Muhasebe : Şirketler Muh. Ve maliyet Muhasebesi

'Muhasebe' forumunda Mavi_Sema tarafından 4 Haziran 2009 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_Sema

    Mavi_Sema Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Muhasebe : Şirketler Muh. Ve maliyet Muhasebesi konusu Şirketler muhasebesi
    Şirketlerde kuruluş işlemleri, kar ve zararın dağıtılması sermaye değişiklikleri, tasfiye, iki
    şirketin birleştirilmesi işlemlerinin muhasebeleştirilmesi işlemlerine denir.

    Şirket kişilerin ekonomik amaçlarla bir araya gelerek, emek, para ve mallarını ortak bir amaca ula
    şmak için, belirli bir sözleşme ile birleşmeleridir.

    Şirketlerin temel amacı, tanımları gereği ekonomiktir.


    Bir işletmenin şirket olabilmesi için;
    - Ortak sayısı en az iki olmalıdır.
    - Ortak bir amaca ulaşmak için kurulmalı
    ,
    - Ortak amaca ulaşmak için sözleşme yapılmalı,
    - Ortak amaca ulaşmak için para, mal, emek gibi varlı
    kların sermaye olarak kurulması gerekir.

    Şirketlerin sınıflandırılması
    1. Ticaret
    şirketleri ( TTK göre )

    a) Şahıs şirketleri

    - Kollektif
    şirketleri
    - Adi komandit
    şirketleri

    b) Sermaye
    şirketleri

    - Anonim
    şirketleri
    - Sermayesi paylaştı
    rılmış komandit şirketler
    - Limited
    şirketleri

    2.Diğ
    er ortaklıklar

    a) Kooperatifler
    b) Adi ortaklı
    klar

    Şahıs ve sermaye şirketlerinin karşılaştırılması

    Kollektif
    şirketleri
    En az iki gerçek kişi tarafından ticari bir işletmeyi belli bir ticaret unvanı altında işletmek üzere kurulan ortaklıklara kollektif şirket denir.

    Bu şirkette ortaklar, şirket borçları
    ndan bütün malları ile zincirleme sorumludurlar. Ancak bu sorumluluk, şirket mevcutlarının şirket borçlarına yetmediği zaman başlar, yani şirketten alacaklı olan kişi alacağını almak için önce şirkete başvurur. Bu anda şirket mevcutları paraya çevirir. Eğer mevcutlar borçları karşılamaz ise alacaklı, ortaklardan herhangi birine başvurmak suretiyle alacağının tamamını ondan alabilir.

    Kuruluş:
    Kollektif şirketlerin kurula bilmesi için ortakların imzalarını taşıyan yazılı bir mukaveleye lüzum vardır. Mukaveledeki imzalar notere Tasdik ettirilir. Noterce Tasdik olunan mukavelenin ticaret siciline kayıt ve ilanından sonra şirket tüzel kişiliğini kazanmış olur.

    Yönetim:
    Genel olarak bütün ortaklar şirketi yönetme hakkı
    na sahiptirler. Uygulamada ise bu iş mukavelede belirtildiği şekilde veya ortak çokluğunun isteklerine göre yapılır.

    Organları:
    Kollektif şirketin organları denilince şirket ortakları ve yöneticileri akla gelmelidir.

    Sona ermesi:
    Kendiliğ
    inden, mahkeme kararı ile ve ortakların iradeleri ile 3 şekilde sona erer.

    Komandit şirketler
    Şirket alacaklarına karşı ortaklardan bir veya daha fazlası bütün varlıkları ile diğerleri koydukları kapital kadar sorumlu olduklarını gösteren mukavele ile gerçek ve tüzel kişileri ticari bir unvan altında birleştiren şirketlere komandit şirket denir.

    Komandite ortakların mutlaka gerçek kişi olmaları gerekir. Tüzel kişiler ancak komanditer ortak olabilirler.

    Kuruluş:
    Komandite şirketin kuruluşu, kollektif şirketin kuruluşunun aynısıdır. Ancak mukavelede şirketin komandit olduğu ile komandite ve komanditer ortakların isimleri, koydukları kapital ayrı ayrı gösterilir. Mukavelede şirketin komandit olduğu belirtilmezse şirket kollektif sayılır. Bu halde bütün ortakların sorumlulukları sınırsız ve zincirleme olur.

    Yönetim:
    Komandit şirket, komandite ortaklar tarafından kollektif şirkette olduğu gibi yönetilir. Komanditer ortaklar yılsonlarında kar veya zarardan payları
    na düşene katılmakla beraber şirketin defter ve dosyalarını inceleyebilirler.

