Manyetik Geçirgenlik - Manyetik Alan

'Konu Dışı Başlıklar' forumunda SeLeN tarafından 5 Ocak 2011 tarihinde açılan konu

  1. SeLeN

    SeLeN Site Yetkilisi Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    Manyetik Geçirgenlik - Manyetik Alan konusu Manyetik Alan - Manyetik Akı - Manyetik Geçirgenlik - Manyetik kutuplar



    MANYETIK ALAN VE MANYETIK ALAN SIDDETI

    Atomun yörüngelerinde bulunan elektronlarin kendi eksenleri etrafinda dönmeleri olayina Elektron Spin veya Sadece Spin adi verilir.Ayni yönlerde veya zit yönlerde dönen bu elektronlarin dönüs hareketlerine bagli olarak atomda bir elektron akimi (yüklü parçaciklarin hareketleri akimi dogurmaktadir) meydana gelir ve bu akimdan dolayi da bir manyetik alan olusur.Manyetik alan içinde bulunan manyetik cisimler üzerine manyetik kuvvet etki eder ve bu kuvvetin siddeti manyetik alan büyüklügüyle orantilidir.B harfi ile gösterilir. SI birim sistemlerindeki birimi: Wb/m2 (Weber bölü metrekare) veya T (Tesla) dir.

    Manyetik alan siddeti bir manyetik alanin büyüklügünü belirler.Manyetik alan siddetine bazen sadece Alan siddeti de denir.”H” harfiyle gösterilir.Birimi Henry (H) dir.Manyetik alan vektörel bir büyüklüktür..

    [​IMG]

    Sekil1)Manyetik Alan çizgileri pusula ignesinetegettir.Yukardaki pusula ignelerine teget olacak çekilde çizgiler çizdigimizde asagidaki sekli çikarmis oluruz.

    Sekil 2

    [​IMG]

    Sekil3
    Bu sekilde ise tek çubuk miknatis etrafindaki manyetik alan,2 çubuk miknatisin olusturdugu manyetik alan ve 2 çubuk miknatisin manyetik kutuplarinin farkli halleri için olusan manyetik alan çizgileri görülmektedir.

    [​IMG]

    MANYETIK AKI ; MANYETIK AKI YOGUNLUGU

    En basit tanimiyla , bir miknatisin kuvvet çizgileri sayisina “Manyetik Aki” denir. ФM seklinde gösterilir.MKS Birim sisteminde birimi Weber (Wb)’dir.

    Manyetik Aki yogunlugu ise “Birim yüzeyden dik olarak geçen manyetik kuvvet çizgilerinin sayisidir.” Manyetik alan yogunlugu B harfi ile gösterilir.MKS birim sisteminde birim yogunlugu B harfi ile gösterilir.MKS birim sisteminde birimi weber/metre2 (wb/m2) veya Tesla (T) dir.Magnetik Aki yogunlugu ;



    B=Фm/s

    seklinde bulunur..Manyetik Alan siddeti (H) ile manyetik aki yogunlugu (B) arasindaki matematiksel iliski;



    B= µ.H

    seklindedir.

    [​IMG][​IMG]

    [​IMG]
    [​IMG]

    MAGNETIK GEÇIRGENLIK

    Ayni boyutlara sahip degisik malzemelerden yapilmisbir takim çekirdeklerin (nüve) bir bobin içine sirayla yerlestirilmeleri durumunda , çekirdeklerden geçecek manyetik kuvvet çizgilerinin sayilari hiçbir malzeme için farkli degerlerde gerçeklesecektir.Bu baglamda manyetik geçirgenlik herhangi bir malzemeden manyetik kuvvet çizgilerinin ne ölçüde kolaylikla geçtigini gösteren bir büyüklüktür ve µ sembolu ile gösterilir.

    Ferromanyetik bir cisimde manyetik geçirgenlik , sabit degerli degildir.Manyetik aki yogunlugu B veya Manyetik Alan siddeti H degerine bagli olarak degisir.


    YERIN MANYETIK ALANI

    Yerkürenin alan deseni bir çubuk miknatisinkine çok benzemektedir.Manyetik kutuplarin,dünyanin dönme ekseni ile tanimlanan cografik kutuplarla çakismadiklarina dikkat edelim.

    Kuzey cografik kutbuna yakin olan manyetik kutup , güney manyetik kutuptur.

    Güney manyetik kutbuna yakin olan manyetik kutup ise Kuzey manyetik kutuptur.

    Manyetik Kutuplarin yerleri uzun zaman peryotlarinda degisime ugramaktadir.Günümüzde Kuzey manyetik kutup , cografik kuzey kutbunun 100◦ bati boylami boyunca yaklasik 1600 km güneyinde bulunmaktadir.

    Yukaridaki sekilde görüldügü gibi dünyanin manyetik alani ekvator bölgesinde hemen hemen yeryüzüne paralel , kutuplarda ise hemen hemen yeryüzüne diktir.

    [​IMG]

    MAGNETIK ALAN KAYNAKLARI:
    Miknatislar:


    Kendisinden belirli bir uzaklikta bulunan demir,çelik,nikel,kobalt gibi iletkenler ile bu iletkenlerin alasimlarini kendine çekme özelligi gösteren cisimlere “Miknatis” denir.

    Uygulamada miknatislar tabii miknatis ve yapay miknatis olmak üzere iki sinifa ayrilirlar.Tabii miknatislara metallurji biliminde Magnetite adi verilern Kimyasal bileseni Fe3O4 olan demir oksitten baska bir sey degildir.Eskiden tabiatta bulunan bu özellikteki taslara MAGNET adi verilmistir.

    Bazi cisimler ise miknatis özelligi tasimadiklari halde bir takim yöntemlerle miknatislik özelligi kazandirilabilir.Iste,sonradan miknatislik özelligi kazandirilan demir,nikel,kobalt gibi cisimlere Yapay miknatislar denir.


    MANYETIK ALAN YÖNÜNÜN BULUNMASI:



    1)SAGEL KURALI:

    Eger,sag elin basparmagi iletkenden geçen akimin yönünü gösteriyorsa iletkeni kavrayan diger 4 parmagin dönüs yönünde meydana gelen manyetik alanin (veya manyetik aki yogunlugunun) yönünü gösyerecektir.

    [​IMG]


    2)AMPERER’IN GÖZCÜ YÖNTEMI:

    Eger bir kisi sanki Elektrik akimi ayaklarindan giriyor, bas tarafindan çikiyormus gibi bir konumda sirt üstü yere yatsa;o kisinin baktigi noktadaki manyetik alanin veya manyetik aki yogunlugunun o kisinin sagindan soluna dogrudur.

    3)MAXWELL’IN BURGU YÖNTEMI:

    Delik açmak için kullanilan bir burgunun delici ucu iletkenden geçen akimin akma yönünde tutulursa ve burgu delik açmakl için dödürülürse (Sag Dönüslü) ;bu burgunun dönüs yönü iletken etrafinda meydana gelen manyetik alanin veya manyetik aki yogunlugunun yönünü gösterir.


    Kaynaklar:
    1.Fizik ilkeleri-2 Frederick J.Bueche,David A.Jerde
    2.Temel Elektrik ve Magnetizma Prof.Dr.Mehmet Bayrak


    Düzenleyen Fizikci - 22/Ocak/2007 Saat 17:01
     

Bu Sayfayı Paylaş