Osmanlı yükselme döneminde devlet yönetimi

'Tarihi Bilgiler' forumunda Mavi_Sema tarafından 28 Kasım 2010 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_Sema

    Mavi_Sema Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Osmanlı yükselme döneminde devlet yönetimi konusu Yükselme Devri Devlet Yönetimi
    Osmanlıda devlet yönetimi Yükselme dönemi

    Padişah: Devletin başında Osman Beyin soyundan gelen BeyOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler GaziOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler HanOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler HakanOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Hünkar Sultan gibi ünvanlarla anılanOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler hükümdarlar bulunurdu. Saltanat babadan oğula geçerdi. Büyük şehzade padişah olurdu.
    Fatihin hazırladığı Kanunname-i Ali Osmani ile hükümdarlık mutlak hale getirildi. Bu kanunname ile devletin bütünlüğü için kardeş katli gelenek haline geldi. Bu gelenek I. Ahmet tarafından kaldırıldı.
    Şehzadeler sancak beyi olarak atandıklarında Lala denilen hocaların bilgileriyleOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler devlet tecrübesi kazanırlardı.
    I. Selim'inOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Mısır'ı fethinden sonra Osmanlı padişahlar Halife ünvanı aldılar. Halife Rüy-yı zemin (Dünya halifesi)Osmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Zıllulahi Filâlem (Allahın yeryüzünde gölgesi)Osmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Halifet'ül Müslümin (Bütün müslümanların halifesi) sıfatlarını aldılar. Böylece Teokratik yetkilere de sahip oldular.
    Tahta gelen padişahOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler para bastırırOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler hutbe okuturOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler kılıç kuşanır ve komşu ülkelere haberciler gönderirdi.
    Divan: Devletin siyasiOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler idariOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler adliOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler mali ve diğer konularda kararlar aldığı kuruldur. Topkapı sarayında Kubbe altı denilen yerde toplanırdı. Son karar padişaha aitti.
    Fatih ve diğer padişahlar divan başkanlığını vezirazama bıraktılar. Padişahlar Divan çalışmlarını kafes arkasından takip ederlerdi.
    Divan üyeleriOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler kararları birlikte padişaha sunarlardı.. VezirazamOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler daha önce Arz odasında padişaha bilgiler verirdi. Divan dağıldıktan sonra vezirazamOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler PaşakapısıOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler sonradan Babiâli denilen makamda çalışmasına edvam ederdi.
    Divan üyeleri Vezirazam (Sadrazam)Osmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler VezirlerOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler KazeskerlerOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler DefterdarOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler NişancıOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler MüftüOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Asıl üye olmayan ReisülküttapOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Kaptan-ı Derya ve Yeniçeriağası toplantılara katabilirdi.
    Vezirazam: Padişahın vekili ve divan başkanıdır. Padişahın mühürünü taşırdı. PadişahOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler sefere çıkmadığındaOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler orduyu komuta ederdi. Bütün işlerden sorumluydu.
    Vezirler: Ulema (bilginler) sınıfından seçilirdi. Resmi ünvanları Kubbealtı vezirleridir. Divan'da görüşlerini bildirirlerOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler padişaha ve sadrazama devlet işlerine yardımcı olurlardı. Serdar (Komutan) olarak seferlere katılırlar ve emirlerinde asker bulunurdu. Maaş yerie Has denilen toprak alırlardı.
    Kazaskerler: Vezirlerden sonraki üyelerdir. Önceleri bir kazasker vardıOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler daha sonra Rumeli ve Anadolu kazaskeri olmak üzere sayıları iki oldu. Rumeli kazaskeri rütbe bakımından daha önde idi. Divan'daki büyük hukuki davalara bakarlardı. Bölgelerindeki kadıların ve müderrislerin görevlendirilmesini yaparlardı. Kazaskerlere Sadr ünvanı verilirdi.
    Defterdarlar: Kuruluş döneminde bir defterdar vardı. Fatih döneminde Rumeli ve Anadolu Defterdarı olarak sayı ikiye yükseldiiki defterdarlık oluşturuldu. Sadrazamla birlikte devletin mali işlerine bakardı. Başdefterdarın onayı olmadan harcama yapılamazdı. Rumeli defterdarOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Kazaskerlerden sonra gelen üye idi.
    Nişancı: Devletlerarası yazışmalarla ilgilenirdi. Ferman ve beratlar üzerine padişahın tuğrası (imzası)'nı çekerdi. HasOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler zemetOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler tımar defterlerini tutarOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler bunların dağıtımına bakardı. Kanunları çok iyi bilirlerdiOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler gerektiğinde Divan'a bilgiler verirlerdi.
    Müftü: Divan kararlarının İslam dinine uygun olup olmadığı konusunda fetva verirdi. Halife ünvanını alınmasından sonra önemleri arttı. Resmi bir makam olarakOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler müftülüğün ne zaman kurulduğu belli olmamakla beraber Osmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler devletin başlangıcından beriOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler divan çalışmalarında yer almıştır. Kanuni devrinde Şeyh-ül İslam adı verilmiş olup sadrazama eşit sayılmıştır.
    Reisülküttap: Doğrudan divan üyesi değildi. XVII yy'dan sonra önemi arttı. Katipler sınıfından bilgili kişiler arasından seçilirdi. Devletin gizli yazışmalarını yapardı. Zamanla dış ilişkilerle ilgili görevleri yerine getirdiler.
    Kaptan-ı Derya (Kaptanpaşa): Deniz kuvvetlerinin başkomutanıydı. Donanma ve denizcilikle ilgili işlerden sorumlu idi. İlk zamanlarda devlet içerisinde makam olarak yeri Anadolu beylerbeyinden sonraydı. XVI. yy'ın ikinci yarısıdaOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler vezir rutbesiyle Divan üyesi oldu.
    Yeniçeriağası: Yeniçeri ocağının amiriydi. Vezir rütbesini almışsaOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Divana katılırdı. Vezir değilse toplantıya katılmazOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler padişahla doğrudan görüşürdü.

