Selçuklu devleti hükümdarları - Selçuklu Devletinin yıkılma sepebleri

'Tarihi Bilgiler' forumunda SeLeN tarafından 15 Şubat 2011 tarihinde açılan konu

  1. SeLeN

    SeLeN Site Yetkilisi Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    Selçuklu devleti hükümdarları - Selçuklu Devletinin yıkılma sepebleri konusu Selçuklu devleti hükümdarları - Selçuklu Devletinin yıkılma sepebleri
    Selçuklu devleti madde madde

    Büyük Selçuklu Devleti, Selçuklular hanedanının kurduğu ilk devlettir. Bu göçebe topluluk, Karahanlılara ve Samanilere savaşlarda asker vererek karşılığında geniş otlaklar elde ettiler. Selçuk Bey’in 1009′da ölümünden sonra daha da güneye indiler.Karahanlıları ve Gaznelileri endişelendirecek kadar güçlendiler. Arslan Bey’in Gaznelilerce tutuklanması ve 1032′de ölmesinden sonra, Selçuk Bey’in torunları Tuğrul Bey ve Çağrı Bey bağımsızlıklarını elde etmeye giriştiler. 1035′te büyük bir Gazneli ordusunu yenerek Horasan içlerine doğru ilerlediler. 1037′de de, bugünkü Türkmenistan’da yer alan Merv kentini ele geçirdiler. 1038′de Gaznelileri ikinci kez yendiler ve Nişabur kentine girerek bağımsızlıklarını ilan ettiler. Tuğrul Bey sultan sanıyla hükümdar ilan edildi ve Büyük Selçuklu Devleti de böylece kurulmuş oldu.

    Hükümdarları

    0. Selçuk Bey 1000 – 1038

    1. Tuğrul Bey 1037 - 1063

    2. Alp Arslan 1063 - 1072

    3. Melikşah 1072 - 1092

    4. I. Mahmud 1092 - 1093

    5. Berkyaruk 1093 - 1104

    6. Müizzeddin Melikşah 1105

    7. Mehmed Tapar 1105 - 1118

    8. II. Mahmud (Selçuklu) 1118 - 1131 Batı İran ve Irak'ı hükümetmişti

    9. Ahmed Sencer 1131 - 1157 Doğu İran'ı hükümetmişti


    Gazneli I. Mesut, Büyük Selçuklu Devleti’ni ortadan kaldırmak amacıyla güçlü bir orduyla Selçuklu topraklarına girdi. Gazneli ve Büyük Selçuklu orduları, Merv yakınlarında Dandanakan denen yerde karşılaştılar. Mayıs 1040’ta yapılan Dandanakan Savaşı'nda, Büyük Selçuklular Gazneli ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattı. Bu savaştan sonra Büyük Selçuklu Devleti’nin Harezm ve Horasan'da varlığı kesinlik kazandı. Tuğrul Bey, bu savaşın ardından giriştiği fetihlerle bütün İran'ı denetimi altına aldı.

    Tuğrul Bey, Halife Kâim'in çağrısı üzerine 1055'te Bağdat'a girdi ve Büveyhileri halifeliğin merkezinden çıkardı. Bu olayın ardından Büyük Selçukluların İslam dünyasındaki itibarı arttı.


    Tuğrul Bey 1063'te ölünce kardeşi Çağrı Bey'in oğlu Alp Arslan tahta geçti. Alp Arslan Büyük Selçuklu topraklarını daha da genişletti. 1071'de Malazgirt Savaşı'nda Bizans İmparatoru Romen Diyojen'i yenerek tutsak aldı. Malazgirt zaferinin asıl önemi, Anadolu'yu Türklere açmış olmasından gelir. Anadolu içlerine akınlarını sürdüren Büyük Selçuklu komutanları yeni topraklar ele geçirdiler ve bağımsız yeni devletler kurdular. Alp Arslan 1072'de ölünce Büyük Selçuklu Devleti’nin başına oğlu Melikşah geçti. 1072-1092 arasında hüküm süren Melikşah dönemi, Büyük Selçuklu Devleti’nin en parlak dönemi oldu.

    Melikşah'tan sonra sırasıyla başa geçen I. Mahmud (1092-1094), Berkyaruk (1094-1105), Müizzeddin Melikşah (1105-1105) ve Mehmed Tapar (1105-1118) dönemlerinde Büyük Selçuklu Devleti gücünü ve eyaletlerdeki merkezi denetimini giderek yitirdi. 1118'de tahta çıkan Ahmed Sencer’in ülke topraklarını yeniden birleştirme çabası da başarılı olamadı.Nitekim Sencer, ayaklanan göçebe Oğuzlara 1153'te tutsak düştü. İki yıl sonra kaçarak kurtulduysa da ülkede iktidarını yeniden sağlayamadan 1157’de öldü. Büyük Selçuklu Devleti böylece sona erdi.


    Özet olarak Selçuklu Devletinin yıkılma nedenleri olarak aşağıdaki nedenler sayılabilir:

    # Merkezi otoritenin zayıflaması
    # Taht kavgaları
    # Oğuz isyanları
    # Haçlı seferleri
    # Atabeylerin bağımsız hareket etmesi
    # Abbasi halifeliğini korumak için büyük mücadelelere girmeleri
    # Fatimiler ve Şiilerin yıpratmaları
    # Şehzade ayaklanmaları
    # Gazneliler ve Karahanlıların istilası
    # Batınilik hareketleri
    # Ülke topraklarının hanedan üyelerinin ortak malı sayılması
    # Kötü yönetim
     

Bu Sayfayı Paylaş