Tambur Müzik Aleti

'Müzik Türleri ve Enstrümanları' forumunda Dine tarafından 3 Kasım 2009 tarihinde açılan konu

  1. Dine

    Dine Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Tambur Müzik Aleti konusu Tambur Türk müziğinde yaygın olarak kullanılan telli bir çalgı

    Tarihçe

    Tambur'un kökeni hangi tarihte ortaya çıktığı bilinmemektedir İsminin Yunanca "pandura" veya Sümerce "pantur"dan geldiği iddia edilmektedir Araplar kelimenin "kuzunun kuyruğu" anlamına gelen "dumba-i bara"dan geldiğini söylerler Sözcük sonraları İran'da ve Orta Asya'da daha çok bağlamaya benzeyen armudi gövdeli uzun saplı çalgıların adı olarak kullanılmıştır Özellikle Avrupalı gezginlerin (örn Charles Fonton ve Toderini) sapındaki perde bağları dolayısıyla Türk Müziğinin ses sistemini gözle görülür biçimde yansıttığını yazdıkları tambur günümüzde yalnızca Türkiye'de kullanılan belki de tek çalgıdır Sazı icra edenlere "tamburi" ismi verilir Farabi "horasan tamburu"ndan bahsetmektedir Evliya Çelebi XVII yüzyılda İstanbul'da 500 tamburi bulunduğunu ifade ediyor Tarihte tambura; Farabi'de Horasan Tamburu Maragali Abdulkadir'de Tambur-u Sirvaniyan ile Tambura-i Turki adlarındaki çesitleri ile değinilmiştir

    Zamanımızda kullanılan tambur ise ilk kez Kantemiroğlu'nda görülmüştür Dimitri Kantemir tarafından tambur Türk Müziği ses sistemini ifade maksadıyla kullanılmıştır Uzun yıllar Türk Musikisinde rağbet edilen bir saz olan tamburda virtüöziteyi getiren Tamburi Cemil Bey olmuştur Geliştirdiği yeni icra şekli tamburun klasik üslubuna alternatif olmuş ve yeni bir çığır açmıştır Tamburi Cemil Bey viyolonsel ve yaylı tamburu Türk Musikisinde ilk kez kullanmıştır Mesut Cemil'in tambur üslubu babasının izlerini taşımakla birlikte birçok yönden ondan farklılık gösterir En uygun geçkilerle bezenmiş zengin bir melodik yapı ustaca çalış Mesut Cemil'de de aynen vardır Makamları tutumlu bir tavırla tanıtır bastığı perdelerin tam hakkını vererek aşırıya kaçmadan yaptığı zarif süslemeler ve kaydırmalar ve güzel geçkilerle çalışını zenginleştirmiştir Tamburi Büyük Osman Bey Tamburi İzak Tamburi Cemil Bey Kadı Fuad Efendi Mesut Cemil Bey Refik Fersan İzzettin Ökte Necdet Yaşar Abdi Coşkun tavır olarak örnek alınan tamburilerden bazılarıdır

    Tambur'un Perdesi

    Perdeleri için bağırsak (katkut) veya olta misinası kullanılan tamburun mızrabı kaplumbağa kabuğundan (bağa) elde edilir Oldukça sert bir maddeden (bağa) yapılan mızrabın uzunluğu icracının isteği üzerine 95-135 cm arasında değişir Esnemez bir çubuk olan mızrabın iki ucu da kullanılır Ama iki uç farklı tınılar elde edebilmek için birbirinden biraz farklı yapılır Sağ elin baş işaret ve orta parmakları ile tutulan mızrap tellere geniş yüzüyle değil diklemesine dar yüzüyle vurulur Bu vuruş çalgının tok ses vermesini sağlar Mızrabı böyle tutulan başka çalgı yoktur Türk musıkisini icra etmede Ney ile beraber en yetkin 2 sazdan biridir

    Tambur'un Sapı

    Tamburda dördü sarı ve dördü de çelik olmak üzere sekiz tel vardır Tambur sapı oldukça uzun bir sazdır (ortalama 73-84 cm) Sapın üzerine bağlanan perdeler konusunda Tamburi Cemil Bey şunları söylemektedir:

    "Bu perdeler mandolin ve gitarda olduğu gibi sap üzerine tesbit edilmiş olmayıp iki tarafa hareket edecek surette yağlandığından ve sapın tûli dahi müsâit bulunduğundan tambura her istenilen perde ilave edilebilir Tüm icra bu sap üzerinde en altta bulunan telde yapılır Bu tek tel üzerinde yapılan icrada telin mızrap yardımıyla titreştirilmesinden tamamen kapalı olan teknesinin içindeki hava da rezonansa girer ve tannaniyet diye tabir edilen inilti sağlanmış olur Tamburiler icra sırasında sapı hafifçe yukarı-aşağı sallamakta ve bu sayede titreşimi arttırarak farklı duygular ifade edebilmektedirler"
     

Bu Sayfayı Paylaş