    MEMLEKET YÖNETİMİ
    Ülke toprakları yönetim bakımından üçe ayrıldı.
    1. Merkeze bağlı eyaletlerOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler
    2. Merkeze bağlı hükümet ve beyliklerOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler
    3. Özel yönetimi olan beylikler
    Eyaletler sancaklaraOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler sancaklar kazalara ve kazalar da köylere ayrılmıştı.

    MERKEZE BAĞLI EYALETLER

    Rumeli beylerbeyi ve Anadolu beylerbeyliği olarak ikiye ayrılmıştır. Rumeli beylerbeyi makamca yüksekti. Beylerbeyleri başarılı olduktan sonra vezir olurlardı. Beylerbeyinin eyalet merkezine paşasancağı
    denilirdi. Memleket idaresindeki başlıca görevliler şunlardı: Kadı: Kazaları yönetir ve adalet işlerine bakardı.
    Subaşı: Sancak ve kazalarda güvenliği sağlayanOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler askeri yetkileri olan görevliler idi.
    Eyaletler toprakları dirliklere ayrılarak maaş karşılığı askerlere ve devlete hizmet edenlere verilirdi. Başlıca eyaletler RumeliOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler BosnaOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler AnadoluOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler TrabzonOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler ŞamOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler BudinOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler TemeşvarOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler HalepOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Diyarbakır.
    İstanbulun yönetimi: Başkent olduğundanOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler yönetimi ayrıydı. Güvenliği Yeniçeri ağası ile Subaşı sağlardı. Belediye işlerine şehir emini bakardı. Adalet işlerine de taht kadısı yürütürdü.

    MERKEZE BAĞLI HÜKÜMET VE BEYLİKLER

    İç işlerinde serbestOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler dış işlerinde Osmanlı devletine bağlı yerlerdir. Başlıcaları Kırım HanlığıOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Eflak beyliğiOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Boğdan beyliğiOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Erdel beyliğiOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Hicaz emirliği. Hicaz emirliği dışındakilerOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler savaşta orduya kuvvet gönderirlerOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler yıllık vergi verirlerdi.

