Saraybahçe Köyü Kovancılar Elazığ

'Elazığ Tanıtımı' forumunda DeMSaL tarafından 14 Mart 2010 tarihinde açılan konu

  1. DeMSaL

    DeMSaL Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Saraybahçe Köyü Kovancılar Elazığ konusu Saraybahçe Köyü Kovancılar- Saraybahçe Köyü Hakkında - Saraybahçe Köyü Tanıtımı -Saraybahçe Köyü Resimleri




    Köy Muhtarı: İ.HALİL KAYA


    Muhtarlık Erişim Bilgileri:

    Telefon:
    0 424 611 71 68


    Elazığ
    Bilgiler
    Nüfus 767 (2000)
    Koordinatlar
    Posta Kodu 23850
    Alan Kodu 0424
    Yönetim
    Coğrafi Bölge Doğu Anadolu Bölgesi
    İl Elazığ
    İlçe Kovancılar
    Web Sitesi

    Saraybahçe, Elazığ ilinin Kovancılar ilçesine bağlı bir köydür.



    Tarihi

    Çınaz nedir (yeni adi Saraybahçe) çınazlı kimdir, kısa olarak tarih hakkında bilgi verelim (Palu diyarında Çınaz kitabında yazılıdır).Çınazlılar nerden çınaza geldiler,nasıl bir yaşam sürdürürler,nasıl toprak sahibi olurlar,ne ektiler ne biçtiler, halen kaç hane ve kabile vardır,Hüseyin Ali ailesi kimdir,nerden geldiler,hangi aşirete mensupturlar,ailede önemli kişiler şimdi kaç nufus kaç hane vardır,bu bilgileri kısa olarak sizlere sunalım.150 seneden itibaren bilinir ve dilden dile gelmiş olan hadiseler yazılıdır. Revandi aşireti horasan'dan gelen aile paluya gelmişler. Hüseyin Ali ailesi 1634-1635 Iran, Osmanlı anlaşması ile kasrı-şirin anlaşması ile 200 bin kürt Irandan osmanlı hakimeyeti altına sürgün edilirler 170 bin alevi-kürdi Iran hakimeyeti altındaki topraklara sürgün edilmişler bu nedenle bizim aile Iranın horsan bölgesinden gelmişler. Revandi aşiretinden olup osmanlı hudutlarına gelmişler kendilerine "acem" denilmiştir. Hertarafa yayılmışlar şimdiye romen ve bulgarların ismini alanlar gibi kimse türk demiyorlar o zamanda bunlara kürt dememişler "acem" demişler hepsi hanefi mezhebine mensuplar çünkü horsan sünileri hanefidirler. Rkapıcımirahmet köyünde ve Elazığda otururlar. Çınaza gelişimiz 1900 başlarında başlar bilindiği gibi aile birkaç babadan tek erkek olarak gelmiş Alinin 2 oğlu olmuş Abdurrahman ve Melehüseyin Abdurrahman 1830-1840 yıllarında bir cinayet işlemiş mısıra kaçmış. Hikâyesi "Çınaz" adlı kitapta vardır. Hüseyin Ali HAYATI HK.Hüseyin köylerde imamlık yaparak mirahmetle pek ilgilenmemiş arazi Abdurrahmanın üzerinde kayıtlı olduğu için daha sonra satılmış veya yitirilmiştir. Hüseyin "Hun" beyhani köyünden evlenmiş (hacıtemirgilden) dört çocuğu olmuş üç kız bir oğlan ve oğlana Sefer ismini vermiş kızlarrada Fatma, Meryem, Hatice ismini vermiş seferhizoli aşiretinden Riçik köyünden Nuran la evlenmiş Fatma akrabası süleymanla evlenmiş şimdi cocukları Urfadadır, Meryem beritanlı meleisa ile evlenmiş kerkulakaşireti çırtano kabilesi ile evlenmiştir. Diyarbakıra göçmüşler kimi var kimi yok bilinmez. Hatice Yüzevköyünde evlenmiş hıdeateş isimli bir oğlu varmış şimdi kimseleri yoktur. Hüseyin Seferi okutmuş bu yüzden 1916-1917 yılında çınazda teravi namazını kıldırmış Hüseyin ölümü ile Sefer mirahmede geri dönmüş ve çocukları orada doğmuş 1884 Abdurrahman dünyaya gelir kızları olmamış 4 erkek oğlan olmuş 3 nurandan 1 esmadan olmuş abdurrahman hüseyin acemin anaları nuran zülfinin anneside esmadır kendisi kelemzin köyündendir.sefer 1900 civarında yükler ve bir ara