Meclis İçtüzüğünde büyük reform

'Yurt İçi Haberler' forumunda KaRDeLeN tarafından 18 Şubat 2009 tarihinde açılan konu

  1. KaRDeLeN

    KaRDeLeN Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Meclis İçtüzüğünde büyük reform konusu TBMM'de grubu bulunan 4 siyasi partinin temsilcisinden oluşan İçtüzük Uzlaşma Komisyonu, çalışmalarını sonlandırdı. Hazırlanan İçtüzük taslağına göre, TBMM Genel Kurulunda, serbest konuşma saatinde en çok 15 milletvekili 3'er dakika söz alabilecek. Siyasi Etik Kurulu, Parlamento Akademisi, AR-GE ve Gelecek Komisyonu kurulacak. ''Torba Kanun'' ve ''Temel Kanun'' uygulaması kalkacak. Genel Kurulun gündeminin çok sık değişmesinin önüne geçmek için de 1 aylık gündemin önceden belirlenmesi şartı getirilecek.

    TBMM İçtüzük Uzlaşma Komisyonu Başkanı, AK Parti Ankara Milletvekili Salih Kapusuz, diğer üyeler, CHP İstanbul Milletvekili Ali Topuz, MHP Isparta Milletvekili Nevzat Korkmaz ve DTP Diyarbakır Milletvekili Gültan Kışanak'la birlikte Mecliste düzenlediği basın toplantısında, değişiklikler hakkında bilgi verdi.

    Komisyonun 16 Ekim 2008'de kurulduğunu anımsatan Kapusuz, komisyon üyelerinin, siyasi kimliklerinden bağımsız şekilde, iktidar ve muhalefet açısından olaylara yaklaşarak, yeni bir içtüzük taslağı hazırladığını belirtti.

    Kapusuz, taslağı, TBMM Başkanı Köksal Toptan, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve DTP Genel Başkanı Ahmet Türk'e sunduklarını söyledi.

    Komisyonun, mevcut içtüzüğü esas almadığını, yeni bir içtüzük oluşturma kararıyla hareket ettiğini dile getiren Kapusuz, 186 maddeden oluşan mevcut içtüzüğün 1973'te yürürlüğe girdiğini anımsattı.

    İçtüzüğün 36 yıllık süre içerisinde, 111 maddesinin değiştirildiğini, 155 kez değişiklik yapıldığını vurgulayan Kapusuz, bu düzenlemenin sistematiğinin bozulduğunu, milletvekillerinin, uygulama ağırlıklı içtüzük nedeniyle değiştirilmesi talebinde bulunduğunu anlattı.

    -GENEL KURULDA, SİYASİ TARTIŞMA YAPILACAK-

    Kapusuz, komisyonun bu ihtiyacı görerek, demokratik, katılımcı, çoğulcu, planlı ve öngörülebilir bir yasama ve denetim yapılması esasından hareket ettiğini söyledi.

    Komisyon çalışmaları çerçevesinde, komisyon başkanları, akademisyenler, eski ve yeni Meclis bürokratlarının dinlendiğini, Almanya, Danimarka, Fransa, İngiltere, İspanya ve İtalya ile Avrupa Parlamentosu içtüzüklerinin incelendiğini anlatan Kapusuz, Macaristan, İtalya, İspanya parlamentolarının ziyaret edildiğini ifade etti.

    Kapusuz, değişiklikle, milletvekillerinin yasama ve denetim sürecine daha etkin katılımının sağlanmasının amaçlandığını, komisyonların yetkilerinin artırıldığını, etkin denetim yapmalarına olanak tanındığını, tasarıların, büyük ölçüde komisyonlarda olgunlaştırılması, Genel Kurulda daha çok siyasi tartışmaların yapılmasının benimsendiğini belirtti.

    -GETİRİLEN DEĞİŞİKLİKLER-

    Yeni içtüzükle, Meclis Başkanı, Başkanlık Divanı ve Danışma Kurulunun yetkilerinin artırıldığını vurgulayan Kapusuz, Komisyon Başkanlık Divanı, Komisyon Başkanlar Kurulu, Siyasi Etik Kurulu ve Parlamento Akademisi gibi bazı yeni kurumların oluşturulduğunu bildirdi.

    Kapusuz'un verdiği bilgiye göre, TBMM İçtüzüğü'nde yapılacak diğer yenilikler şöyle:

    Komisyonlar yeniden tanımlanacak. Kadın-Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu, Bilişim, Bilgi Teknolojisi, AR-GE ve Gelecek Komisyonu kurulacak.

    Belli bir tasarı veya konuyu incelemek, araştırmak ve görüşmek üzere özel komisyonlar oluşturulacak.