    ÖZEL YÖNETİMİ OLAN EYALETLER

    Merkeze uzak eyaletlerdir. BağdatOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler MısırOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler TrablusgarpOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler TunusOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler CezayirOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Yemen ve Basra. topraklar dirliklere bölünmezdi. Bu eyaletlerin valilerine ve komutanlarına Saliyane (yıllık) denilen maaş verilirdi. Bundan dolayı bu eyaletlere saliyaneli eyaletler adı da verilmiştir. Bu eyaletlerin geliri ilitzama verilirdi. İltizam usulünde eyaletlerden alınacak vergiOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler önceden hazineyeOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler mültezim denilen kişilerce peşin verilirdi. Mültezimler verdikleri vergiyi eyaletlerden toplardı.
    TrablusgurpOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Tunus ve Cezayir'den oluşan üç eyalete Garp ocakları denirdi.

    TOPRAK YÖNETİMİ

    Köylerde yaşayanların nüfusuOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler ekonomik faaliyetleriOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler yazılarak gelirleri belirlenirdi. I. Murat zamanında toprakların dağıtımına başlanmıştır. Kanuni zamanında bu usul daha düzenli hale getirilmiştir. II. Selim döneminde ise toprağın dağıtımı kanunla yapılmaya başlamıştır. Bu işleri Nişancı yapmıştır.
    Toprakların yönetimi devlet elindeydi. Üç yıl ekilmeyen topraklarıOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler devlet başkasına verirdi.
    Toprak hukuki yönden öşürOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler haraçOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler miri olmak üzere üçe ayrılmıştır.
    Öşür arazi: Müslümanlara ait topraklardır. Ürünün onda biri oranında vergi alınırdı.
    Haraç arazi: Hristiyan halkın elindeki topraklardır. Toprak sahipleri haraç denilen vergi verirlerdi.
    Miri arazi: Devlete ait olan arazilerdir.

    MİRİ ARAZİ ÇEŞİTLERİ

    Vakıf arazi: Gelirleri medreseOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler hastahaneOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler imaretOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler kervansaray ve dini yerlere verilen topraklardır. Vakıf arazi satılamazdı.
    Yurtluk Arazi: Gelirleri sınır boylarındaki beylere bırakılan topraktır.
    Ocaklık Arazi: Geliri kale muhafızlarına ve tersane giderlerine ayrılan topraktır.
    Yurtluk ve Ocaklık araziler satılamazOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler bağışlanmazOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler vakıf yapılamazdı.
    Mukataa: Geliri hazineye gelen topraklardır. Bu topraklar iltizama verilir. Mültezimler hazine adına geliri toplardı.
    Dirlik: Görev karşılığı olarak başarılı kişilere verilen topraktır. Dirlikler devlet malı olup gelirlerine göre HasOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler ZeametOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Tımar olmak üzere üçe ayrılır.
    Has: Yıllık geliri yüz bin akçeden çok olan dirliktir. Padişahlara divan üyelerineOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler yüksek dereceli memurlara verilirdi. Göreve karşılıkOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Has alanlar devlete sipahi ya da Cebeli denilen (atlı asker) yetiştirirdi.
    Zeamet: Yıllık geliri yirmi bin ile yüz bin akçe arasındadır. Orta dereceli memurlara ve komutanlara görev karşılığı verilirdi. Zeamet alanlar o bölgede oturmak ve asker yetiştirmekle yükümlüydü.
    Tımar: Yıllık geliri üç bin ile yirmi bin akçe arasında olan dirliktir. Görev karşılığı verilen TımarOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler veraset yoluyla kimseye bırakılamaz. Tımar alanlar üç bin akçeyi kendi geçimlerine ayırırlardı. Buna kılıçtımarı
    denilir. Diğer gelirlerleOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler Cebeli ve Eşkinci denilen askerler yetiştirirlerdi.

    TIMAR ÇEŞİTLERİ

    a) Eşkinci Tımarı: Savaşlarda yararlılık gösteren askerlere verilirdi.
    b) Mustahfaz Tımar: Cami imamlarına ve hatiplerineOsmanlı Devletinde Yükselme dönemi- osmanlı dönemi yükselme dönemi padişahları Kimler saray görevlilerine verilirdi.
    Dirlik sahipleri ile toprağı işleyen köylü arasında ilişkileri ve vergi oranını belirleyen sancak kanunnamleri denilen kanunlar vardı. Arazinin geliri ve işleteni tahrir defterlerine yazılırdı.
     

Bu Sayfayı Paylaş