Süs Bitkileri Yetiştiriciliği

'Doğa ve Bitkiler' forumunda DeMSaL tarafından 4 Ağustos 2010 tarihinde açılan konu

  1. DeMSaL

    DeMSaL Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Süs Bitkileri Yetiştiriciliği konusu Süs Bitkileri Nasıl Yetiştiricilir - Süs Bitkilerinin Bakımı - Süs Bitkilerinde Bakım



    SÜS BİTKİLERİNİN YETİŞTİRME TEKNİKLERİ

    Açık alanlar (bahçe, park v.s.) ile kapalı mekanlarda (mesken, otel, ofis gibi) odunsu ve çok yıllık süs bitkileri (otsu bitkiler olarak bir veya iki yıllık ömürlü çi çekler bunun dışında tutulmasına rağmen) çok geniş bir kullanım alanına sahiptir.
    Açık alanlarda yetiştirilen çok yıllık önemli süs bitkileri olarak ağaç ve çalı ların genel yetiştirme teknikleri "Plantasyon ve Ağaçlandırma Tekniği (Arbori- kültür)" içinde ele alınmıştır. Ayrıca "Minyatür Ağaç (Bonsai)" yetiştiriciliği, bu yetiştiricilikte kullanılan ağaç ve çalı türleri, doğadan alınan veya tohum ve veje- tatif yoldan yetiştirilen fidanlardan bonsai yetiştirme ve bakım teknikleri, bonsai tipleri gene ayni yayınımızda yer aldığından bu kitapta tekrarına gerek duyulma mıştır. Buradaki genel kısımda daha çok kapalı mekan yani sera ve salon süs bit kilerinin genel yetiştirme teknikleri ele alınacaktır.
    Burada söz konusu olan süs bitkileri, sera ve ev şartlarında yetiştirilen çok yıllık süs bitkileridir. Memleketimizde yükselen hayat standardı dolayısıyla bu gün çeşitli iç mekanlarda evlerin salon ve balkonlarında dekorasyonu tamamlayan, sakinlerinin doğa özlemlerini gideren canlı varlıklar olarak, bu bitkilerin ye ri ve önemi gittikçe artmaktadır. Bugün insan hayatının önemli bir kısmı çoğun lukla bir bahçeden bile mahrum apartman dairelerinde geçmektedir. Bugünün insanı bu boşluğu artık, odasına salonuna veya balkonuna getirdiği süs bitkileri ile doldurmak istemektedir. Böylece bilhassa ev kadınının monoton günlük ev haya tı daha renklenmekte, hele son zamanlarda birçok ithal süs bitkileri ile zenginle şen çeşitli üretim yerleri ve seralar dolayısıyla da, ilgi büyük bir hızla artmakta dır. Bu kapalı mekan süs bitkileri yaşlı kimseler için de güzel bir meşguliyet, ho bi ve dinlenme vesilesi oluşturmaktadır.
    Gelişen memleketlerde irili ufaklı bahçelere sahip müstakil ev ve villalar bü yük şehirlerimiz ve çevresinde de yaygınlaşmakta, insanlar gürültülü ortamdan imkanlar ölçüsünde kendilerini uzak tutmaya çalışmaktadırlar. O memleketlerde bu kabil bahçeli mekanlara sahip meskenlerde insanlar bahçeleriyle daha çok meşgul olmakta, ekserisi bir köşesinde küçük bir sera ve camekânlarda süs bitki leri yetiştirme hobilerini geliştirmektedirler.