    Komisyonlarda, ilgili bakanlığın bütçesi görüşülecek. Komisyonlarda, yılda en az 1 kez, bütçe uygulamaları, bakanlık çalışmaları, plan ve projeleri hakkında bilgi almak amacıyla ilgili bakanlar dinlenecek, görev alanlarına yönelik araştırma ve görüşme yapılacak.

    Torba kanun ve temel kanun uygulaması kalkacak.

    -DEĞİŞİKLİK ÖNERGELERİ 1 GÜN ÖNCE VERİLECEK-

    Yasama ve denetim faaliyetleri, oluşturulacak ''Meclis Resmi Bülteni''nde yayınlanacak.

    Karar yeter sayısı, üye tam sayısının 5'te 1 olacak.

    Kanun tasarı ve teklifleri, belli sürede sonuçlandırılacak, son oylamalar açık oylamayla yapılacak.

    Komisyonlar çalışmalarını, 1 haftalık kesin gündem, 1 aylık taslak gündem çerçevesinde sürdürecek.

    Sivil toplum kuruluşları, komisyon toplantılarına katılıp, söz alabilecek.

    Değişik önergeleri, komisyonlarda; en geç işin görüşüleceği günden bir önceki gün, saat 14.00'e, Genel Kurulda ise bir gün önce saat 15.00'e kadar verilecek.

    Komisyon üyesi olmayan milletvekilleri de komisyonlarda önerge verebilecek.

    -ÜÇER DAKİKALIK SÖZ HAKKI-

    Genel Kurulda her birleşimin başında, ''serbest konuşma saati''nde en çok 15 milletvekiline 3'er dakikayı geçmemek üzere toplam 45 dakika, Hükümete ise cevap vermek için toplam 15 dakikayı geçmemek üzere söz hakkı tanınacak.

    Genel Kurulun bir aylık kesin gündemi ve sonraki bir aylık taslak gündemi, Danışma Kurulunda oy birliğiyle belirlenecek. Danışma Kurulunda uzlaşma olmazsa, gündem Başkan tarafından saptanacak. Bu durumda gündemin 5'te 1'i, muhalefet partilerinin isteklerine ayrılacak.

    Danışma Kurulu, toplumun genelini ilgilendiren ve öncelikli görüşülmesinde kamu yararı olan konuların ele alınması amacıyla TBMM Başkanı, Hükümet, en az 2 siyasi parti grubu ya da TBMM üye tam sayısının 5'te 1'inin istemi üzerine, özel gündem belirleyebilecek.

    Yoklama ve açık oylamalarda pusula kullanılamayacak. Açık oylamada elektronik cihaza giremeyen milletvekili, oylama sonucu ilan edilmeden, ayağa kalkarak, durumu başkana bildirerek, oy kullanabilecek.

    -ARTIK MADDELER ÜZERİNDE KONUŞULMAYACAK-

    Danışma Kurulunca aksi kararlaştırılmamışsa, Genel Kurulda yapılacak görüşmelerde kanun tasarı ve teklifleri üzerinde verilecek önerge sayısı, madde sayısı kadar olacak.

    Grubu olmayan milletvekillerine sayıları ile orantılı olarak verilecek önerge sayısı, toplam önerge sayısından düşüldükten sonra, kalan önerge sayısının 3'te 1'i iktidar grubu, 3'te 2'si muhalefete mensup siyasi parti grupları arasında eşit dağıtılacak. Hükümet, iktidar grubuna düşen önerge sayısını kullanacak.

    Danışma Kurulu, kesin gündemi belirlerken, her tasarı ve teklifin görüşülmesi için toplam süre belirleyecek. Konuşma süreleri, Hükümet, komisyon ve siyasi parti grupları için 15, grubu olmayan milletvekilleri için 10 dakikadan az olmayacak. Bu süreler, garanti edilen süre olacak. Danışma Kurulunun belirlediği toplam süreden, garanti edilen süreler çıkarıldıktan sonra kalan süreden, öncelikle grubu olmayan milletvekillerine, üye sayısı oranında konuşma süresi verilecek. Geriye kalan süre, siyasi parti grupları arasında eşit dağıtılacak.

    Genel Kurulda, kanun tasarı ve tekliflerin geneli üzerinde konuşulacak, maddeler üzerinde tek tek söz alınmayacak.

    -''ACELE SORU'' KURUMU GETİRİLİYOR-

    TBMM Genel Kurulunda, denetim imkanları genişletilecek ve etkinleştirilecek.

    Genel Kurulda, her hafta salı günü sözlü sorular için 1 saat süre ayrılacak. Genel Kurulda, soru-cevap diyaloğu kurulacak.

    Denetimde, sadece muhalefete mensup siyasi parti grupları ve grubu olmayan milletvekillerinin kullanabileceği, ''acele soru'' kurumu getirilecek. Her hafta çarşamba günü, güncel gelişmelerle ilgili acele sorular için 1 saatlik süre tanınacak.
     

Bu Sayfayı Paylaş