yüzev köyüne sonra tekrar mirahmete döner.bir arada köryusuf köyüne ordanda paluda bir ara kalır.sonra kapaçmaz köyüne yerleşir bugunkü ismiyle kovancılardır. sonra karınca köyüne karşı olan sefer komine 1908 yılında falan yerleşir.devir abdurrahmana geçer alie ondan sorulur hale gelir.abdurrahman sekrat beylerine çok yakın durur vekillik yapar göze girer abdurrahman 3 evlilik yapar 2 kadından çocuğu olur 7 oğlan 1 kız hüseyin 1 evlilik yapar 2 kız 1 erkek dünyaya getirir.acem 1 evli 4 oğlan 4 kız zülfi 2 evlilik yapar 3 kız 9 erkek olmuş. Böylece asırlarca artmayan aile çoğalmış olur abdurrahman. beyle arası bozulur habab beyi teful beyinin yanına gelir çınaza 1918 senesinde yerleşir. 1921 yılında hüseyin çınaza gelir.1923 yılında zülfü gelir.1924yılında acem çınaza gelir.sefer 1922 yılında kömde hastalanır çınazagetirilir.paluya doktora getirmek için.aynı gece çınazda vefat eder. Şeh YASİN EFENDİ TÜRBESİ YANINDA DEFİN EDİLİR .zaten muridi di,aile sonra çınazli APTURRAHMAN GİL denilir.halen ailenin büyük kısmı çınazda oturur.APTURRAHMAN YILDIRIM.HÜSEYİN GÜNEŞ.ACEM DEMİREL.ZÜLFÜ KAYA.KARDEŞLER.şimdi genel olarak ÇINAZ ismiyle tanınırlar.ÇINAZDA başka ailelerde vardır.yeri gelince bahsedilir zikir edilir.zaten kız alıp vermekten yabancı kalmamışlar.bir isim altında birleşmişler bunada (ÇINAZLILAR) denilir.ÇINAZ NEDİR.......* Söylentilere göre inekleri otlağa salmış otla mayınca kızarak(çınazdıki) yani ne naz yapıyorsun.bu nedenle ÇINAZDIKİ TÜRKÇE ne naz yapıyorsun demektir. ÇINAZ bir düz araziye sahiptir 3dereden su akar,sulu arazisi 1500 dölüm vardır her tarafı çeşmelerle suyla doludur,18 km etrafı vardır.15000 dönüm arazi ve mer ası vardır,hudutları sekrat,palu,nımşi,şen ova avrang,kürüm,habap,karıca,kovancılar,olmak şartıyla geniş bir alanı vardır.suları lehne deresi,depu pınar,avrang alti,kürüm alti,mıtlik deresi,3km uzaklıkta habap hudutunda(çenevis şehri)yani mitlik şehri söylenir.dilden söylenen tarihi bilinmez.eskiden beri ermeni kürtler yaşamışlar.arazi karaCİMŞİT BEYE ve evlatlarına aitmiş.969 hicri 1560 miladi) sene sinde CİMŞİT BEY kardeşi HURŞİT BEYE (ÇINAZİ) VAKIF ETMİŞ.cimşidiye CAMİSİNE senede 45 kile buğday vermek şartı ile verilmiştir.1915 ERMENİ hadisesinden sonra ÇINAZA kürtler yerlermişler.kaç hane ERMENİ olduğu bilinmez.tahmini 20.30 hane görülmüş. beş konak varmış bir meşetlik varmış.3 çeşme büyük çeşme kilise çeşmesive deyirmen çeşmesi varmiş.ayrıca arazide 1000 lerce su yatakları vardır ÇEŞME.2 DEĞİRMEN 3 köprü 3 bezirhane... varmış.1 KİLİSE varmış. PALU DERSİM yolu BİNGÖL HARPUT yolu tam içinden gecerdi.sonra bu yollar değişildi.1918 senesinde APTURRAHMAN YILDIRIMIN gelişiyle köy tekrar canlanır ve ekilir biçilir.sonra diger kabilelerle şimdi 150 HANEYE vardır.APTURRAHMAN 8 ÇİFT öközle çiftçilik yapardi.ismi hertarafa yayılır onlarca çalışani ile reçberlik yapardi.TEYFUR BEY sonra HAŞİM BEYLE iyi geçinir 35 sene muhtarlık yapar büyüklük yapar APTURRAHMAN) diger ismiyle kendisine(APO) DERDİLER köy halkı sever sayardı ÇINAZ HALKI ROPPİNLİ iki aileden yani (SİVAR GİL) YANİ ALİ ÇİFTÇİ diğeri ise (ASKIRAN KABİLESİ)HASAN ATEŞ gil diğeri (SAĞONELİ ĞAL HES)gil yani çiftçibaşilerdir.diğeri 1928 yılında çınaza gelen(MOLLA REŞİT)ZIMTEK aşiretındandır.ayrıca küçük kabilelerde vardır.