne bağlıdır.

    Sahip olduğumuz roller koruyuculuk görevi yapar. Roller, toplumsal kargaşayı önleyerek insanların birarada yaşamasını sağlar.

    Gruplar: Grup en az iki kişiden meydana gelen benzer değer, norm ve beklentilere sahip olan insanların düzenli etkileşimleri ile ortaya çıkar. Gruplar genel olarak ikiye ayrılır.

    a) Birincil grup: Aralarında yoğun ilişki olan birbirlerine sevgi ve özveri duygularıyla bağlı insanlardan oluşur. Arkadaşlık, aile, akrabalık gibi.

    b) İkincil grup: Birbirleriyle geçici biçimde ilişki kuran ve çıkar amacı taşıyan gruplardır. Siyasi partiler, işletmeler, resmi örgütler vs.

    Toplumsal Kurumlar: Kurum toplumun temel değerlerini ve yapısını koruması açısından zorunlu sayılan nispeten devamlı kurallar topluluğudur. Sosyologlar dokuz ana kurum tanımlamaktadırlar. Bunlar:
    •Aile •Tıp •Hukuk
    • Eğitim • Ekonomik • Bilim
    • Politik • Din • Askeri kurumlardır

    Örneğin aile kurumu çocuğun bakım ve korunmasını üstlenirken ekonomi

    kurumu ihtiyaç duyulan mal ve hizmetlerin üretimi ve bölüşümünü sağlar. Yani her bir kurumun üstlendiği belirli bir görev ve rolü vardır.

    Toplumsal kurumların karakteristikleri şunlardır:

    • Her toplumsal kurum diğer kurumlarla ilişki içindedir

    • Her toplumsal kurum değişmeye karşı dirençlidir.

    •Toplumsal kurumlar zamanla birbirlerine bağlı olarak değişebilirler.

    • Toplumsal kurumlar bir toplumdaki sorunların merkezini oluştururlar. (Adayıdırlar.)

    Fonksiyonalist kurama göre her toplum yaşayabilmek için toplumsal kurumlara ihtiyaç duyar. Toplumsal kurumlar şu temel gereksinimleri karşılar.

    1- Yeni üyelere sahip olmak (Aile)

    2- Yeni üyeleri toplumsallaştırmak (Aile, eğitim, din)

    3- Mal ve hizmetleri üretmek ve dağıtmak (Ekonomi)

    4- Toplumsal düzeni korumak (Politika, Askeri kurumlar)

    5- Yaşama bir anlam kazandırmak (Tüm kurumlar)

    Çatışma kuramcıları İse bunları kabul ederler ama bunların uyum içinde çalışmadıklarını öne sürerler. Elit gruplar kendi çıkar ve ayrıcalıklarını korumak için, kurumları düzenler ve kullanırlar.


    alıntı
     

Bu Sayfayı Paylaş