Temel Yurttaşlık Bilgisi - Anayasa Hukuku - Türkiye'de Anayasal Gelişmeler Konu Özeti

'Hukuk' forumunda Mavi_Sema tarafından 3 Mart 2010 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_Sema

    Mavi_Sema Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Temel Yurttaşlık Bilgisi - Anayasa Hukuku - Türkiye'de Anayasal Gelişmeler Konu Özeti konusu Temel Yurttaşlık Bilgisi - Anayasa Hukuku - Türkiye'de Anayasal Gelişmeler Konu Özeti

    v
    Osmanlı imparatorluğu :
    ØMutlak bir monarşi idi.

    ØPadişahın yetkileri sınırsızdı.

    vBazı üst düzey yöneti*cilerden oluşan divan’ın özelliği:
    ØDanışma organı niteliğinde idi.


    vOsmanlı imparatorluğunda, ilk anayasal gelişme :
    ØSened-i ittifak


    vSened-i ittifak
    Ø1808 yılında merkezi hükümet ile ayanlar arasında imzalanmıştır
    [FONT=Palatino
    Linotype]
    [/FONT]Øİlk anayasal belge
    ØHükümet ile ayanlar arasında yapılan bir anlaşmadan ibarettir. [FONT=Palatino
    Linotype]
    [/FONT]ØSenedi ittifak bir anayasa olmamasına rağmen hukuk devletine ve mutlak monarşiden meşruti monarşiye doğru atılmış bir ilk adım olduğu söylenebilir.
    ØIı.mahmut tarafından kısa süre içerisinde bu belgenin uygulanması askıya alın*mıştır.
    ØHukuki niteliği olarak iki taraflı bir belge, bir misaktır.
    ØAnayasal niteliği olarak bir anayasa olmayıp anayasal bir belge niteliğindedir.
    ØSenedi ittifak ile devlet iktidarı resmen sınırlandırılıyor; ayanlar ile 'fukara ile reaya' yani vatandaşlara sınırlıda olsa bir takım haklar tanınıyor.
    ØTürk tarihinde ilk defa devlet iktidarının sınırlandırılabileceği, devlet iktidarının dokunamayacağı sahaların olduğu kabul edilmiştir. [FONT=Palatino
    Linotype]
    [/FONT]ØTürkiye'deki anayasacılık hareketlerinin senedi ittifak ile başladığı söyle*nebilir.
    Ø1215 tarihli ingiliz magna carta'sına benzetilmektedir

    vAnayasa hukukunda, hükümdar ile halkın temsilcileri (feodal beyler) arasında yapılan bir anlaşma :
    ØMisak ‘dır

    vHukuk devleti için ilk adım :
    ØTanzimat fermanı (gülhane hattı hümayunu) ‘dır

    vTanzimat fermanı (gülhane hattı hümayunu)nın özellikleri:
    Ø1839 tarihinde zamanın dışişleri bakanı mustafa reşit paşa tarafından okunmuştur
    ØAna*yasal gelişmelerin ikinci adımını teşkil eder.
    ØBir yandan birçok temel hak ve özgürlük tanınmış,
    ØDi*ğer yandan da devlet iktidarının kullanılmasına ve sınırlandırılmasına ilişkin bir çok ilke kabul edilmiştir.
    ØBü*tün uyruklar için can, mal ve ırz güvenliği vaat edilmiş;
    ØDin farkının gözetilmeyeceği gibi bir takım hususlar yer almıştır.[FONT=Palatino
    Linotype]
    [/FONT]ØHukuki niteliği itibari ile bir fermandır
    ØTek yanlı bir işlemdir.
    ØDevlet iktidarının sınırlandırılması olgusu vardır
    ØBir anayasal belge olmasına rağmen anayasa olduğu söylenemez.


    vTanzimat fermanının tanıdığı haklar ve benimsediği ilkeler :
    ØMali güce göre vergi ilkesi,
    ØDevlet harcamalarının kanuniliği ilkesi,
    ØAsker almada adalet,
    ØCeza yargılamasına ilişkin güvenceler,
    ØCan güvenliği,
    ØIrz ve namus dokunulmazlığı,
    ØMülkiyet hakkı,
    ØMüsadere yasağı,
    ØEşitlik ilkesi.

    vHükümdarların tek yanlı iradesi ile tabasına bir takım haklar bahsettiği ilkelere:
    ØFermanlar denir

    vTanzimat fermanı ile senedi ittifakın farkı :
    ØTanzimat fermanı ile senedi ittifak gibi iki yanlı bir işlem (misak) değil tek yanlı bir işlemdir.

    vTanzimat fermanı 1856 ıslahat fermanı ile pekiştirilmiştir.

