iskambil kagitlarindaki sekillerin anlami nedir?

'Konu Dışı Başlıklar' forumunda DilzaR tarafından 1 Ocak 2009 tarihinde açılan konu

  1. DilzaR

    DilzaR Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    iskambil kagitlarindaki sekillerin anlami nedir? konusu Oyun kartlarýnýn nerede ve ne zaman ortaya çýktýðý tam olarak bilinmiyor. 7. ve 10. yüzyýllar arasýnda Çin'de ortaya çýktýðý ve 13. yüzyýlda Marco Polo tarafýndan Avrupa'ya getirildiði tahmin ediliyor. Hindistan'dan veya Arabistan'dan geldiðini ileri sürenler de var ama bugünkü þekilleriyle kullanýlmalarýnýn 14. yüzyýl Fransa'sýna dayandýðý kesin gibi.
    O tarihlerde, Fransa'da dört sýnýf vardý ve iskambil kaðýtlarýndaki kupa, maça, karo ve sinek bu dört sýnýfý temsil ediyordu. Kupa bir kalkaný andýran þekli ile asil sýnýfý ve kiliseyi, maça bir mýzraðýn ucunu çaðrýþtýran þekli ile orduyu, karo ticari deniz iþletmelerinin eþkenar dörtken kiremitlerinden esinlenerek orta sýnýfý, sinek ise yonca yapraðýna benzeyen þekli ile köylüyü temsil ediyordu. Bugün briç, poker veya benzeri oyunlarda, kupanýn en deðerli, sineðin ise en deðersiz kart Olmasýnýn nedeni iþte bu sýnýflamadýr.
    Aslýnda bizde papaz adý verilen kartýn adý Ýngilizce'de kral (king), kýzýn ise kraliçedir (queen). Vale veya oðlan için ilk zamanlarda düzenbaz anlamýna gelen 'knave' kelimesi kullanýlýrken, günümüzde 'jack' ismi kullanýlmaktadýr. Yani yabancý kartlarda kral ve kraliçe evli iken, bizde biraz yaþlý görülerek krala papaz adý verilmiþ, kraliçeye de 'kýz' denilerek oðlana layýk görülmüþtür.
    Bazý ülkelerde oyun kartlarýnda deðiþik isim ve semboller kullanýlmasýna raðmen, en yaygýn olaný Fransýzlarýn kullandýklarýdýr. Fransýzlar 'maça' þeklini mýzraða benzeterek 'pique' adýný vermiþlerdir. Ýngilizce'de ise ayný anlamdaki 'spades' kelimesi kullanýlmaktadýr. Her ne kadar bir kalkaný andýrdýðý için asil sýnýfý temsil ettiði ileri sürülse de 'kupa' klasik bir kalp þeklidir. Bu nedenle Fransýzlar ona 'coeur', Ýngilizler ise 'heart' adýný vermiþlerdir.
    'Karo' için Fransýzca'da kare anlamýndaki 'carreau' kullanýlýrken Ýngilizler elmas anlamýndaki 'diamond'u tercih etmiþlerdir. Bizim 'sinek' dediðimiz þekil ise çok açýk üç yapraklý bir yoncadýr. Fransýzlar bu anlamdaki 'trefle' kelimesini kullanýrlarken, Ýngilizler 'club' (kulüp) ismini kullanmýþlardýr.
    Ýþte bu nedenle briç oyuncularý 'maça'ya 'pik', 'kupa'ya 'kör', 'sinek'e de 'trefli' derler, zaten aslýna uygun olan 'karo'yu da olduðu gibi kullanýrlar. Birli, papaz, kýz ve oðlan için kullanýlan as, rua, dam ve vale isimleri de yine Fransýzca karþýlýklarý As, Roi, Dame ve Valet kelimelerinden dilimize geçmiþtir.
     

Bu Sayfayı Paylaş