Kardeş Kıskançlığının Önüne Nasıl Geçilir

'Gebelik ve Annelik' forumunda NeslisH tarafından 26 Aralık 2008 tarihinde açılan konu

  1. NeslisH

    NeslisH Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Kardeş Kıskançlığının Önüne Nasıl Geçilir konusu
    Çocukluk döneminde kardeşin gelmesi ile tahtının sarsıldığı ve artık her şeyin eskisi gibi olmayacağı endişesi hakimdir.






    Bir çocuğun kardeşini kıskanması doğal bir duygu olarak tanımlanabilir. Her birey özel olmak, ilk olmak, öncelikli olmak , tercih edilmek, beğenilmek isteyebilir. Karşıdaki kardeş olsa bile bu duyguların kontrol edilmesi kişi için bazen güç olabilir. Bu duygunun bir problem olarak görülmesinden çok bu duygu ile çocuğun ya da kişinin nasıl baş edebilmesi gerektiğini öğretmek ve anne- baba olarak yapılması gereken davranış biçimlerini öğrenmektir.
    Bu kıskançlıkta kardeşe duyulan yoğun öfke duyguları belirgindir. Onun daha ön planda olduğu, daha çok sevildiği, her istediğinin yapıldığı, kendisinin ikinci plana atıldığı, kendisine karşı bir haksızlık yapıldığı ve artık sevişmediği düşüncesi ile yalnız kalma, içe kapanma, sürekli öfke duyma ve yoğun çatışmalar ile kendini gösterir.
    Çocukluk döneminde kardeşin gelmesi ile tahtının sarsıldığı ve artık her şeyin eskisi gibi olmayacağı endişesi hakimdir. Bu endişenin kontrol edilebilmesi için anne babanın ve diğer kişilerin aslında hiçbir şeyin değişmediğini , onun kendileri için hala özel ve önemli olduğunu ona davranış ve konuşmaları ile hissettirmesi gerekmektedir. Bunu hisseden çocuk rahatlayacak ve kardeşine karşı olan tüm düşmanlık duygularını kontrol edebilecektir.
    Doğum Öncesi Önlemler
    - Bebek dünyaya gelmeden önce anne ve babanın gün içerisinde ona özel zamanlar yaratabilmesi gerekmektedir. Annem beni seviyor, babam beni seviyor ve benimle ilgileniyor düşüncesini hissedebilmesi gerekiyor.
    - Bebek dünyaya gelmeden önce çocuğunuzu dünyanın merkezi haline getirmemek, ona bağımlı yaşamamak , her zaman varlığınıza alıştırmamaktır. Her istediğinin yapılmaması önemlidir. “Sen benim için önemlisin, ama bazen sana sınır koymalıyım, bunun sana olan sevgimle bir ilgisi yok” mesajını verecek davranışları kardeş dünyaya gelmeden önce öğretmelisiniz. 3 yaş öncesindeki bir çocuk için bu söylediklerim geçerli değildir. Çünkü bu yaş çocuğu bu bilgileri almak için yeterli zihinsel beceri ve davranışsal kontrolüne henüz sahip değildir.
    - 3 yaş sonrasında olan bir çocuk bebek dünyaya gelmeden önce anaokuluna gönderilebilir. ( yarım gün ya da tam gün )
    - 3 yaş öncesi bir çocuk için yapılması gereken davranış onu çok sevdiğinizi davranışlarınızla hissettirmek , inatlaşmaları ile onunla çok fazla mücadeleye girmeden ona uyumlu davranmaktır.
    - Anne karnı belirginleştikten sonra bebeği sevme çalışmaları yapmak, bu çalışmaları yaparken onu fiziksel olarak yakınınızda tutmak ve ona dokunmaktır. Kardeşin ne demek olduğu ile ilgili bilgileri ona anlatmalı ve duygusal olarak aralarında bir bağın oluşmasını sağlamanız gerekmektedir.
    - Kardeşi doğmadan önce fazlası ile onun dikkatini çekebileceği düzeyde alışveriş yapmaya özen göstermeniz gerekmektedir.
    - Kardeşi doğmadan önce yatağını ve odasını çoktan ayırmış olmanız gerekmektedir.
    - Eşler arasında doğum sonrasında aileyi nelerin beklediği, herkesin görevinin neler olduğu, bu dönemde eşlerin birbirinden neler istediğinin paylaşılması gereklidir. Bu ileride doğacak sorunların şimdiden kontrol altına alınmasını sağlayacaktır.
    Doğum Sonrası Önlemler
    - Doğum zamanı yaklaştıkça annenin artan yorgunluğu ve endişesinin çocuğa hissettirilmemesi önemlidir. Tüm bunların gelecek olan kardeşten kaynaklandığı düşüncesine yol açabileceğinden bu dönemde her şeyin normal olduğunun gösterilmesi gerekmektedir.
