Oyun-Spor

'Ege Bölgesi' forumunda ASİ MARDİNLİ tarafından 24 Mart 2009 tarihinde açılan konu

  1. Sponsorlu Bağlantılar
    Oyun-Spor konusu Oyun-Spor


    ÇOCUKLARA ÖZGÜ OYUNLAR


    Çocuk oyunları, çocukların vazgeçilmez eğlencelerini teşkil eder. Günümüzde eğlence araçlarının değişmesi, iletişim araçlarının gelişmesi sonucu çocuk oyunları nitelik değiştirmiş, hatta eskisi gibi oynanmaz olmuştur. Buna karşın çocuk oyunları okullarda, yoksul kenar semt çocukları arasında hâlâ varlığını sürdürmektedir.
    Oyunlarda ebe, eş seçimini ve oyuna ilk başlayacağı; tekerlemeyle (Şiirler - Tekerleme Bölümünde), sayışmayla, yazı turayla, adımlaşarak, kurayla, elde taş saklayarak, kiremidin bir tarafını ıslatılarak yaş-kuru denilerek, eleline beşbeşine bir kutu şekerlemesine ben çıkıversem diyerek ellerinin şekilleri aynı alanlar gönüllü olarak tespit edilir.Oyunlarda kullanılan oyuncaklar; ip, top,çomak, yapma bez, kiremit, aşık, topaç, tülbent, yüzük, çember, makara, mendil, gazoz kapağıdır.
    İlde ve ilçelerde tespit edilen çocuk oyunları; saklambaç(sobe),yakar top, körebe, dokuztaş,istop, evcilik, seksek, ağaç kapmaca, zımba, bilya, ip atlama, aykalamaç, uçurtma, 15 adım dur, al satarım (yağ satarım), çin çan, ayakkabı saklama, çelik çomak (mert), kutu kutu pense, mendil kapmaca, dokuz kiremit, yüzük saklama, silahçılık (askercilik), yağmur gelini, uzun eşek, birdirbir, gazoz kapağı, eşek çöktü, pembe nine, don-ateş, menekşe, köşe kapmaca, aç kapıyı bezirgan başı, el el üstünde kimin eli var, çizgi oyunu, isim-şehir-hayvan, eşeğin kuyruğu nerede?, tavşan kaç tazı tut, kurt amca, hırsız kim?, tet, üç taş beş taş, tımbırtıp, tribo, çilek-çiçek, kibrit oyunu, üşüdüm, dünür dünür, uzun urgan, araba, kara kedi, porsuk köprüsü, karşıdaki güzel, görücü, emen, gibi oyunlardır.



    ÇELİK ÇOMAK :
    Bu oyun iki grup arasında oynanır. Gruplar en az ikişer kişiden oluşur. Oyunda biri 30 cm. diğeri ise 70 cm.lik iki sopa bulunur. Düz bir yere çizgi biçiminde küçük bir çukur açılır. Çukurdan 20 adım geride bir çizgi çizilir. Oyunda ebe yoktur. Oyuna ilk önce hangi grubun başlamasını belirlemek için seçim yapılır. Seçimi kazanan grup oyuna başlamak için hazırdır. Karşı gruptan bir kişi elindeki uzun sopayı önceden açılan çukurun üzerine yatay olarak koyar. Oyuna ilk başlayan kişi önceden çizilen çizgiden elindeki küçük sopayı çukur üzerindeki sopaya atar. Vurur ise oyuna başlar. Elindeki büyük sopa ile küçük sopayı havaya kaldırır ve vurur. Küçük sopanın düştüğü yere kadar oyunu kaybeden gurubun oyuncuları sekerek gider. Oyun bu şekilde devam eder.
    DOKUZ KİREMİT :
    Oyun en az 6 kişi ile oynanır. Oyun aracı olarak 9 adet düz kiremit parçası ve top ile oynanır. Oyuncular kendi aralarında iki gruba ayrılır. Kız- oğlan karışık oynanabilir. Her grup kendi arasında bir ebe seçer. Oyuna başlamak için gruplar arasında seçim yapılır. Seçimi kaybeden grubun ebesi 9 adet kiremidi üst üste dizer. Oynama hakkını kazanan grubun bir elemanı topu eline alır ve kayalara doğru üç defa atar. Kayalar yıkılırsa taşların başını bekleyen ebe topu kapar. Bu sırada oyuna başlayan grubun oyuncuları yıkılan taşları üst üste koymaya çalışır. Ebe ise koydurmamak için ona topla vurur. Topla vurulan kişi oyundan çıkar. Eğer oyuna başlayan grup yıkılan taşları üst üste koymadan vurulursa ebelik onlara geçer. Oyun bu şekilde devam eder.

    TIMBIRTIP :
    Oyunculardan biri yüzünü duvara döner.Arkada 5-10 veya 15 kişi vardır. Kız-erkek karışık oynanır. Yüzünü duvara dönen kişi "tımbırtıp "dediği anda arkaya döner. Birisinin hareket halinde olduğunu görürse o kişi cezalandırmaya ayrılır. Oyun içinde iki veya üç kişi kalana kadar devam edilir. O son üç kişi diğerlerini cezalandırır. Cezalandırmak için üstlerinde bulunan kıymetli eşyalarını saklar. Bulana kadar yerin yakınlık uzaklık mesafesine göre alkış tutulur.