    Sona ermesi:
    Kollektif
    şirketlerdeki gibidir.


    Anonim şirketler
    Uzun vadeyi ve büyük kapitali gerektiren işlerin başarılması için bir unvan altında asıl sermayesi belli bir parayla bölünmüş, sınırlı sorumluluğa sahip şirketlere Anonim şirket denir.

    Ortakların sorumlulukları taahhüt ettikleri kapital payları (alacakları aksiyon ) ile sınırlıdır. Bütün ortakların sorumlulukları böyle olduğuna göre şirketin sorumluluğu da mevcut mal ve hakları ile nırlı olacaktı
    r.

    Kuruluş:
    Ticaret bakanlığından izin alınarak kurulan anonim şirketin esas sermayesi en az 5.000 YTL ve paylara bölünmüştür.

    Yönetim:
    Anonim şirketin yönetimi; genel yönetim ve denetim kurallarınca yapılır. Bütün ortakların ( aksiyonerlerin ) katıldıkları toplantı genel kuruldur. Genel kurul yılda en az 1 kere toplanarak yönetim ve denetim kurallarını seçer, aklar ve gerekirse görevine son verir. Bunlardan başka şirket kapitalinin azaltılması, çoğaltılması veya şirketin sona erdirilmesi gibi kararlarda verir. Yönetim kurulu esas mukavele ile veya genel kurulca en çok 3 yı
    l için seçilir ve 3 kişiden meydana gelir.

    Denetim kurulu, genel kurul tarafından en az 5 kişi olarak seçilir. Seçilen deneticiler ortaklardan olduğ
    u gibi dışarıdan da tayin olunabilir. Denetim kurulu, her yıl şirketin gidişi ve hesapları hakkında genel kurula rapor verir.


    Sona ermesi:
    Anonim şirketler aşağıda yazılı hallerde sona erer;
    - Mukavelede yazı
    lı müddetin sona ermesi ile,
    - Şirketin amaca ulaşması ile veya amaca ulaşmanın imkânsız hale gelmesi,
    - Şirket kapitalinin 3/2' sinin kaybolması
    ile,
    - Ortak sayı
    sının 5' ten aşağıya düşmesi ile,
    - Şirketin diğ
    er bir şirket ile birleşmesi ile,
    - Genel kurulun dağı
    lmaya karar vermesi ile,
    - Mahkeme kararı
    ile,


    Hisseli komandit şirketler
    TTK' nun 475. maddesine göre sermayesi aylara bölünmüş komandit şirket sermayesi paylara bölünen ve ortaklardan bir veya bir kaçı şirket alacaklarına karşı bir kollektif şirket, diğerleri anonim şirket ortağı gibi mesul olan şirket olarak tanımlanmıştır.

    Adi komandit şirketlerde olduğ
    u gibi bu şirketlerde de iki eşit ortak bulunur. Komandit şirketlerdeki gibi bir kısım ortakların sorumluluğu sınırsız, diğerlerinin koydukları sermaye ile sınırlıdır. Ancak bu şirketin sermayesi paylara ayrılmış olup, sorumlulukları yatırdıkları sermaye ile sınırlı olan ortaklar kendilerine ait paylarını diledikleri takdirde devretmeye yetkilidirler. Bu bakımdan bu şirketler kollektif şirkete benzerler.

    Kuruluş:
    Anonim şirketlerin kuruluşunda Sanayi ve Ticaret Bakanlığından izin alınması şart olduğu halde sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin kuruluşunda izin alınmasına gerek yoktur. Şirketin kurulabilmesi için en az 5 kurucunun bulunması ve kuruculardan en az birisinin komandite olması gerekmektedir.

    Yönetimi:
    Şirketi komandite ortaklar müşterek yönetir ve şirketin her türlü iş ve işlemlerinde temsil ederler. Genel kurul, komanditer ortaklar arasında ya da dışarıdan bir ya da birden fazla denetçiyi en fazla üç yıl için seçer.

    Sona ermesi:
    Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler, sözleşmelerindeki fesih nedenlerinin tahakkuku ile sona ereler. Şirket sözleşmesinde aksine hüküm bulunmayan hallerde anonim şirketlerin sona erme ve tasfiyesine ilişkin hükümler uygulanı
    r.

    Limited şirketler
    Sigortacılıktan başka kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik işlerle uğraşmak üzere en az iki, en çok elli gerçek ve tüzel kişi arasında yazılı bir mukaveleye dayanarak ve bir ticaret unvanı altında en az 500 YTL kapital ile kurulan ve ortaklarının sorumluluğu koymayı taahhüt ettikleri kapital kadar olan ortaklıklara Limited şirket denir.