    vIslahat fermanının asıl hedefi :
    ØMüslümanlar ile gayri müslimler arasında her yönden tam bir eşitlik sağlamaktır.
    ØDin, vergi, yargılama, eğitim, devlet memurluğu ve temsil alanında o zamana kadar olan farklar kaldırılıyordu.
    ØHukuki niteliği olarak ıslahat fermanı ferman niteliğindedir.

    vOsmanlı imparatorluğunda tebaaya o dönem av*rupa ülkelerinde tanınan temel hak ve özgürlüklerin önemli bir kısmının tanındığını ferman :
    ØIslahat fermanı

    vİmparatorluğun zor günlerden kurtulabilmesi için meşruti monarşinin gerekli olduğunu savunanlar:
    ØGenç Osmanlılar,

    vİlk osmanlı anayasası (ilk türk anayasası):
    ØKanun-u esasi

    vKanun-u esasi ne zaman kabul edilmiştir?
    Ø23 aralık 1876 yılında bir ferman ile ilan edilmiştir

    v1876 kanun-i esasi (ilk türk anayasası) nın özellikleri :
    ØII. Abdülhamit döneminde ilan edildi
    Ø23 aralık 1876 yılında kanuni esası bir ferman ile ilan edilmiştir. [FONT=Palatino
    Linotype]
    [/FONT]ØTanzimat ve ıslahat fermanlarının ak*sine tam bir batılı anlamda anayasa niteliğinde olup madde madde hazırlanmıştır.
    Ø1876 kanun-i esasi ile birlikte devletin temel organları, modern sisteme uygun olarak, yasama, yürütme ve yargı ola*rak üçe ayrılarak düzenlenmiştir.
    Ø1876 kanun-i esasi ile meclis-i umumi adlı bir meclis kurulmuştur. [FONT=Palatino
    Linotype]
    [/FONT]ØMeclis-i umumi, ileride, 1961 anayasası dönemin*de göreceğimiz gibi
    Øİki meclisli bir yapıda oluşturulmuştur.
    Øİlki, üyeleri padişah tarafından atanan heyet-i ayan;
    ØDiğeri, halk tarafından iki dereceli bir seçimle işbaşına gelen heyet-i mebusan'dır.
    ØNe var ki, meclisin yetkileri bir hayli dar tutul*muştur.
    Ø1876 anayasasına göre, bir meclis üyesi kanun teklif edebilmek için padişahtan izin almak zorundaydı;
    ØMeclis ta*rafından kabul edilen tasarılar padişahın onayı ile yürürlüğe girebilecekti
    ØEn önemlisi padişah dilediği zaman heyet-i mebusan'ı feshedebilecekti. [FONT=Palatino
    Linotype]
    [/FONT]ØMeclis, 1878 yılında ıı. Abdülhamit tarafından dağıtılmış ve ilk anayasa yürürlükten kaldırılmıştır.

    vDevletin temel organları, modern sisteme uygun olarak, yasama, yürütme ve yargı ola*rak üçe ayrılarak düzenlendiği ilk anayasa?
    Ø1876 kanun-i esasi

    v1876 kanun-i esasi ile kurulan meclis-i umuminin özellikleri :
    Øİki meclislibir yapıdadır
    Øİlki, üyeleri padişah tarafından atanan heyet-i ayan;
    Øİkincisi halk tarafından iki dereceli bir seçimle işbaşına gelen heyet-i mebusan'dır.
    ØMeclisin yetkileri bir hayli dar tutul*muştur.
    ØBir meclis üyesi kanun teklif edebilmek için padişahtan izin almak zorundaydı;
    ØMeclis ta*rafından kabul edilen tasarılar padişahın onayı ile yürürlüğe girebilecekti
    ØPadişah dilediği zaman heyet-i mebusan'ı feshedebilecekti.
    ØMeclis, 1878 yılında ıı. Abdülhamit tarafından dağıtılmış ve ilk anayasa yürürlükten kaldırılmıştır.
    ØBatılı anlamda tam bir meşruti monarşi kurulamamıştır.
    ØAnayasada, meclisin yetkileri çok dar; padişahın yetkileri ise oldukça geniş tutulmuştur.
    ØPadişaha dilediği zaman meclisi feshetme yetkisi tanınmıştır.
    Ø2.abdülhamit'in meclisi dağıtıp anayasayı yürürlükten kaldırması zaman içinde yeni bir muhalefet hareketi olan genç (jön) türkler hareketini doğurmuştur.[FONT=Palatino
    Linotype]

    [/FONT]v1876 kanun-i esasi ile kurulan meclis-i umuminin üyeleri padişah tarafından atanan meclisi:
    ØHeyet-i ayan

    v1876 kanun-i esasi ile kurulan meclis-i umuminin üyeleri seçimle işbaşına gelen meclisi:
    ØHeyet-i mebusan'dır.

    vKanun-i esasinin kurduğu yürütme organının özellikleri :
    ØDevlet başkanı olarak padişah ve diğer tarafta hükümet bulunmaktaydı
     

Bu Sayfayı Paylaş