Kalıcı ve Geçici Dişlerin Kökünün Çekilmesi

'Ağız ve Diş Sağlığı' forumunda DeMSaL tarafından 8 Nisan 2010 tarihinde açılan konu

  1. DeMSaL

    DeMSaL Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Kalıcı ve Geçici Dişlerin Kökünün Çekilmesi konusu geçici dişlerin köklerinin çekimi - kalıcı dişlerin köklerinin çekimi - cerrahi çekimler - kök ucu çevresinin kazınması - ameliyat gerektiren durumlar



    KÖKLERİN ÇEKİMİ

    GEÇİCİ DİŞLERİN KÖKLERİNİN ÇEKİMİ

    Bir süt dişinin yerinden oynatılması sırasında köklerden biri kopabilir. Bu kökün mutlaka çıkarılması gerekir; çünkü orada kalıp, kalıcı dişin gelişmesini engelleyebilir.

    Ama, altta bulunan diş tomurcuğunu zedeleme tehlikesi varsa, kalan kök asla çıkarılmaya çalışılmamalıdır.

    KALICI DİŞLERİN KÖKLERİNİN ÇEKİMİ

    Diş hekiminin, çıkarılması gereken köklerle karşılaştığı durumlar şunlardır:

    — kötü durumdaki bir dişe uygulanan girişim sırasında dişin taç parçası kırıldıysa;

    — çürük nedeniyle dişin taç parçası bütünüyle yıkıldıysa ve kökünden hareketsiz bir protez uygulamasında yararlanılamayacaksa;

    — diş hekiminin, çok dağınık giden kökler karşısında dişin bir defada çekilmesinin yolaçacağı önemli kemik yitimini önlemek amacıyla, parçalama yoluyla çekim yaptığı durumlarda.

    [​IMG]

    Bu durumlarda, kökler, uçları az ya da çok dar ve uzun kerpetenlerle sırayla çekilir; ya da Kök ucu çevresi kazıma ve kanal içi iğneyle sağlamlaştırma. Yukarda solda, bir kenarı kırılmış alt sağ orta kesici diş üstüne girişimden önce alınmış fotoğraf. Ortada solda, bağdokusu-mukoza tabakası kesişi ve alt çene kemiğinin açığa çıkarılması. Aşağıda solda, enfeksiyona uğramış kök ucu karşısında kemiğin delinmesi. Yukarda sağda, kök kanalının açılması ve mikrop kırıcı bir macunla doldurulması. Ortada sağda, bir iğne ekim yardımıyla diş kökünün, kanal içi iğneyle sağlamlaştırılması. Aşağıda sağda, kaldırılan dişeti parçası yeniden kemik üstüne yapıştırılıp dikilmiştir. diş çukuru ile kök arasına girerek kökü çukurunda ayıran yükselticilerden yararlanılır.

    CERRAHİ ÇEKİMLER

    Geleneksel yalın çekimde diş hekimi, dişi çevreleyen kemiğe ve bütünü örten dişetine zarar vermemeye çalışır. Ama bazı özel durumlarda, bağdokusu-mukoza tabakasını kesmek ve az çok yaygın bir kemik bölgesini feda etmek zorunda kalabilir. Bunu gerektiren durumlar şunlardır:

    — dişin çene kemiği içinde gömülü olması (özellikle 20 yaş dişleri ve köpekdişleri);

    — normal diş yuvası yoluyla ulaşılamıyan bir kök ya da kök ucu bulunması; diş yuvası çıkarmayla çekim.

    Bu girişimlere genellikle önceden karar verilir ve girişimin özel bir yöntemle uygulanması gerekir. Alt 20 yaş dişinin çene kemiği içinde gömülü kalması, duruma son derece özel bir görünüm veren pekçok noktayı biraraya toplar. Bu yüzden, sözkonusu girişimlerdeki evreler gözden geçirilirken bu diş örnek alınabilir.

    AMELİYAT ÖNCESİ MUAYENELER

    Genel muayene

    Hastanın önceki ve güncel sağlık durumunun sorgusuna dayanır.