    KAPANKALE :
    Kalabalık gruplarla oynanır. İki kişi ebe olur, karşı karşıya durulup el ele tutuşularak kale yapılır. Diğerleri tek sıra olup;

    Kapan kale kalbimde
    Biz size geldik on birde
    Geldiyseniz geldiniz
    Bizleri memnun ettiniz

    Bir sıçan İki sıçan Üçüncüsünde kapan
    Bu oyuna benzeyen fakat şarkısı değişik "aç kapıyı bezirgan başı" vardır. Oyunun şarkısı;
    Aç kapıyı bezirgan başı bezirgan başı
    Kapı hakkı ne verirse ne verirse
    Birinci sıçan İkinci sıçan Üçüncüsünde kapan

    Denilip o an gelmekte olan kişi kapana kısılır. Ebelerin isimleri vardır Sırayla kapana kısanlara bu isimler sorulur. Hangisini bildiyse onun arkasına sıralanır. Oyun bitince iki grup kuvvet çekişmesi yaparlar. Kazanan grup şampiyon olur, diğerlerine çürük elma denir

    PARMAK OYUNU :

    Parmak oyununda bir çok şarkı ile oynanır. Şarkıdan sonra çıkan parmak kıvrılır. Oyun çok kişi ile oynanıyorsa iki parmak, az kişi ile oynanıyorsa beş parmak oynanır. Parmağı biten oyundan çıkar En son kalan oyunu kazanır.

    I. ŞARKI

    Elim elime bildek
    Elden çıkan debildek

    II. ŞARKI

    Kuşmuş kuşmuş
    Kanatlan gümüşmüş
    Bala gada biti va
    Tombulcacık götü va

    Baş parmak
    Badem parmak
    Uzun hacı
    Gül bacı
    Bıdı bıdı

    III. ŞARKI

    Iğı mığı mığıdı
    Sarı dede kavudu
    Sarı ineğin sarısı
    Sarı koyun derisi
    Halil amcanın karısı
    Ekmek peynir vemedi
    Iğmadan kırmadan
    Çek şunun birini


    ÜŞÜDÜM :
    Kızlar el ele tutuşarak iki sıra oluşturur. İki grup karşı karşıya sıralanır. Sırayla karşılıklı şarkı söylerler.

    1-Grup- Üşüdüm üşüdüm a benim canım üşüdüm
    2- Grup- Kürkünü gey kürkünü gey a benim canım kürkünü gey

    1-Grup- Kürküm yok kürküm yok a benim canım kürküm yok
    2-Grup- Alsan ya alsan ya a benim alsan ya

    1-Grup- Param yok param yok a benim canım param yok
    2-Grup- Çalansa ya çalsan ya a benim canım çalsan ya

    1-Grup- Asarlar basarlar en güzelini seçerler

    söyleyen taraf diğer tarafa doğru ilerler son söyleyen grup diğer gruptan birini asılıp almaya çalışırlar. Alabilirlerse alınan kişi diğer gruba geçer. Alınamadığı zaman oyun diğer gruba geçer. Sonuçta hangi taraf çok oyuncu almışsa o taraf kazanmış olur.

    UZUN URGAN :
    oynayanlar el ele ve eller gergin bir şekilde halka yapılır. Halkanın bir ucu açık olur. Bu başlardakilerden biri sorar diğeri cevap verir.

    1- Uzun urgan
    2- Lebbek sultan
    3- Gönlün hangi dağda
    4- Uludağ'da
    5- Verdiğim süt pişti mi
    6- Pişti
    7- Gelin kız içti mi
    8- İçti
    9- Nesi oldu
    10- Sırma saçlı ela gözlü bir kızı oldu
    11- Neylen varalım
    12- Davulla dümbekle
    Bundan sonra oyunun başındaki önde bütün sıra bir ağızdan davul sesi çıkararak diğer baştan birbirine tutuşmuş ellerini havaya kaldırıp indiren iki kişinin arasından geçerler.Geçiş bitince arasından geçilen sıranın kolları çapraz şekilde arkaya doğru kalır. Bu hareket tekrar yapılarak aynı vaziyeti alır ve bu vaziyette hepsi gelinceye kadar oyun devam eder.

    PORSUK KÖPRÜSÜ
    Karşılıklı el ele tutuşarak köprü kurarlar. Başında diziden biri bu köprülerin üstünden atlaya atlaya sona varır, arkadaşı sonda onu karşılar. Atlama bitince bunlarda köprü kurup diğerlerinin yanında dururlar. Böylece devam eden bu oyn esnasında hep bir ağızdan ;

    Dört kuzu aldım dördü de kara
    Paran yoksa dul karı ara
    Dul karı çoktur cilvesi yoktur
    Bu cihanda kız gibi yoktur.

    Dört kuzu aldım dördüde beyaz
    Geceler gündüzden ayaz
    Benim yarım kardan beyaz
    Ha ha ha ha ha ha hayyyy
    Ha ha ha ha ha ha hayyyy
     

Bu Sayfayı Paylaş