ÇINAZ halkı hakında geniş bilgi(.......PALU DİYARI....ÇINAZ KİTABINDA VARDIR.......)ÇINAZDA 3 tepe 1 eski hava alani(TEYARE MEYDANİ) BU HAVA ALANİ 1938 DERSİM (SEYİDRIZA) hadisesinde silahli kuvetler tarafından kullanılmış.4 eski yerleşim harabesi vardır.(ÇINAZ) halkı çalışkan bir halk tır.dişariye karşı birliktirler 1930 yılında CAMİ yaptırıldı MOLLA REŞİT 30 YIL üçretsiz imamlık yapar.1935 yılında OKUL yaptırıldi.27 mayıs 1950 APTURRAHMAN YILDIRIM VEFAT EDİNCE yerine oğlu HACİ MEHMET (YANE APE MEHEY) gecer.yalanız işler eskisi gibi yürümez.1954 yılından sonra BEYLERLE işler bozulur kavga dövüş köyden kavgalar sürmeler başlar APTURRAHMAN OĞULLARI VE KARDEŞİ OĞULLARI BEYLERE direnirler çok zaman ev yakma silah sıkma karşılık varmek zaten PALU bölgesinde bu bilinirki BEYLERE karşı ilk olarak ÇINAZLİ APTURRAHMAN karşı dururlar.bu yüzden devlet duruma el koydu.PALU DP İLÇE başkanı YUSUF ULUCAN ve millet vekili ÖMER SANAÇ ın desteğiyle 1957 yılında ANKARADAN (ELKAF KANUNİ İLE) VAKIFLAR YANİ çıkarılmiştır.TEVZİ KOMİSYONİ işe başladı arazi köylülere verildi.1955 senesinde pancar ekimi yapıldi çınazın önemi arttı soğan ekimide yapıldı arazi köylünün olunca hertaraf bağbahçe ekildi köyün çehresi değişti çınaz eğer avrupa gidilmeseydi şimdi seçkin ve tek köydü yapılan medrese sayesinde 20 yıl talebe ve faki ve alim yetiştirildi molahayri 17 yıl ders verdi 3 sene ondan sonra devam etti ve kesildi çınaz halkından pek önemli okuyanlar olmadı gerçi herdaldan azda olsa mevki mekan sahibi oldu.Hüseyin ali ailesi yani abdurrahmangil 90 senedir çınazi yönetirler komşuları ile önemli geçimsizlik yaşamadılar bilhassa ağa yani Yasin yıldırım çok geçimli bir insan kardeşi hacı mehmetten sonra muhtarlık yaptı ve bütün çevrenin itibarini kazandı sözü bir senet gibi bilinirdi. Abdurrahmangilde bazı önemli kişiler çıktı siyasetten meraklı olanlar halen vardır.bilhassa ağa parti başkanlığını yaptı seçimle 30 yıl uğraştı 1954 senesinde gelen büyük bataryalı radyolardan aileye 3 adet verildi biri ağaya biri hacıabdiye biri musaçavuşa verildi.çünki abdi ve ağa rüştiye ve ilk latince okul mezunudiler.bilgileri çoktu abdurrahman büyük oğlu hacı mehmet hanedan ve halim bir insandı.Hacı abdi sert ve dürüsttü yasinağa dürüst ve bilgili siyasetçi idi.Ramazan tarihçi ve hazır cevaptı konuşkan ve keyfliydi.sefer tarihçi cesur dengbeşdi.kazım at binicisiydi çok garip dosttu.hüseyin güneş şeyhsait olayında askerlerce vuruldu tek oğlu hacı şükrü kaldı kendisi tüccar ve dürüsttür.Acem demirel saf ve cesur bi kişidir büyük oğlu abdullah tüccar ve mert sözlü bir kişiydi.zülfü kaya zengin ve titiz bir kişiydi büyük oğlu musa çavuş cömert ve siyasetçi 20 sene panko birlik koop.yönetim kurulu başkanlığı yaptı halen kardeşi hasan hüseyin panko koop.başkanıdır.Abdurrahmangil tanınmış bir çevresi vardır ailede lüzümlü kişiler vardır ne yazıkki yaramaz kişilerde vardır.Siyaset sahnesinde halen köyümüz büyüklerinden HACI ALİ,hasan hüseyin.hacı şevket yıldırım doğru yol ilçe başkanı eski müfti yardımcısı sivil savunma müdürlüğü görevleri yapmıştır. Bu bilgileri yazan Feti yıldırım yazılmış 2 adet kitabı vardır geniş bilgi almak isteyen olursa(palu diyarında çınaz)kitabında palu çevresi ve çınaz hakkında bilgi vardır.ailede halen canlı tarih olanlarda bulunur.


