Platonun Sanat Anlayışı Hakkında Bilgi

'Düşünürler-Filozoflar' forumunda Mavi_inci tarafından 27 Mart 2011 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_inci

    Mavi_inci Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Platonun Sanat Anlayışı Hakkında Bilgi konusu Platonun Sanat Anlayışı Hakkında Bilgi
    Platonun Sanat Anlayışı



    Platon‘un temelini attığı idealar kuramı, dünyanın ve dünya üzerindeki her bilginin kaynağının değişmez, öncesiz ve sonrasız bir bilginin yansıması ve görünüşü olduğunu öne sürer. herakleitos’un ‘ evren’de aynı kalan ve değişmeyen hiçbirşey yoktur, herşey akar.’ sözünden hareket ederek platon, dünya’daki gelip geçici, değişken ve göreceli bilgilerin, bu evren’in dışında (idealar dünyası’nda) olduğunu savunur.

    platon’un idealar kuramının etkisi altındaki ‘devlet’ adlı eseri ideal bir devletin nasıl olması ve olmaması gerektiği konusunda 10 bölüm içerisinde bilgiler verir. eserin son bölümünde platon, idealar kuramının ilkelerine dayanarak şiir, tragedya ve benzer sanat dallarının ve bu dallarla ilgili eserlerin yaratıcılar hakkında çıkarımlarda bulunur ve ütopik devletinde yer almalarının ve desteklenmelerinin getireceği zararlar üzerine açıklamalar yapar.

    platon’a göre şiir ve tragedya devlet için iki zararlı sanat türüdür. çnükü bunlar idealar dünyasındaki ‘gerçek’ formların dünya üzerindeki görüntülerinin yalnızca birer taklitleridir yani yansımanın yansıması ve yazarın öznel bakış açısını ortaya çıkartan, hakikatten uzak hayal ürünleridir. dolayısıyla şiir ve tragedya site halkının rasyonaliteden uzaklaşıp, gerçek olmayan taklitlerin etkisinde kalmasına sebep olur. tragedyaların sahnede yarattığı aşırıya kaçan duygular izleyicilerin de bu tür had safhadaki hisleri dışarı vurmasına ve tragedyadaki kahramanların duygu dışavurumlarını gerçek hayatlarında da uygulamalarına yol açar. böylece izleyici/halk gerçeklik ve değişmezlikten uzaklaşarak, takliklerin değişkenliğine kanıp mantıktan uzaklaşırlar. bu ise devleti kontrolsüzlüğe ve istikrarsızlığa iter.

    platon’un konu ile ilgili argümanları resim sanatı için de geçerlidir. ressam, ideaların dünyadaki yansımalarını resmeder. resmederken de zorunlu olarak yansıyan nesneyi tüm açılardan, eksiksiz olarak çizemez. dolayısıyla çizim gerçek değil, gerçeğin bozulmaya uğramış bir taklididir. bu takliklerin peşinden gidilmesi ve mükemmel olarak görülmesi insanların rasyonel yanının körelmesine ve mevki olarak daha aşağıda olan hayal gücünün insan aklını zaptetmesine yol açar. bu akıl yapısındaki insaların artması da devlet ve onun geleceği için zararlıdır. bu nedenlerle şiir, tragedya, resim gibi sanat dallarının platon’un ‘devlet’ inde yeri olmamalıdır ve bunları yasaklayan yasalar oluşturulmalıdır.

    peki platon’un bu sanat dallarına idealar kur***** dayanarak karşı çıkmasını ve yasaklamasını atina tarihi içerisinde incelersek karşımıza ne çıkar? platon’un sanat ile ilgili bu katılığına idealar dünyası’na dayanarak öne sürdüğü nedenlerden başka neler sebep olmuştur? idealar kuramı’ndan başka, atina’nın geçmişini ve platon zamanındaki politik ve sosyal durumunu incelemek de kuşkusuz onun bu tavrını anlamamıza yardımcı olacaktır.
     

Bu Sayfayı Paylaş