    - Koşuşturmalar ve yaşamda yapılacak değişimler ( odaların hazırlanması, eşyaların yerlerinin değiştirilmesi, eve yeni gelecek misafirler, hastanenin seçilmesi, hastaneye gidiş gibi ) çocukta gerginlik yaratabilir.
    - Doğum esnasında hastane içinde değil de hastane bahçesinde güvendiği bir kişi ile birlikte olması ( tercihen baba ) kardeşi ile ilgili duygularının alınması , gelebilecek sorularına cevaplar verilmesi ve varsa endişelerinin giderilmesi gerekmektedir.
    - Doğum sonrasında anne rahatladıktan sonra anne ile görüşmenin sağlanması yararlı olacaktır. ( bu sürenin çok uzun tutulmaması ve gerekli açıklamanın yapılması gerekmektedir.)
    - Kardeşi ile ilk karşılaştırılma anında bebeğin kendi yatağında olması onu biraz da olsa rahatlatacaktır.
    - Kardeşten gelen güzel bir merhaba hediyesi ilk karşılaşmanın mükemmel geçmesini sağlayacaktır.
    - Hastane odasının çok kalabalık olmaması, çocuğun tanımadığı kişilerin mümkün olduğunca içeride bulunmamasına dikkat edilmesi gerekmektedir.
    - Anne bebeği emzirme aşamasına geldiğinde bir kolunda bebeğin, aynı yakınlıkta da onun olmasına özen göstermelidir.Bir taraftan emzirme gerçekleşirken diğer taraftan da onunla sohbet edilmesi onu mutlu edecektir.
    - Eve gelindiğinde bebeğin ve onun odasındaki yeni eşyaların, hediyelerin yerleştirilmesi çalışmalarını birlikte yapabilirsiniz.
    - Anne bebekle ilgilenirken baba eskiden olduğu gibi oyun alanında birlikte oyunlar oynamalıdır. Emzirme bittikten sonra görev değişimi yapılmalı , anne ile birlikte yapılan eğlenceli aktivitelerle aslında hiçbir şeyin değişmediği ona hissettirilmelidir.
    - Uykuya geçiş aşamasında doğum öncesinde planlanan görev dağılımına göre hareket etmek gerekmektedir.
    - Bebekler sevilirken ister istemez sevimli kelimeler kullanıp kendimizden geçebiliyoruz, bunu sizin ve diğer gelen misafirlerin yapmamasına, aşırı sevgi gösterilerinin olmamasına özen göstermelisiniz.
    - Bebekle ilgili kızgınlık içeren uyarılarda bulunulmaması gerekmektedir. Çıkardığı bir yüksek sesten dolayı kızılmamalı, kardeşine dokunmak istediğinde sizin kontrolünüzde dokunmasına izin verilmelidir. Bu dokunmaların gizli ve şiddetli olmaması için gözlerinizi iyi açmalısınız. Her an bir tehlike gelebilir. Böyle bir sahne ile karşılaşılırsa tepkisel olmamaya özen gösterilmelidir.
    - Kardeşler arasında asla bir kıyaslama yapılmamalıdır. Her çocuk ayrı gelişim hızına, yetenek ve beceriye sahiptir.Bir çocuğunuz girişken ve konuşkan olabilirken diğer çocuğunuz daha sakin olabilir.
    - Kardeşin bakımı ile ilgili sorumluluk alması sağlanabilir. Eğer verilen sorumluluğu istemiyor ise bir zorlama yapılmamalıdır.
    - Kendi odası, oyuncakları, kitapları ona özeldir, paylaşmak istemiyorsa zorlama yapılmamalıdır. 3 yaş sonrasındaki bir çocuk için kardeşi ile paylaşmayı kabul ettiği oyuncaklar için odasında farklı bir yer belirlemesi istenebilir.
    - Kardeşler kaç yaşında olursa olsun aralarında çıkar her sorunda müdahaleci olmamalı, eğer müdahale edilmesi gerekiyorsa da haklı ya da haksız olarak ayırım yapmamalısınız. Tartışma konusunu her iki taraftan da dinledikten sonra çözüm içeren davranışı sunup birbirleri ile barışmalarını sağlayabilirsiniz. Böylece taraf olmaktan çıkmış olursunuz.
    İki kardeş arasında öfke , kırgınlık duyguları oluşabilir. Önemli olan aile içindeki her üyenin birbirine sıkı bir sevgi bağı ile bağlanmasıdır. Her neye kızılmış olursa olunsun sonunda o benim kardeşim diyebilecektir.
     
  2. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    Çocuğunuzun davranışlarında önceki gelişim evresine oranla gerilemeler görülüyorsa sebebi kardeş kıskançlığı olabilir.