    Peyzajcıların, sera ve salon süs bitkilerine ilgileri arttıkça bunların üretilme si, yetiştirilmesi ve bakımları konusunda çeşitli sorulara çok sık muhatap oluna cağı muhakkaktır. Diğer taraftan iç mekan düzenlenmesinde de bunları peyzaj mi marı olarak bizzat bulup kullanma durumundadırlar. Zira iç mimar ve dekoratör ler meslekleri gereği iç mekanlarda kullanılacak bitki materyalinin içinde bulun dukları ekolojik koşullan ve yetiştirme şartlarını iyi değerlendiremezler.
    Yüksek lisans eğitim programında yer alan bu çok geniş konu burada kısaca ele alınacaktır.
    Iç mekan süs bitkilerini bina içlerinde yerleştirirken möble, biblo ve diğer cansız varlıklar da olduğu gibi, şahsi arzumuza göre hoşumuza giden yere yerleş tirenleyiz. Bu bitkiler ışık, sıcaklık, hava rutubeti gibi yetişme koşullarına ve is-teklerine uygun yerlere konulmaz ise, sağlıklı büyümelerini ve süsleyici etkileri ni korumak mümkün olmaz. Buna, bakımlan konusundaki bilinçsizlikler de ekle nince, çiçekçiden alınan kıymetli ve pahalı birçok süs bitkisi birkaç ay içinde o gösterişli görünümlerini tamamen kaybederler. Artık gelişmedikleri gibi, çiçek- lenmediklerini ve bozulduklannı da şikayet eder dururuz. Şüphesiz serada belirli sıcaklık, ışık, nisbi rutubet ile iyi bakım şartları altında yetişmiş olan bu süs bit kileri, muhakkak ki salon ve odalanmıza alındıklarında yetişme ortamlannda bü yük farklılıklar olacaktır. Ancak bilinçli bir şekilde türlerin kendilerine has farklı yetişme ortamı istekleri iyi bilinir, bir tropikal bitki ile çöl koşullannda yetişen Kaktüs örneği bitkileri iyi tanınır ve isteklerine eldeki imkan dahilindeki cevap vermeyi başarabilirsek gene de bu bitkileri, sağlıklı, güzel görünümlü ve periyo dik çiçeklenmelerini uzun süreler devam ettiren bitkiler olarak muhafaza etmemiz mümkün olur. Veya en azından düzenleme yapılan evde olmayan koşullan arayan bazı hassas türleri de, pahalı bedeller ödeyerek satın almaz veya iç düzenlemeler de kullanmayız.
    Diğer taraftan bu süs bitkilerinin yalnız yetişme ortamı isteklerini bilmemiz ve buna uymamız da yeterli değildir. Bunların gelişme hızlannı, birkaç sene için de ulaşabilecekleri boyutlan, kök tiplerini ve gelişme özelliklerini de iyi bilerek, saksı değiştirme ihtiyaçlanna iyi saptayarak da bunlann devamlılığını sağlamak önem taşır. Hatta otel-motel ve büyük kuruluşlann iç mekanlarında kullanılan süs bitkilerini zaman zaman seralarda, camekânlarda bakıma almak veya bir kısmını- çiçek pencerelerinde yetiştirmek de gerekebilir.
    Bu koşullan öğrencilerimizin amatörce değil iç mekan düzenlemelerini plan layacak ve uygulayacak olan peyzaj mimarlan olarak da oldukça iyi bilmeleri özellikle ülkemiz koşullannda zorunludur.
    Ne yazık ki ülkemizde hortikültür sahasında ve bilhassa süs bitkileri yetiştiriciliğinde eğitim veren çeşitli kademede, özellikle üst ve orta düzeyde eğitim ku rumlarının bulunmaması yanında, babadan oğula intikâl eden tradisyonel bilgile rin, yeni gelişmeler ve yurda ithal edilen birçok yabancı menşeli süs bitkileri do- layısıyle bugün artık kifayetsiz kaldığı da gözlenmektedir. Bu durum peyzaj mi marlarının çalışmaları esnasında bu konularda birçok defa çeşitli sorunlarla baş- başa kalınmasına neden olmaktadır.
    Bu konuda dış ülkelerin sahip olduğu eğitim kurumları, her kademeden zen gin yayınlar ve satıcıların etkili yol göstericiliği ve malzemenin ekserisinin hazır ve mükemmel oluşu, bu sahadaki çalışmaların etkinliğini yükseltmekte, ülkemiz de ise büyük ölçüde bunlardan yoksun bulunulmaktadır. Ancak zamanla dış iliş kilerin artması dolayısıyla, bu boşlukların dolacağı muhakkaktır.
    Kaldı ki günümüzde, iç mekan bitkileri yetiştirme ve bakım teknikleri, son 20-30 yıl içinde dünyada da önemli gelişmeler göstermiş, bilgi birikimi artmış ve pek çok teknik kolaylıklar sağlanmıştır.
    îç mekanlar için bu süs bitkilerini seçerken hortikültürel açıdan özellikle şu hususlar dikkate alınmalıdır.
    1. iç mekana getirilecek süs bitkisinin yetişme ortamı istekleri ile yerleştirilecekleri mekanın yetişme ortamı koşulları mümkün olduğunca birbirine yaklaşık olmalıdır. Yani süs bitkilerini getireceğimiz iç mekanın sıcaklık; ışık, hava rutu-beti ve havalanma koşullanna uygun süs bitkileri seçilmelidir. Bu durumda pen cereleri küçük ve az olan bir iç mekana ışık istekleri yüksek olan türleri getirme mek gerekir. Buralarda Asparagus Aspidistra, Aspilenium, Kentia, Clivia gibi ışık istekleri az olan türler önerilir. Buna mukabil camlan geniş ve çok olan, özellik le konumlan güney ve kısmen de doğu ve batıya bakan pencerelere sahip mekan larda ise Kaktüsler, Ananas, Kalanchoe ve Kolyos gibi bitkileri rahatlıkla getire biliriz. Balkonlarda da güneş yanında dış etkilere dayanıklı olan bitkilere geniş yer verebiliriz.
    2. Ancak imkanlar varsa bazı iç mekanlarda birtakım tedbirler alınarak da bu şartlann geliştirilmesi düşünülebilir. Örneğin çiçek pencereleri tesis edilerek da ha aydınlık, yüksek rutubet içerikli, iyi havalanan mekanlar yaratılabilir veya su ni ışık ile ışık yetersizlikleri giderilebilir, ek ısıtma veya serinletici tedbirler alı nabilir. Özellikle büyük otellerin mali potansiyelleri ve amaçlan bu tedbirleri al mayı mümkün kılabilir. Tabiatıyle bu yeni koşullara göre de bu iç mekanlarda, tür seçiminde yeni imkanlar doğar.

    3. Dar mahallerde fazla gelişen bitkileri tutamayız. Örneğin bir Cycas veya Kentia için, bir süre sonra geniş mekanlara gereksinim doğar. Bu küçük mekan larda, fazla büyümeyen bitkiler tercih edilmelidir.
    4. Süs bitkilerine ayıracağımız zaman ve bakım olanakları da tür seçimini dikte eder. Devamlı ve ihtimamlı bakımın olduğu yerlerde hassas türleri yetiştire bilir, barındırabiliriz. Fakat bu imkanlar yoksa ve zaman zaman devamlı veya ge-rekli bakım uygulamalarını yapamama durumları oluyorsa bakımı az Sansaveria, Chloropytum, Aspidistra, Philodendron ve Tradescantia gibi cinslerin türlerini tercih etmekte isabet vardır.

    5. Son olarak bu olanaklar dikkate alınarak süs bitkileri seçiminde, o mekan ları kullanacak kişilerin zevkleri de önemli bir etken olacaktır.
     

Bu Sayfayı Paylaş