Türkiyedeki İller - Şehirlerimizin İsimlerinin Anlamları

'Türkiye Tatil Yerleri Hoteller' forumunda Mavi_inci tarafından 15 Kasım 2010 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_inci

    Mavi_inci Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Türkiyedeki İller - Şehirlerimizin İsimlerinin Anlamları konusu Şehirlerimizin İsimlerinin Anlamları

    Giresun


    Eski adi Kerasus olup bugunku adi da bu kelimeye dayanir. Kerasus'un civarda bol miktarda yetisen kirazdan geldigi rivayet edilir. Bir baska kaynaga gore bu isim, yarimadanin denize dogru bir boynu gibi uzanmasi dolayisiyla eski Yunanca'da "boynuz" anlamina gelen kerastan turetilmistir.

    Kaynaklarda adi Kerasus, Kerasous, Cerasous, Chirizonda, Cerasonte, Kerassunde sekillerinde de gecen sehir Turk hâkimiyeti doneminde bugunku soylenisiyle anilmistir.


    Van

    Van'i Asur kralicesi Semiramis kurdu. Bundan dolayi sehre "Sahmirankent" adi verildi. Daha sonra Persler doneminde buraya Van adinda bir vali geldi ve sehri bayindir hale getirdiginden sehre onun adi verildi.

    Usak


    Cocuk veya genc adinin halk dilinden soylenisidir. Bazi rivayetlere gore ise usak (ayinla soylenisi) kelimesinin asIk kelimesinden geldigi soylenmistir.

    Urfa


    Eski adi "Orhoe veya Orhai"dir. Dah sonra Araplar tarafindan "R"ya cevrilmistir. Bir diger rivayete gore ise FORUM KURALLARINA GORE SIYASET YASAKTIRceden gelmekte olup R yani gunes demektir. Sehir Babil hukumdari Ramis-Nemrut tarafindan kuruldu.

    Tekirdag

    Adini, kiyi boyunca uzanan Tekirdaglarindan almistir.
    Tekirdag, Bizans doneminde Βισανθη (Bisanthe) ve sonralari Ρωδοστο (Rodosto) adiyla anilmistir. Kenti ele geciren Turkler, sehre onceleri Rodoscuk, 18. y.y.'dan itibaren de Tekfur Dagi demeye baslamislardir. Tekfur ermeniceden alinti bir sozcuk olup osmanli turkcesinde hiristiyan hukumdarlara verilen bir sandir. Asli tagovar, anlami ise tac tasiyandir. Cumhuriyetin ilanindan sonra tekfur sozcugu atilarak yerine sesce benzesen tekir getirilmistir.

    Tokat


    Eski adi "Komana Pontika"idi. Tokat adinin Pontika adinin halk arasindan degismis seklidir.

    Trabzon


    "Trapezus" sozcugunden gelir. Anlami dortkose'dir.

    Tunceli


    Burada bazi maden yataklarinin bulunmasindan dolayi sehre Tunceli adi verilmistir. Yani tunculkesi demektir.

    Sakarya


    Adini sinirlari icinden gecen Sakarya nehrinden alir

    Samsun


    Eski adi "Amisos"dur. Samsun ismi bu kelimenin halk arasindan degistirilmesidir.

    Sivas

    Adinin nereden geldigi konusunda her hangi bir kayda rastlanmamistir.

    Siirt


    Siirt adinin Keldani aslindan geldigi ve sehir anlamina geldigi soylenir. Diger bir ravayete gore ise Sert kelimesinin bozulmus seklidir.

    Rize


    Kafkas kokenli bir kelime oldugu sanilmaktadir.

    Ordu


    Eski adi "Kotyora"dir. Halk tarafindan bu isim degisIklige ugramistir.

    Nigde


    Ilkcagda bolgede Nagdoslular adli bir kavim yasadigindan bu sehre isimlerini vermisler. Arap kaynaklari sehre "Nekide veya Nikde" demislerdir. Halk ise sehre Nigde adini vermistir.

    Nevsehir


    Onsekizinci yuzyila kadar sehir bir koydu ve adi "Muskara" idi. Daha sonra Nevsehirli Damat Ibrahim Pasa koyunu gelistirdi ve yeni sehir anlaminda Nevsehir adini verdi.

    Malatya

    Hititler doneminde buranin adi "Meliddu"dur. Halk tarafindan Malatya olarak degismistir.

