Kurşun Bulunuşu - Kurşun Nasıl Elde Edilir - Kullanım Alanları - Kurşun Ve Çevre

'Konu Dışı Başlıklar' forumunda SeLeN tarafından 27 Aralık 2010 tarihinde açılan konu

  1. SeLeN

    SeLeN Site Yetkilisi Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    Kurşun Bulunuşu - Kurşun Nasıl Elde Edilir - Kullanım Alanları - Kurşun Ve Çevre konusu Kurşun Bulunuşu - KurşunNasıl Elde Edilir - Kullanım Alanları - Kurşun Ve Çevre






    Kurşun (Pb)
    H Periyodik cetvel He
    Li Be B C N O F Ne
    Na Mg Al Si P S Cl Ar
    K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
    Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
    Cs Ba Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
    Fr Ra Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uub Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo
    La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
    Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr


    Temel özellikleri
    Atom numarası 82
    Element serisi Metaller
    Grup, periyot, blok 14, 6, p
    Görünüş mavimsi beyaz
    Kurşun
    Atom ağırlığı 207,2(1) g/mol
    Elektron dizilimi [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p2
    Enerji seviyesi başına
    Elektronlar 2, 8, 18, 32, 18, 4
    Fiziksel Özellikleri
    Maddenin hali katı
    Yoğunluk 11,34 g/cm³
    Sıvı haldeki yoğunluğu 10,66 g/cm³
    Ergime noktası 600,61 °K
    242,4 °C
    621,43 °F
    Kaynama noktası 2022 °K
    1749 °C
    3180 °F
    Ergime ısısı 4,77 kJ/mol
    Buharlaşma ısısı 179,5 kJ/mol
    Isı kapasitesi 26,650 (25 °C) J/(mol·K)
    Atom özellikleri
    Kristal yapısı yüzey merkezli kübik
    Yükseltgenme seviyeleri (4+), (2+)
    Amfoter oksit
    Elektronegatifliği 2,33 Pauling ölçeği
    İyonlaşma enerjisi 715,6 kJ/mol
    Atom yarıçapı 180 pm
    Atom yarıçapı (hes.) 154 pm
    Kovalent yarıçapı 147 pm
    Van der Waals yarıçapı 202 pm
    Diğer özellikleri
    Elektrik direnci 208 nΩ·m (20°C'de)
    Isıl iletkenlik 35,3 W/(m·K)
    Isıl genleşme 28,9 µm/(m·K) (25°C'de)
    Ses hızı 1190 m/s (20 °C'de)
    Mohs sertliği 1,5
    Vickers sertliği ? MPa
    Brinell sertliği 38,3 MPa

    Kurşun (Pb) atom numarası 82 ve atom kütlesi 207,19 olan mavi-gümüş rengi karışımı bir elementtir. 327,5 °C de erir ve 1740 °C de kaynar. Doğada, kütle numaraları 208, 206, 207 ve 204 olmak üzere 4 izotopu vardır.

    Kurşunun son katmanında 4 açık elektron olmasına rağmen, genellikle bileşiklerinde +4 yerine +2 değerlik alır. Çünkü kalan son 2 elektron kolayca iyonize olabilir. Nitrattan ve klorattan farklı olarak kurşun (II) tuzları suda çok daha az çözünür.

    Kurşunun kararlı bileşiklerinde (kurşun tetra-etil veya tetramethylead gibi) kurşun direkt olarak bir karbon atomuna bağlanmıştır. Bu bileşikler kaynama noktaları, sırasıyla 110 °C ve 200 °C olan renksiz sıvılardır.

    Yer kabuğunda bulunma sıklığı 12,5 g/t dur. Nabit (doğal) olarak bulunabilen metaller arasında yer alır. Kurşunun en çok rastlanılan cevherleri, sülfür minerali galen (PbS) ve onun oksitlenmiş ürünleri olan serüsit (PbCO3) ve anglezittir (PbSO4). Bu mineraller arasında en önemli olanı galendir. Genel olarak sfalerit (ZnS), gümüş ve pirit (FeS2) ile birleşik halde bulunur.