    Coğrafya
    Elazığ iline 75 km, Kovancılar ilçesine 5 km uzaklıktadır.yerleşim olarak çok güzel bir yere sahip hatta kovancıların en güzel köyüdür .
    Iklim

    Çınazın Kışı çok Soğuk ve kurak geçer yazı ise serin ve azda olsa sıcak geçer Kovancıların en düz ovasındadır.
    Nüfus
    Yıllara göre köy nüfus verileri
    2000 767
    1997 690


    Ekonomi

    Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Saraybahçe köyü son yıllarda tarım ve hayvancılığın yanında nakliyat, taahhüt, inşaat, demir çelik, petrol ve emlak işlerinde önemli adımlar atılmıstır. Köyun en büyük gecim kaynagi sekerpancarıdır. Ayrica buğday ve arpa uretimide yapilmaktadir.
    Muhtarlık

    Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır. köyün azalarından kavus şahin önemli yer taşımaktadır
    Altyapı bilgileri

    Köyde ilköğretim okulu vardır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. Ptt şubesi vardır ancak ptt acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi vardır. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.


    Kaynak:Vikipedi Özgür Ansiklopedi
    Kaynak : Yerel Net
    Köyünüze Ait Bilgi ve Resimleri Bu Konu Altında Paylaşabilirsiniz
     

Bu Sayfayı Paylaş