    Manisa


    Yunanca Magnesya'dan gelmistir. Turkler burayi alinca Manisa olarak sehrin ismini degistirdiler.

    Mardin


    Mardin adi Suryanice'de Marde'den geldigi rivayet edilir. Romalilar "Maride" Araplar ise "Mardin" adini vermislerdir. Diger bir rivayet gore ise FORUM KURALLARINA GORE SIYASET YASAKTIRcedeki Mer-din yani erkek, yigit –gormek kelimesinden geldigi soylenmistir.

    Mugla


    Eski adi "Mobolla"'dir. Turkler buraya daha sonra Mugla demislerdir.

    Mus


    Bir rivayete gore suryanice'deki suyu bol anlamina glene Musa'dan diger bir rivayete gore ise Sehrin kurucusu "Muset'den gelmistir

    Karaman


    Ilk ismi Laranda'dir. Selcuklu ve Osmanlilarda ki ismi Larende idi. Karamanogullarinin baskenti oldugundan buraya daha sonra Karaman adi verildi.

    Kahramanmaras

    Asil adi Markasi'dir. Halk dilinde Maras olarak degismistir. Kurtulus savasinda Fransizlara karsi sehirlerini kahramanca savunduklarindan meclis tarafindan ll Subat 1922'de kahraman unvani verildi.

    Kars


    MO: 130-127 yilinda buraya yerlesen Karsak oymagindan dolayi sehre kars adi verilmistir. Kars kelimesinin anlami ise deve ya da koyun yununden yapilan elbise veya sal kusagi anlamina gelir.

    Kastamonu


    Sehrin eski adi "Tumana"dir. Buraya daha sonra Gas-Gas isimli bir kavim yerlesti. Iste Kastamonu Gas ve Tuman'in birlesmesinden meydana gelmistir.

    Kayseri


    Romalilar Mazaka adli sehri alinca buraya Kaysarea adini verdiler. Yani Imparator sehri anlamina gelir. Daha sonra Kayseri olarak halk arasinda yayildi

    Kirsehir

    Kir ve Sehir kelimesinin birlesmesinden olusmustur.

    Kocaeli

    Orhan gazi doneminde bu bolgeyi feth eden Akcakoca isimli komutandan dolayi buraya Kocaeli denildi.

    Konya

    Isa'dan once 47-50 ve 53 yillarinda Hiristiyan azizlerinden St. Paul burayi ziyaret etti ve sehir onemli bir dinsel merkez olarak gelisti. Bu nedenle Hiristiyanlar ona, "Isa'nin tasviri" anlamina gelen "ikonyum" adini verdiler. Abbasiler burayi alinca "Kuniye'ye" cevirdiler. Turkler bu ismi Konya olarak degistirdi.

    Kutahya


    Frigler buraya "Katyasiyum veya Katiation" adini vermislerdir. Daha sonra yore halki buraya Kutahya demistir

    Istanbul

    MO. 658 yilinda Megara krali Byzas tarafindan kuruldugundan bu sehre kurucusundan dolayi Bizantion adi verilmistir.
    Roma imparatoro Marcus Avrelius doneminde imparatorun manevi babasinin adiyla "Antion" olarak anildi.
    Bizans Imparatoru Konstantin bu sehri yeniden kurunca buraya kendi adini verdi. Sehre "Konstantin veya Konstanpolis" adi verildi. Araplar "Kostantiniye, Romalilar Konstantinopolis" demislerdir. Daha sonra bu ismin kisaltilmis sekli olan "Stin-polis" deyimi kullanildi. Iste Istanbul bu "Stin-Polis" sehrinden turetildi.
    Turkler burayi alinca Musluman sehir anlaminda "Islambol" adini verdiler. Fakat daha sonra Istanbul olarak degistirildi.

    Izmir

    Sehrin asil adi "Smyrna"dir. Izmir kelimesi smyrna'nin halk arasindaki kullanis seklidir. Homeros destanlarinda bu kent ismini Kibris Krali Kinyras'in kizi Smyra'dan alir ve tanrica Artemis Izmirli'dir. Kimi kaynaklara gore de, Izmir sehrini ilk kuran Hititler degil, Amazonlar'dir. (Hititler de buraya Navluhun adini vermislerdir.

    Gaziantep

    Sehrin eski adi Ayintab'dir. Kelime anlami, pinarin gozu demektir. Halk bunu Antep olarak degistirmistir. Halk Kurtulus savasinda Fransizlara karsi basarili bir savas verince 6 Subat 1921'de cikartilan bir yasayla Gazi unvani verildi.

