Kıyı Ovaları Nedir - Kıyı Ovaları Özellikleri

'Doğa ve Bitkiler' forumunda SeLeN tarafından 11 Mart 2011 tarihinde açılan konu

  1. SeLeN

    SeLeN Site Yetkilisi Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    Kıyı Ovaları Nedir - Kıyı Ovaları Özellikleri konusu Yurdumuzdaki ovalar - yurdumuzdaki deltalar - Yurdumuzdaki delta ovaları - Türkiye Deltaları


    * Akarsular ve denizlerin karşılıklı etkileşimi sonucu oluşmuşlardır
    * Denizin derinliği, akıntılar ve dalgalar ile akarsuyun büyüklüğü kıyı ovalarının çeşitli olmasına yol açmıştır
    * Akarsu havzasındaki jeolojik yapı ve bitki örtüsü, akarsuyun aşındırma yapmasında (erozyon) etkili olduğundan, kıyı ovasının büyüklüğünde etkili olmuştur
    * Kıyı ovalarının önemli bir bölümü delta ovasıdır


    Uyarı: Bir akarsuyun denize döküldüğü yerde, delta ovası oluşturabilmesi şu koşullara bağlıdır:

    * Deniz sığ olmalı

    * Akıntı ve dalgaların etkisi zayıf olmalı

    * Gel-git etkisi fazla olmamalı

    * Akarsu bol alüvyon taşımalı


    Türkiye'nin başlıca delta ovaları şunlardır:

    Çarşamba Ovası: Yeşilırmak tarafından oluşturulmuştur Karadeniz'deki en geniş deltadır (600 km2) ovanın kuzeyinde (deniz kıyısı) bataklıklar ve lagünler (deniz kulağı) yer alır Delta üzerinde eski akarsu yatakları görülür Yeşilırmak, deltanın üzerinde menderesler (büklüm) yaparak akar



    Bafra Ovası: Kızılırmak tarafından Karadeniz'de oluşturulan delta ovasıdır (550 km2) Deltada kumullar yer alır Doğusunda göller ve bataklıklar bulunur Bunlar denizden kum setleri veya kıyı kordonları ile ayrılmıştır Kızılırmak menderesler çizerek Bafra burnundan denize ulaşır Deltada yer alan en büyük göl (lagün) Balık Gölü'dür


    Sakarya Deltası: Sakarya nehri tarafından oluşturulmuştur Denize çıkıntısı az olan doğu-batı yönünde geniş olan bir ovadır Oluşum yenidir Kıyıda kumullar yer alır

    Not: Sakarya ovası, tam olarak bir delta ovası değildir Karadeniz'den İstanbul Boğazı'na doğru olan güçlü akıntı ve denizin biraz derin oluşu, burada tipik bir deltanın olşumunu engellemiştir


    Meriç Deltası: Meriç nehrinin Ege denizine döküldüğü yerde, Türkiye - Yunanistan sınırında oluşmuştur Kıyı kesimi bataklıktır



    Bakırçay (Dikili) Deltası: Bakırçay'ın Ege denizine döküldüğü ağız kesiminde oluşmuş küçük bir deltadır


    Gediz Deltası (Menemen Ovası): Gediz nehrinin denize döküldüğü yer de oluşmuştur


    Küçük Menderes Deltası (Selçuk Ovası): Küçük Menderes nehrinin Ege Denizi'ne döküldüğü yerde oluşmuştur Efes antik kentinin denizle bağlantısını kesmiştir

    Not: Delta ovaları dışında küçük basık kıyı ovalar da bulunur Dalaman, Köyceğiz, Eşen (Muğla'da), Finike, Manavgat, Samandağ (Hatay'da) başlıcalarıdır

    Not: Denizlerin alçalması (Transgresyon) sonucu yüzeye çıkan deniz tabanlarında alüvyonların birikmesiyle kıyı boyu düzlükleri oluşur Mersin - Erdemli çevresi ve Manavgat çevresi bu şekilde oluşmuş kıyı düzlükleridir

    Not: Hatay'daki Amik ovası ile, Göller Yöresi'ndeki Burdur, Tefenni, Gelendost ve Gençali ovaları da Akdeniz bölgesindeki diğer tektonik ovalardır

    Büyük Menderes Deltası (Balat Ovası): Büyük Menderes nehrinin Ege Denizi'ne döküldüğü yerde oluşmuş, Ege bölgesindeki en geniş deltadır Milet şehrinin denizle bağlantısını kesmiştir


    Göksu Deltası (Silifke Ovası): Göksu nehrinin Akdeniz'e döküldüğü yerde oluşmuş küçük bir deltadır Kıyıda lagünler, göller, bataklıklar, kıyı okları, kıyı kordonları ve kopmuş menderesler görülür


    Seyhan ve Ceyhan Deltaları (Adana ovası - Çukurova): Türkiye'nin en geniş ve en verimli delta ovasıdır Doğu kısmını Ceyhan, batı kısmını ise Seyhan nehirleri oluşturmuştur Ceyhan'ın taşıdığı alüvyon daha fazla olduğu için delta ovası doğuya doğru daha fazla genişlemiştir Kıyıda Yumurtalık ve Karataş çevresinde lagünler (Akyatan), kıyı kordonları ve bataklıklar görülür Ova denizden içeriye doğru üç basamak şeklinde uzanır Bu durum deniz seviyesindeki değişikliklerin sonucudur


    alıntı
     

Bu Sayfayı Paylaş