    Laboratuvar incelemeleri

    — ağız kapalı, dişler bitişmiş durumda ağız içi görünüm

    — ağız dışı genel görünüm.

    Bu filmlerin yorumu şu konularda bilgi verir:

    — yirmi yaş dişinin konumu;

    — çevresindeki kemikle, 2. azı dişiyle, diş kanalıyla ilişkileri;

    — yapısı, özellikle kökü.

    AMELİYAT ÖNCESİ İLAÇLA HAZIRLAMA

    Uygun ilaçlarla hastanın girişime hazırlanmasına dayanır. Şeker hastalığı, kalp-damar hastalıkları, damar sertliği, uyuşturuculara karşı alerji tepkileri, böbrek hastalıkları olan hastalarda ve süreğen alkoliklerde son derece yararlıdır.

    Ama sağlıklı bir kişide de her zaman yararlıdır. Antibiyotikler, iltihap giderici ilaçlar, kanamaya karşı ilaçlar ve kaygı giderici hafif yatıştırıcılar kullanılır.

    YEREL UYUŞTURMA

    Mukozaaltı yerel uyuşturma, iğneyle girişim bölgesine uyuşturucu ilaç verilmesiyle uygulanır. Bu uyuşturma, Spix dikenindeki uyuşturmayla tamamlanır. Amaç, alt diş sinirli alanının uyuşturulmasıdır.

    Bu uyuşturma yöntemi, yalın ve tehlikesizdir (bazı yalın önlemlere uyulmak koşuluyla); etkililiği sayesinde, bütün alt azı ve küçük azı dişleri bölgesinde girişimlere olanak verir.

    AMELİYAT YÖNTEMİ

    Şunlar istenir:

    — kan sayımı (alyuvarlar, akyuvarlar, trom-bositler);

    — kan formülü;

    — kanama süresi;

    — pıhtılaşma süresi;

    — şeker oranı;

    — üre oranı.

    Yerel muayene

    Genel muayeneyi tamamlar ve görünürdeki güçlük çıkarabilecek öğelerin saptanmasını sağlar.

    RÖNTGEN FİLMİ VE YORUMU

    Bir alt 20 yaş dişinin tam röntgen muayenesi için 3 film çekilir:

    — diş yuvası arkası, ağız içi;

    Karşılaşılan güçlükler ne olursa olsun, aşağıdaki evre sırasına uyulmalıdır:

    — bıçakla (bisturi) kemiğe kadar keşi;

    — çıkarılacak 20 yaş dişinin üstünde bulunduğu kemik alanı bütünüyle ortaya çıkacak biçimde bağdokusu-mukoza tabakasının ayırılmasi;

    — bir açıcı (ekartör) yardımıyla kesilen doku parçasının kaldırılması;

    — dişin serbestleştirilmesini engelleyen kemik bölgelerinin ortadan kaldırılması;

    — dişin yerinden oynatılarak, bütün halinde ya da parçalama yöntemiyle birçok parçaya ayırılarak çıkarılması.

    Yara, duruma göre bütünüyle ya da kısmen dikilir. Ameliyat yarasının üstüne, hastanın dişlerini gevşetmeden yaklaşık bir saat süreyle yerinde tutması gereken koruyucu bir gaz tampon konularak girişim tamamlanır.

    AMELİYAT SONRASI İLAÇ TEDAVİSİ VE GÖZETİM

    Girişimi izleyen günlerde çeşitli sorunlar ortaya çıkabilir.

    — çok miktarda kanama;

    — verilen ağrı kesici ilaçlara direnen şiddetli ağrı;

    — 48 saat sonra artan ödem;

    — girişimden birkaç gün sonra da ateş;

    — sürekli çene kilitlenmesi.

    Bu durumlarda diş hekimi, hemen bütün hastalara şunları öğütlemelidir:

    — ağız gargaraları (girişimden 24 saat sonra; çünkü nedbeleşme, yara içindeki kan pıhtısından başlar);

    — ağrı kesici ilaçlar;

    — iltihaplanma giderici ilaçlar;

    — geniş tayflı antibiyotikler;

    — kanama durumlarında (ameliyat öncesi ilaçla hazırlama evresinde verilmediyse) kanamaya karşı ilaçlar.