    Psk. Dan. Şenol YİĞİT / Aktüel Psikoloji

    Sosyal ve ruhsal açıdan dengeli çocuklar yetiştirmenin bir yolu da ailelerin birden fazla çocuğa sahip olmasıdır. Fakat birden fazla çocuklu ailelerde karşılaşılan bazı sıkıntılar ebeveyni endişelendirmektedir. Bu sıkıntıların başında kardeşlerin birbirlerini kıskanmaları gelmektedir.

    Kıskançlık duygusu kişinin kendisine gösterilen sevgiyi başkalarıyla paylaşmak istemeyişinden kaynaklanmaktadır. İlk çocuk kendisine gösterilen sevgiyi aileye yeni birinin katılımıyla kaybolacağını düşünmektedir. Uzmanlar tarafından normal sayılan bu durumun çocuğu rahatsız eden tutku haline dönüşmesi neticesinde; kendisine, kardeşine ve başkalarına zarar verici davranış bozuklukları ortaya çıkabilmektedir.

    Kardeş kıskançlının belirtileri

    • Çocuğunun davranışlarında önceki gelişim evresine oranla gerilemeler (Konuşması güzelken bebeksi konuşmalara özenir olması,hiç yapmazken birden altını ıslatmaya başlaması, yemeğini kendisi yiyebilirken artık annesinin ve babasının yedirmesini istemesi. Kendi odasında yatarken artık anne ve babasıyla aynı yatakta yatmak ister hale gelmesi, bebekken yaptığı gibi birden parmak emmeye başlaması gibi davranışlar.)
    • Düşmanca duygu ve davranışlar ( kardeşini uyurken uyandırması, seviyor gibi gösterip canını yakması, yere düşürmesi gibi davranışlar)
    • Kardeşi hiç yokmuş gibi davranma
    • Psikosomatik bozukluklar gözükebilir.
    • Yemek yeme ve uyku düzenleri bozulabilir.
    • Kardeşine karşı abartılı sevgi gösterimi ve aşırı koruyucu rol üstlenebilir.

    Ebeveynler kardeş kıskançlığınla başa çıkmak için neler yapabilirler.

    • Kardeşler arası kıskançlığın doğal bir duygu olduğu bilinmeli
    • Doğum öncesi bebek ile ilgili hazırlıklarda abartıya kaçmamalı.
    • Çocuk eve yeni bir üyenin geleceği, bu yeni misafirin ihtiyaçlarını karşılayacak kişilerin, anne ve babası olduğu. Bazı zamanlarda da abla yada ağabey olarak kendisinden yardım istenebileceği yönünde psikolojik olarak kardeşe hazırlanmalı
    • Ebeveyn, kardeş kıskançlığı duygusuyla savaşmak yerine, çocuğa bu duygusunun kabul edilebilir olduğunu ve nasıl baş edeceğini öğretilebileceğini akıllarından çıkarmamalılar
    • Çocuğa kardeşi ile ilgili küçük de olsa sorumluluklar verilmeli.
    • Yeni doğan ya da ufak çocukla ilgilenmekte abartıya kaçmayın.
    • Aile içi birlikteliği artırıcı etkinliklere yer verilmeli
    • Anne ve babanın çocuğuna karşı söylediği sevgi sözcüklerini davranışları da desteklemeli.
    • Çocuğun yanında diğer kardeşe aşırı ilgi ve sevgiden kaçınılmalı
    • Çocuğunuzun yaşının üstünde bir olgunluk göstermesini beklemeyin.
    • Kardeşler arası kıyaslamalar yapmayın.
    • Kardeşi olduktan sonra çocuğu kreşe veya okula göndermek doğru değildir. Çocuk, evden ayrılmasının nedeni olarak kardeşini görebilir.
    • Nasıl ki ev işlerin de işbölümü yapılıyorsa, çocuklar la ilgilenmede de iş bölümü yapılmalı, anne yeni doğan bebekle ilgilenirken baba da büyük çocukla ilgilenmeli
    • Kıskançlığa dayalı olarak ortaya çıkacak kardeşler arası şiddete verilecek tepkilerde aşırıya kaçmamalı. Ebeveyn tarafından verilecek aşırı tepkilerle çocuktaki kıskançlık, kin ve nefrete dönüşebilir
    • Kardeş kıskançlığı ile baş etmek için çocuğun duygularıyla yüzleşmesini sağlayın. Çocuk duygularıyla yüzleştiğinde ve bunu aktardığında, sizin de gereken davranışı göstermeniz ve önlem almanız kolaylaşır
    • Anne ve baba çocukların yaşayabileceğini düşündüğü kardeş kıskançlığı endişesi ile çocuğuna karşı “Kardeşini seversin, zarar vermezsin değil mi” , “kardeşine iyi davranırsan seni çok seveceğiz” “kardeşine zarar verirsen Allah seni yakar” gibi uyarıcı ifadelerden kaçınılmalı.
    [​IMG]
     

Bu Sayfayı Paylaş