    Gumushane


    Burada daha onceleri gumus madenleri oldugundan, bu sehre Gumushane denilmistir

    Edirne

    Romalilar doneminde imparator Hadrianus tarafindan kuruldugu icin sehir "Hadrianopolis" dini alir. Hadrianus'un sehri anlamina gelen bu sozcuk, sonradan degsimlere ugrayarak Edirne halini aldi.

    Elazig

    1834 yilinda Mezra denilen yerde kuruldu.1862 yilinda buraya o siradaki padisah Abdulaziz'in onuruna "Mamuretulaziz" adi verildi. Bu ismi uzun bulan halk onu Elaziz olarak kisaltti. 1937 yilinda Elazig'a cevrildi.

    Erzincan


    Erzincan ovasindan adini alir. Ezirgan diye halk tarafindan soylenir. Buranin eski adi Eriza'dir.

    Erzurum

    Ardi Rum kelimesinden gelir. Yani Rum topragi demektir. Diger bir rivayete gore de Selcuklular buraya Erzen-Rum demislerdir. Erzen dari demektir. Sehir o zamanlar bir tahil ambari olarak kullanilmistir.

    Eskisehir

    Eski adi Doylaion'dur. 1080 yilinda Turkler burayi ele gecirdi. 1175 yilinda burasini Bizans geri aldi. Kilicarslan bu sehri daha sonra geri alinca, ona "Bizim eski Sehrimiz" anlamina gelen Eski Sehir adini verdi.

    Diyarbakir


    Bakir ulkesi anlamina gelmektedir. Bu ismin kaynagi Diyar-i Bekir'dir. Bekir'in memleketi anlamina gelir. Bunun nedeni de Bekir b. Va'il adli Arap gocebe boyunun buraya yrlesmis olmasindan kaynaklanir. Diyarbakir'in eski adi Amid veya Amed'dir. Gelen veya bizim anlamina gelir. Dede Korkut kitabinda Amid'e Hamid de denilmistir.

    Denizli


    Deniz-ili kelimelerinin birlesmesinden olusmustur. Il eski Turkce'de ulke, memleket anlamina gelir. Yani deniz memleketi denilir.Bir diger rivayete gore de kelimenin asli domuz-ili'dir. Bu da bolgede domuz coklugundan kaynaklanmaktadir.

    Canakkale

    Marmara ve Ege denizlerini birlestiren Bogaz'daki sehir ve kasabalarin en buyugu ve il merkezidir. Bogazin dogu kiyisinda ve en dar yerinde kurulmustur. Burada denizini sekli tipki bir canagi andirir. Bugunku ismini buradan alir.

    Cankiri

    Ilkcagda "Gangra" kalesinin eteginde kuruldu. Ismini Gangra kalesinden alan Cankiri'ya yakin zamana kadar Cangiri ve Cengiri deniliyordu.

    Corum


    Rivayete gore Cogurum kelimesinden turetilmistir. Bu da bolgede zamaninda Rumlarin cogunlugu olusturmasindan kaynaklanmaktadir.

    BURSA


    Eski caglardaki Bitinya bolgesinin baskentidir. Buraya kurucusu Bitinya krali Prusias'in adi verildi. (MO:ll.yuzyil)

    BURDUR


    Eski adi Askaniya'dir. Ismini yaninda kurulmus oldugu Burdur golunden alir.

    BOLU

    Onceleri Bithynion Romalilar doneminde ise Claudiopolis adi verildi. Turkler burayi alinca Claudiopolis sozcugunu kisaltip sadece polis dediler. Daha sonra bu da halk dilinde degiserek Bolu oldu.

    BITLIS


    Kimi tarihcilere gore, "Bages" ya da "Pagis" sozcuklerinden turemistir. Kimilerine gore de Buyuk Iskender'in komutani "Lis" ya da "Badlis" burada bir kale kurmus. Bitlis sozcugu bu komutanin isminden kaynaklaniyormus.

    şehirlerimizin isimlerinin anlamları


    BINGOL


    Buradaki bir cok gollerden dolayi bu isim kendisine verildi.

    BILECIK


    Bizanslilar doneminde burada Bilekoma adli bir kale vardi. Osman bey burayi alinca bu adi Bilecik olarak adini verdi.