    Çene kemiğinde gömülü kalmış bir alt 20 yaş dişinin çekilmesinden sonra karşılaşılan olaylar, bütün öteki ağız cerrahisi girişimlerindekinin aynıdır.

    Sözkonusu girişimler, uyuşturma ve ameliyat yöntemlerindeki aşamalar sayesinde ve iltihaplanmaya karşı, enfeksiyona karşı tedavi yöntemleri sayesinde, büyük ölçüde kolaylaşmışlardır.

    Bununla birlikte, biyolojik yara kapanması (nedbeleşme) olayının iyi geçmesi için, ameliyatla diş çekimlerinden sonra, en az 2 günlük bir dinlenme öğütlenmelidir.

    [​IMG]

    KÖK UCU ÇEVRESİNİN KAZINMASI

    Bir dişin kök ucunda gelişmiş iltihap odağını ortadan kaldırmayı amaçlayan (neden olan dişi korumak koşuluyla) bir girişimdir. Genellikle, bir küretten yararlanılır ve bazen kazımaya (kürtaja), kökün hasta ucunun kesilmesi (döner aygıtlar yardımıyla) eşlik edebilir.dis_koku
    Kök ucu çevresini kazıma. A. Karşıdan görünüş.— l. Açıcı (kesitlerin iki kenarını birbirinden uzaklaştırmaya yarayan aygıt).— 2. Dudak.— 3. Üst dudağın iç yüzü.— 4. Çene kemiği.— 5. Kök.— 6. T-aç parçası.— 7. Delici aygıt.— B. Karşıdan görünüş.— 1. Açıcı.— 2. Dudak.— 3. Üst dudağın iç yüzü.— 4. Küret (kazıma aygıtı).— C. Yandan görünüş.— 1. Dişeti.— 2. Kemiğin delinme noktası.— 3. Gazlı bez.— 4. Diş yuvası kemiği.— 5. Dişeti.— 6. Diş.— 7. Diş kanalı.— 8. Kanal aygıtı.

    KAZIMA GEREKTİREN DURUMLAR

    Kök ucu çevresinin kazınması, aşağıdaki durumlarda gereklidir:

    — granülom ve kistleri yoketmek için;

    — köklerin tedavisinde mekanik olanaksızlık durumunda (çok eğri kökler);

    — kullanılan aygıtın bir kök kanalı içinde kırılması durumlarında;

    — bir köprüyü çıkarmadan, desteklerini korumak için.

    AMELİYAT YÖNTEMİ

    Hastanın hazırlanması, bütün cerrahi girişimlerdeki gibidir.

    Bu tür girişimlerde, genellikle yerel uyuşturma yeterlidir.

    Dişeti mukozası kesilir ve çene kemiğini açığa çıkaracak, bozuna varmayı sağlayacak biçimde sıyırılır. Bir kemik testeresi yardımıyla kemik delinir; sonra kistli boşluk ya da granülom, küçük küretlerle kazınır.

    Kök kanalı, daha önceden doldurulmadıysa (ve olanak varsa) doldurulur. Hareketsiz bir protez kanalı doldurma olanağı vermiyorsa, kök ucunun gümüş alaşımıyla doldurulmasına çalışılır. Daha sonra, dişetinin kaldırılmış parçası, yeniden kemik üstüne yapıştırılır ve dikilir. Dikişler 8 gün sonra alınır.

    Girişimden sonra, denetleme amacıyla bir film çekilir.

    Ameliyat sonrası genellikle iyidir. Çoğunlukla tek can sıkıcı durum, ödem ya da bir şişliktir; bu da, ameliyattan önce iltihaplanmaya karşı ilaçlar kullanılarak önlenebilir.

    Bu yöntem, yakın bir tarihe kadar artık kurtarılamaz derecede bozulmuş sayılan dişlerin, diş kemeri üstünde korunmasını sağlamıştır
     

Bu Sayfayı Paylaş