    Ortaklar tarafından konulan kapital için aksiyon çıkarılmaz. Limited şirketler sayesinde iki veya daha çok kişi arası
    nda Anonim şirketlerdeki gibi sınırsız sorumluluğa bağlı olmadan sınırlı sorumlu ve küçük kapitalli şirketler kurulabilir.

    Kuruluşu:
    Limited şirketlerin kuruluşu anonim şirketlerde olduğu gibidir. Kapitalin tamamı taahhüt edilerek, mukavele ve diğer belgeler ticaret bakanlığına gönderilir.

    Yönetimi:
    Limited şirketin yönetimi, genel kurul, müdürler ve deneticiler tarafı
    ndan yapılır. Genel kurul, yılda en az bir defa toplanır. Bütün ortakların bulunduğu bu kurul şirket hakkında her türlü kara almaya yetkilidir.
    Şirketlerde birleşme:
    Şirketlerin birleşmesi, iki ya da fazla şirketin kendilerini tasfiye ederek sona erdirip yeni bir şirket altında bir araya gelmesi veya birleşen şirketlerden birinin varlığını sürdürürken diğerlerinin kendini tasfiye etmesi suretiyle birleştirilme gerçekleştirilir.

    Birleşme şartları
    1)
    Bileşen şirketler aynı
    aynı türden olmalıdır.

    2)
    Birleşme kararı alan şirketler ayrı ayrı oy birliği ile karar alıp, aldıkları kararları tescil ve ilan ettirmesi,

    3)
    Birleşme kararı alındığı günden itibaren üç ay içerisinde alacaklılar tarafından itiraz edilmedikçe gerçekleşir.

    4)
    Birleşme kararı alan şirketin türü değiştirilecek ise yeni şirketin kuruluş formalitelerini yerine getirmesi şarttır.

    5)
    Birleşme kararı alan şirketler aralarında belirledikleri bilânçoyu ilan etmeye birleşme nedeniyle varlıkları sona eren şirketlerin borçlarının ne şekilde ödeneceklerine dair düzenleyecekleri beyannameler ile bilânçoları ilan etmeye yükümlüdürler.

    Maliyet muhasebesi
    Üretilen mal ve hizmetlerin maliyetini oluşturan maliyet giderlerini türleri, oluş yerleri ve ilgili oldukları
    mal ve hizmet türleri bakımından belirlenmesine ve izlenmesine olanak sağlayan bir hesaplama ve kaydetme sistemidir.

    Amaçları1) Mamul birim maliyetini hesaplamak

    2)
    Maliye kontrolüne yardımcı olmak

    3)
    Planlamaya yardımcı olmak

    4)
    Fiyatın saptanmasına, Stokların değerlendirilmesine, faaliyet sonuçlarının çıkarılmasına ( kar-zarar belirlenmesine ) yardımcı olmak

    Birim maliyetinin tespiti
    Üretim dönemi sonunda kimi ürünlerin üretimi tamamlanır. Bunlara mamul denir. Kimi ürünlerin ise üretimi tamamlanmayabilir. Bunlara yarımamul denir. Birim maliyeti hesaplarken tamamlanmayan ürünlerde dikkate alı
    narak eşdeğer ürün maliyeti bulunur.






    Mamul satışı ile ilgili muhasebe kayıtları
    ÖRNEK:
    Maliyet bedeli 8 YTL olan mamul peşin para ile % 18 KDV hariç 10 YTL' ye satılmıştır.

    ____________/____________
    620 Satılan mamul maliyeti 8
    152 Mamuller 8
    Mamul malı
    maliyet kaydı


    ___________/____________
    100 Kasa 11.80
    600 Yurt içi satışlar 10
    391 Hes. KDV 1.80
    Mamul malı
    n satış kaydı

    ____________/____________
    600 Yurt içi Satışlar 10
    620 Satılan mamul mal. 8 690 Dönem karı zararı 2
    Dönem kar zararı
    na devir
    _________________________


    ÖRNEK: Maliyet bedeli 100 YTL olan malı peşin fiyatına % 18 KDV dahil 177 YTL' sına satılmamıştır.


    ____________/____________
    620 Satılan mamul maliyeti 100 152 Mamuller 100
    Mamul malı
    maliyet kaydı

    ____________/____________
    100 Kasa 177
    600 Yurt içi satışlar 150
    391 Hes. KDV 27
    Mamul malı
    n satış kaydı
    ___________/_____________
    600 Yurt içi satışlar 150
    620 Satılan mamul mal. 100
    690 Dönem karı zararı 50
    Dönem kar -zararına devir

     

Bu Sayfayı Paylaş