Osilaskop Kontrol Düğmeleri Ve Ayarları

'Elektronik Genel Bilgi' forumunda DeMSaL tarafından 27 Mart 2010 tarihinde açılan konu

  1. DeMSaL

    DeMSaL Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Osilaskop Kontrol Düğmeleri Ve Ayarları konusu
    Osilaskop Kontrol Düğmeleri Ve Ayarları - Osilaskop Kontrol Düğmeleri - Osilaskop Kontrol Ayarları



    Şekil-1′de verilen Osilaskobun ön panel görüntüsü, konunun önemi nedeni ile burada bir kez daha verilecektir.

    [​IMG]

    Şekil-6 : Osilaskop Ön Paneli

    Burada, ön panel üzerinde bulunan düğme, soket ve anahtarların görevlerini inceleyelim.

    Ekran
    Osilaskobun en önemli parçası olan ekran Şekil-7′de görülmektedir.

    [​IMG]

    Şekil-7 : Osilaskop Ekranı

    Ekran genellikle herbiri 1 cm’den oluşan yatay ve dikey karelerden oluşmaktadır. Yatay eksen zaman(Time), dikey eksen ise Voltajdaki değişimleri ifade etmektedir.

    Time/div
    Ön panelde bulunan bir diğer kumanda ise Time/div diye adlandırılan ve Şekil-8′de görülen düğmedir.

    [​IMG]

    Şekil-8 Time/div Düğmesi

    Bu düğmenin görevi, yatay saptırıcılara uygulanan testere dişi(Time base) sinyalin periyodunu değiştirmektir. Şekilden görüldüğü gibi düğme üzerinde S(saniye), mS(mili saniye) ve mS(mikro saniye) kademeleri vardır. Buna göre kademe hangi değeri gösteriyor ise, ekranda görülen yatay karelerden her birinin değeri bu değere eşittir. Örneğin Time/div=1mS seçeneğinde iken ekranda görülen şeklin bir periyodu 4 kareye sığıyorsa, herbir kare 1 mS’ye eşit olduğundan sinyalin periyodu (4 kare)x(1 mS)=4 mS olur .

    Düğme üzerindeki kırmızı daire ile gösterilen ve CAL diye tarif edilen kısım ise, Time/div düğmesinin kalibrasyonunun yapıldığı yerdir. Eğer ölçülen değerin doğruluğundan emin olmak istiyorsak, öncelikle değeri bilinen güvenilir bir kaynak osilaskop girişine bağlanır ve ekranda bilinen değer okununcaya kadar CAL düğmesi ile ayar yapılır, bundan sonra bu ayar sabit bırakılıp diğer ölçme işlemlerine geçilebilir.

    [​IMG]

    Şekil-9 Volt/div Düğmesi

    Bu düğmenin görevi ölçmek istenen ve dışarıdan uygulanan sinyali farklı oranlarda yükselterek veya düşürerek, dikey saptırıcılara uygulamaktır. Buradan ekran üzerinde bulunan herbir dikey karenin, bu düğmenin gösterdiği değere eşit olacağı anlaşılabilir. Örneğin bu düğme 10 mV değerini gösterirken, ekranda görülen sinyalin genliği dikey karelerden üçüne sığıyor olsun, buna göre sinyalin voltaj değeri (3 kare)x(10 mV)=30 mV olur. Düğmenin ortasında kırmızı daire ile gösterilen kontrol ise Voltaj kalibrasyonu yapmak için kullanılır.

    Eğer osilaskop ön paneline dikkat edilirse bu düğmeden iki adet olduğu görülebilir. Bunun nedeni osilaskobun iki kanallı olması, yani aynı anda iki ayrı girişten verilen iki ayrı sinyali aynı ekranda gösterebilmesidir. Dolayısı ile her bir giriş için ayrı bir Volt/div düğmesi vardır. Bu iki girişin yatay saptırıcılarına aynı testere dişi sinyal uygulandığından Time/div düğmesi bir tanedir. Bu iki giriş kanalından birincisi CH1 (1.Kanal), ikinciside CH2 (2. Kanal) olarak gösterilir.

    Y -POS

    [​IMG]

    Şekil-10 Y-POS Düğmesi ve kontrol alanı

    Bu düğmenin görevi, ekranda görünen şekli Y ekseni boyunca aşağı veya yukarı hareket ettirmektir. Böylece sinyali istediğimiz bir bölgede görebilir, veya istediğimiz kareler ile çakıştırabiliriz. Bu bize değer okumada yardımcı olacaktır. İki kanallı osilaskoplarda her bir kanal için ayrı bir Y-POS düğmesi eklenerek, her bir kanaldan verilen sinyal birbirinden bağımsız olarak aşağı ve yukarı kaydırılabilir.

    X-POS

    [​IMG]

    Şekil-11 X-POS Düğmesi ve kontrol alanı

    Bu düğmenin görevi, ekranda görünen şekli X ekseni boyunca sağa veya sola doğru hareket ettirmektir. Böylece sinyali istediğimiz bir bölgede görebilir, veya istediğimiz kareler ile çakıştırabiliriz. Bu bize değer okumada yardımcı olacaktır.

