Potansiyometre - Potansiyometre Çeşitleri

'Elektronik Genel Bilgi' forumunda _Mr.PaNiK_ tarafından 8 Ekim 2008 tarihinde açılan konu

  1. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Potansiyometre - Potansiyometre Çeşitleri konusu Potansiyometreler
    Potansiyometreler şekil 1.8 'de görüldüğü gibi üç uçlu ayarlı orta uç, direnç üzerinde gezinebilir.
    [​IMG]
    Şekil 1.8 - Potansiyometrenin gerilim bölücü olarak kullanılması​
    Potansiyometreler, yine Şekil 1.8 'de belirtilmiş olduğu gibi direnç değerinin değiştirilmesi yoluyla gerilim bölme, diğer bir deyimle çıkış gerilimini ayarlama işlemini yapar.
    Potansiyometrelerin başlıca uygulama alanları Tablo 1.3 'de verilmiştir.
    Potansiyometre Çeşitleri:

    Potansiyometreler aşağıdaki üç grup altında toplanabilir.
    1. Karbon Potansiyometreler
    2. Telli Potansiyometreler
    3. Vidalı Potansiyometreler
     
  2. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    Karbon Potansiyometreler
    Karbon potansiyometreler, mil kumandalı veya bir kez ön ayar yapılıp, bırakılacak şekilde üretilmektedir. Ayar için tornavida kullanılır. Bu türdeki potansiyometreye "Trimmer potansiyometre" (Trimpot) denmektedir.​
    [​IMG]
    (a) Mil Kumandalı [​IMG]
    (b) Tornavida Ayarlı Trimpot Şekil 1.9 - Karbon Potansiyometreler
    [​IMG]
    Şekil 1.10 - Lineer ve logaritmik potansiyometrelerin karakteristik eğrileri
    A: Lineer potansiyometre çıkış gerilimindeki değişim
    B: Logaritmik potansiyometre çıkış gerilimindeki değişim​
    Şekil 1.10 'da gösterilmiş olduğu gibi karbon potansiyometreler. Lineer (doğrusal) veya logaritmik (eğrisel) gerilim ayarı yapacak şekilde üretilir.​
    Şeklin köşesinde karakteristik eğrileri çıkarılan potansiyometre görülmektedir.
    Yatay koordinat ekseni, potansiyometre fırçasının "a" ucuna göre dönüş açısını, gösteriyor.
    Düşey koordinat ekseni ise, a-s uçlarından alınan Vas geriliminin , a-e uçları arasındaki Vae gerilimine oranını (Vas/Vae) göstermektedir.
    Aynı şeyleri direnç değerleri üzerinde de söylemek mümkündür.​
    Şekilde, noktalı olarak çizilmiş olan A doğrusu, lineer potansiyometreye, B eğrisi ise logaritmik potansiyometreye aittir.​
    Potansiyometre fırçası "a" ucunda iken Vas çıkış gerilimi sıfır 'dır.​
    Fırçanın 90[FONT=&quot]°[/FONT] döndürülmüş olduğunu kabul edelim:


    • Potansiyometre lineer ise; Vas = 32/100*Vae = 0,32Vae olur.
    • Potansiyometre logaritmik ise; Vas = 8/100*Vae = 0,08Vae olur.
    Yükselteçlerde volüm ve ton kontrolünde logaritmik potansiyometrelerin kullanılması uygun olur.​
    Dirençlerin hangi türden olduğunun anlaşılmasını sağlamak için, omaj değerinden sonra "lin" veya "log" kelimeleri yazılır.​
     
  3. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    [​IMG]
    Şekil 1.11 - Telli potansiyometre
    Telli potansiyometreler, bir yalıtkan çember üzerine sarılan teller ile bağlantı kuran fırça düzeninden oluşmaktadır.bu tür potansiyometrelerin üzeri genellikle açıktır. Tel olarak Nikel-Krom veya başka rezistans telleri kullanılır.
     
  4. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    Vidalı Potansiyometreler
    [​IMG]
    Şekil 1.12 - Vidalı Potansiyometrenin Kesit Görüntüsü Vidalı potansiyometrede, sonsuz vida ile oluşturulan direnci taramaktadır. Üzerinde hareket eden bir fırça, kalın film (Cermet) yöntemiyle oluşturulan direnci taramaktadır. Fırça potansiyometrenin orta ayağına bağlıdır. Böylece orta ayak üzerinden istenilen değerde ve çok hassas ayarlanabilen bir çıkış alınabilmektedir.
    Potansiyometrelerin başlıca kullanım alanları:

    Potansiyometreler elektronikte başlıca üç amaç için kullanılırlar;

    1. Ön ayar için
    2. Genel amaçlı kontrol için
    3. İnce ayarlı kontrol için
     

Bu Sayfayı Paylaş