    Bulunuşu
    Satürn'ün simgesi.

    Kullanılmakta olan en eski metallerden biridir. Simyacılar kurşunu, en eski metal olarak düşünüp Satürn gezegeniyle özdeşleştirmişler ve onun simgesiyle göstermişlerdir. Çanakkale yöresindeki tarihi "Abydos" şehrinde bulunan bir figür M.Ö. 3000 yılına aittir. İlk üretim yapılan kurşun madenlerinden en iyi bilineni Balıkesir'de Balya-Karaaydın madenidir. Mısır'da eski Mısır medeniyetine ait kurşun borular bulunmuş ve kurşun lehimlerin çeşitli alanlarda kullanıldığı saptanmıştır. Fenikeliler Kıbrıs, Sardunya ve İspanya'da kurşun madenleri işletmişlerdir.

    Yer kabuğunda bulunma sıklığı 12.5 g/t dur. Nabit (doğal) olarak bulunabilen metaller arasında yer alır. Kurşunun en çok rastlanılan cevherleri, sülfür minerali galen (PbS) ve onun oksitlenmiş ürünleri olan serüsit (PbCO3) ve anglezit'tir (PbSO4). Bu mineraller arasında en önemli olanı galendir. Genel olarak sfalerit (ZnS), gümüş ve pirit (FeS2) ile birleşik halde bulunur. Kullanımdaki kurşunun yarısından fazlası geri elife erden gelmektedir.
    Elde edilişi
    Kurşun

    Kurşun cevherleri yer altından kazma, patlatma, kırma ve öğütme aşamalarından geçirilerek çıkarılır ve daha sonra ekstraktif metalurji yöntemleriyle işlenirler. Köpük flotasyonu prosesi, kurşunun, beraberinde bulunan kaya ve toprak parçalarından ayrılarak, %65-80 Pb içeren bir konsantrede toplanmasını sağlar. Kurşun konsantresi kurutulduktan sonra pirometalurjik işlemlerle önce sinterlenir ve sonra da %97 Pb içerecek şekilde ergitilir. Ürün aşamalı bir şekilde soğutularak, kurşundan daha hafif empüritelerin (safsızlıklar) dross tabakası oluşturacak şekilde yüzeyde toplanması ve uzaklaştırılmaları sağlanır. Ergimiş kurşun bulyonunda kalan empüritelerin de bir sonraki aşamada, üzerinden hava geçirilen bir ergitme işlemiyle curuf fazında toplanarak ayrışmaları ve kurşunun safiyetinin de %99.9 a çıkması sağlanır.
    Kullanım Alanları

    * Akü imali

    * Kablo izolasyonu

    * Hadde ve diğer ürünler

    * Mühimmat

    * Alaşımlar

    * Kimyasal maddeler ve pigmentler

    * Benzin katkısı

    * ve diğerleri

    Çevre

    Kurşun, hava, su ve toprak yoluyla, solunumla ve besinlere karışarak biyolojik sistemlere giren son derece zehirleyici özelliklere sahip bir metaldir. Yüzbinlerce ton kurşun, kurşunlu petrolden elde edilen ve kurşun tetraetil ((CH3CH2)4Pb) eklenerek oktan sayısı arttırılan yakıtlarla çalışan içten yanmalı motorlardan çıkan gazlarla dünya atmosferine boşaltılmaktadır. Atmosferden kurşun (büyük oranda metal oksitleri ve tuzları şeklinde) yağmurla tekrar yeryüzüne inerek çevremize her geçen gün daha fazla yayılmaktadır. Kurşun madenleri ve metal endüstrileri, akü ve pil fabrikaları, petrol rafinerileri, boya endüstrisi ve patlayıcı sanayii atık sularında da istenmeyen konsantrasyonlarda kurşun kirliliğine rastlanır. Pil fabrikası atık sularında 5,66 mg/l, asidik maden drenajlarında 0,02-2,5 mg/l, tetraetil kurşun üreten fabrika atık sularında 120-150 mg/l organik, 66-85 mg/l inorganik kurşun kirliliğine rastlanmıştır.
     

Bu Sayfayı Paylaş