    Intens ve Focus

    [​IMG]

    Şekil-12 Intens ve Focus Düğmeleri

    Bu düğmelerin görevi, ekranda görülen şeklin netlik ve parlaklığının ayarlanmasıdır. Intens(Intensity-Yoğunluk) düğmesi katottan çıkan elektron demetinin yoğunluğunu değiştirerek, şeklin ekranda daha parlak görünmesine yardımcı olur. Focus(odaklama) düğmesi ilede, elektron demetini ekranda odaklayarak netlik ayarı yapılabilir.

    CH1 ve CH2 Girişleri

    [​IMG]

    Şekil-13 CH1 (1. Kanal) Girişi

    Dışarıdan ölçmek istediğimiz sinyal osilaskoba bu soket yardımı ile uygulanır. Bu tip soket özel bir yapıya shiptir ve BNC soket olarak anılır. Bu sokete Şekil-14′te görülen ölçme uçlarıda denilen osilaskop probu takılır.

    [​IMG]

    Şekil-18 : Osilaskop Probu ve Bağlantısı

    Girişlerin yanında yazanlar, giriş empedans ve kapasite değeri(10 MW ve 30 pF) ile bu girişlerden osilaskoba zarar vermeden ölçülebilecek maksimum gerilim değerleridir(400 Vp).

    DC/AC/GND Seçici Anahtarı

    [​IMG]

    Şekil-15 DC/AC/GND Seçici Anahtarı

    Bu anahtarın görevi, BNC soketlerden girişe verilen sinyalin hangi koşullarda osilaskoba uygulanacağının tespitidir. Örneğin GND(Ground – Toprak) seçili ise bu durumda girişten verilen sinyal iptal edilir ve giriş toprağa(osilaskobun şase seviyesine) bağlanır. Böylece bir referans noktası(sıfır noktası) belirlenir ve bundan sonraki ölçümler bu referans noktasına göre yapılır.

    >>DC konumu seçili ise, girişlerden verilen sinyal direkt olarak osilaskoba uygulanır(Dikey kuvvetlendiriciye)

    >>AC konumunda ise giriş sinyaline seri bir kondansatör bağlanır. Böylece girişte olabilecek DC bileşenler filtre edilerek, osilaskoba sadece AC bileşenlerin uygulanması sağlanmış olur.

    Kanal Seçici Anahtarlar

    [​IMG]

    Şekil-16 Kanal Seçici Anahtarlar

    >>Bu düğmeler sayesinde 1. ve 2. kanallardan verilen sinyallerin ekranda nasıl görüntüleneceği seçilir.

    >>CHI/II düğmesine, basılı iken sadece 2.kanaldan, basılı değilken ise sadece 1. kanaldan verilen sinyal ekranda görünür.

    >>DUAL düğmesine basılırsa, her iki girişten verilen sinyal ekranda aynı anda görüntülenir.Bu görüntüleme yatay tarama sinyalinin(time base sinyali) bir alternansında bir kanal, diğer alternansında diğer kanal olacak şekildedir.

    >>ADD düğmesi ile her iki girişten verilen sinyallerin toplamı ekranda tek bir sinyal olarak görüntülenir.

    >>CHOP düğmesi aktif iken her iki girişten verilen sinyal ekranda aynı anda ve eşzamanlı olarak görüntülenir.

    Tetikleme(Trigger) Kontrolü

    [​IMG]

    Şekil-17 : Tetikleme Kontrol Düğmeleri

    Osilaskop ekranında görünen sinyal ile tetikleme sinyali arasındaki uyumu(senkronizasyon) sağlarlar. Eğer ekranda görünen şekil sabit kalmıyor ve daima kayıyorsa bu düğmeler ile ayarlamalar yapılarak, ekranda sabit olarak kalması sağlanır.

    Normalde AT/NORM seçici anahtarı AT(Automatic- otomatik) konumuna getirilerek, osilaskop içerisinde bulunan elektronik devrelerin bu işi otomatik olarak yapması sağlanır. Bu birçok ölçüm için geçerli ve yeterli bir yoldur. Bunun dışında NORM(Normal) konumu seçilirse bu işi dışarıdan kullanıcı manüel(elle ayar) olarak yapabilir. EXT düğmesi ilede, tetikleme sinyali dışarıdan TRIG INP BNC soketi yoluyla osilaskoba uygulanabilir. Tetikleme sağlandığında TRIG ışığı yanar.

    Kalibrasyon Çıkışları

    [​IMG]

    Şekil-18 : Kalibrasyon Çıkışları

    Osilaskobun doğru ölçüm yapabilmesi için, zaman zaman kalibrasyon edilmesi gerekebilir. Bunun nedeni, eğer osilaskobun ayarı bozulmuş ise, ölçmelerde hata oluşabilir. Bu yüzden osilaskobun doğru ölçüm sonuçlarını verdiğinden emin olmak için kalibrasyon işlemi yapılır. Bu iş için, değeri bilinen bir kaynağa ihtiyaç olduğuna daha önce değinilmişti. İşte bu kaynak osilaskop ön panelinde Şekil-18′de görüldüğü gibi verilmiştir. Şekilden görüldüğü gibi ister genlik değeri 0,2 Volt, istersede 2 Volt olan kare dalga şekli seçilerek ve seçilen sinyal Şekil-19′da görüldüğü gibi osilaskoba uygulanarak, osilaskobun kalibrasyonu yapılabilir. Kalibrasyon için, Volt/div ve Time/div düğmeleri üzerinde bulunan CAL ayar düğmeleri kullanılır.

    [​IMG]
     

Bu Sayfayı Paylaş