Tevriye Sanatı Nedir - Tevriye Sanatı Örnekleri

'Konu Dışı Başlıklar' forumunda SeLeN tarafından 26 Aralık 2010 tarihinde açılan konu

  1. SeLeN

    SeLeN Site Yetkilisi Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    Tevriye Sanatı Nedir - Tevriye Sanatı Örnekleri konusu Tevriye nedir - Tevriye nasıl yapılır - Tevriye sanatına örnekler - Lise edebiyat dersi konu anlatımı

    İki anlamı olan bir sözcüğün yakın anlamını söyleyerek uzak anlamını kastetmedir. Tevriyede bu sözcüğün her iki anlamı da gerçektir.

    Gül gülse daim ağlasa bülbül acep değil
    Zira kimine ağla demişler kimine gül

    Bu şiirde “gül” sözcüğü hem “çiçek” anlamını, hem de “gülmek” eylemi olan anlamını içerecek biçimde kullanarak tevriye sanatı yapılmıştır.

    Tahir Efendi bana keip demiş.

    İltifatı bu sözde zahirdir Maliki mezhebim zira

    İtikadımca keip tahirdir.

    “Tahir”sözcüğü hem “temiz” anlamında kullanılmıştır, hem de şairin yerdiği(hicvettiği)kişinin adıdır.

    Baki kalan bu kubbede bir hoş seda imiş

    Bu dizede “Baki” sözcüğü hem şairin mahlası,hem de “edebi,sonsuz” anlamındadır.


    alıntı
     
  2. Mavi_inci

    Mavi_inci Özel Üye

    Tevriye (İki Anlamlılık) Sanatı


    Tevriye edebiyatta kullanılan anlamla ilgili edebi sanattır. Sesteş bir kelimenin bir dizede beyitte dörtlükte iki gerçek anlama gelecek biçimde kullanılmasına ve bir sözcüğün yakın anlamını söyleyip uzak anlamını kastetmeye tevriye sanatı denir. Örtmek meramı gizlemek demektir. İki veya ikiden fazla anlamı olan bir kelimenin yakın anlamını söyleyip uzak anlamını kastetmek demektir. Birçok edebiyatçı bu sanatı iham sanatıyla aynı kabul etmiştir. Fakat ihamda ikiden fazla anlamı olan kelimenin bir mısra veya beyitte bütün anlamları kasdedilirken tevriyede uzak anlamına işaret edilir.

    Örnek
    Kûyunda nâle kim dil-i müştâkdan kopar
    Bir namedir Hicaz’da uşşakdan kopar
    Nâili-Kadim


    Örnekler:


    1) Tahir efendi bana kelp demiş
    İltifatı bu sözde zahirdir
    Maliki mezhebim benim zira
    İtikadımca kelp tahirdir.
    (Nef'i)
    Tahir: 1. Tahir Efendi 2. temiz pak Kelp: Köpek Hem köpek temiz hayvandır hem de asıl köpek Tahir Efendi'dir anlamı var. Maliki mezhebinde köpek temiz hayvandır.
    2) Bir buse mi bir gül mü verirsin dedi gönlüm
    Bir nim tebessümle o afet gülüverdi.
    Gülüverdi: 1. Güldü 2. Gül verdi
    3) Havada yaprağa döndürdü rüzgâr beni (Muallim Naci)
    Burada "rüzgâr" hem gerçek anlamında hem de zaman anlamında kullanılmıştır.
    4) Aşiyan-ı mürg-i dil zülf-i perişanındadır.
    Kande olsam ey peri gönlüm senin yanındadır.
    Kande: 1. Nerede 2.Kan içinde
    5) Sert oldu hava çıkma koyundan kuzucağım
    Koyun: 1. Kuzunun anası 2. Kucak
    6) Sarmısak da acı amma evde lazım bir dişi
    Dişi: 1. Sarmısak parçası 2. Bayan
    7) Baki kalır sahife-i alemde adımız
    Baki: 1. Şairin adı 2. Sonsuza dek
    8) Bu kadar letafet çünkü sende var
    Beyaz gerdanında bir de ben gerek.
    Ben: 1. Birinci tekil şahıs 2. Deri üzerindeki siyah lekeler
    9) Gül yağını eller sürünür çatlasa bülbül
    El: 1. Organ 2. Yabancı
    10) Ulusunkorkma nasıl böyle bir imanı boğar.
    UlusunöpekKurt gibi ulusun (ulumak)----2)YüceBüyük olmak.

    Alıntı
     

Bu Sayfayı Paylaş