    BAYBURT


    Eldeki kaynaklara gore kasabanin ortacagdaki adi "Paypert" ya da "Pepert" idi. Bayburt adi buradan gelmektedir.

    BALIKESIR

    Sehrin adinin eski hisar anlamina gelen Paleokastio'dan turedigi sanilmaktadir. Halk arasinda dolasan bir soylentiye gore de bali cok anlamina gelir. Cunku Kesir Arapca'da cok anlamina gelmektedir

    AGRI


    Ismi sinirlari icindeki "Ararat" dagindan alir. Cok eski caglarda yeryuzu korkunc bir su baskininina ugradi.(Nuh Tufani) Nuh peygamber butun canilardan bir cifti alarak bir gemiye bindirdi. Gemi Cudi (Islam kaynaklarina gore) (Hristiyan kaynaklarina gore de Ararat – Agri) dagina kondu. Ararat, once aran sonra da Agri adini aldi.

    AKSARAY

    Selcuklu Sultani Izzettin Kilicarslan, sehirde cami, medrese, kumbetler ve buyuk ve beyaz bir saray yaptirdi. Selir "Aksaray" adini iste bu beyaz saraydan aldi.

    AMASYA


    Amasya sehrini tarihci Strabon'a gore Amazon karali Amasis kurdu ve ona Amasis kenti anlamina gelen "Amasesia" ismini verdi.

    AYDIN

    Ilk olarak Argoslar tarafindan kuruldu. Anadolu beylerinden Aydinoglu Mehmet bey'den aldi. Aydin, Mehmet beyin babasinin ismidir.

    ARTVIN

    Iskitler tarafindan kuruldu. Artvin sozu iskitce'dir.

    ANTALYA

    MO ll.ci yuzyilda Bergama karali Attalos ll tarafindan kuruldu. Sehir onceleri ismini kurucusundan aldi ve Attaleia adiyla anildi. Daha sonra bu isim Adalia, Antalia ve en son Antalya sekline donustu.

    ANKARA

    Islam kaynaklarinda Ankara'nin adi Enguru olarak gecer. Kimilerine gore Ankara sozu Farsca "Uzum" anlamina gelen Engur'den, ya da Yunanca'da Koruk anlamina gelen"Aguirada'dan turemistir.
    Bazilarina Hint-Avrupa dillerindeki "Egmek" anlamina gelen Ank ya da Sankskritce de; "Kivrinti",, anlamina gelen ankaba'dan veya Latince'den cengel anlamina gelen uncus'dan turedigi ileri surulmektedir. Frig dilinde Ank "engebeli, karisIk arazi anlamina gelir." Sehrin diger isimleri; Ankyra, Ankura, Ankuria, Angur, Engurlu, Enguruye, Angare, Angera, Ancora, Ancora ve son olarak Ankara seklini almistir.

    ANTAKYA


    MO 300 yillarinda Makedonya Krali Seleukoz bu yorede Antakya'yi kurdu ve sehre babasinin ismi olan Antiokhia adini verdi. Zamanla buyuyen kent, baskent halini aldi

    şehirlerimizin isimlerinin anlamları


    AFYONKARAHISAR

    Afyon turkulerinde sIk sIk "Hisar" sozcugu gecer. "Hisarin bedenleri cevirin gidenleri" Bu hisar sozcugunun Afyon turkulerinde sIk sIk yinelenmesi nedensiz degildir. Eski adi Akroenos olan sehri Selcuklular uzun suren bir kusatmadan sonra ele gecirdiler. "Hisar" kusatma anlamina gelir. Acilarla elde edilen yere "Karahisar" dediler ve orada, kara taslardan bir kale kurdular. Onaltinci yuzyilda bolgede afyon yetistirlmeye baslayinca, Karahisar'in basina bir de Afyon eklendi ve sehir "Afyonkarahisar" adini aldi .

    ADAPAZARI
    Bu ilimize Adapazarlilar kasaca Ada der. Cunku Sakarya ve Cark suyu arasinda yer alan sehir, tipki bir adayi andirir. "Pazar sozune gelince: Burasi onyedinci yuzyilda yorenin Pazar yeriydi. Iste, Adapazari bu iki sozcugun "Ada" ve "Pazar" sozcuklerinin birlesmesinden olustu. Adapazari, Sakarya ilimizin merkezidir.
     
    En son bir moderatör tarafından düzenlenmiş: 15 Kasım 2010

Bu Sayfayı Paylaş