Geçmişten Günümüze Lambalar

'Genel Bilgi (Elektrik)' forumunda Mavi_Sema tarafından 12 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_Sema

    Mavi_Sema Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Geçmişten Günümüze Lambalar konusu Geçmişteki Lambalar,
    Lambaların Gelişimi,
    Günümüzdeki Lambalar

    Geçmişten Günümüze Lambalar - Geçmişten Günümüze Aydınlatma


    Ay ışığı ve gün ışığından başka aydınlık bilmeyen insanoğlu ateşin bulunuşuyla yeni bir ışık kaynağına kavuştu. Sacayakların üzerine konan korlar ilkel insanlar için ışık kaynağı olurken zamanla elde taşınan meşaleler geliştirilmiştir. Klasik çağlarda içyağından yapılan mumlar üretilebilmiştir. 1784'te Argant çift hava akımlı lambayı buldu.

    Lebon'un bulduğu havagazıyla çalışan lambalar 1805'te İngiltere'de sanayi kuruluşlarında kullanılmaya başlanmıştır.
    Osmanlı döneminde havagazı lambaları başlarda İstanbul'da ve yanlız saraylarda kullanılmaya başlanmıştır. 1853'te sırf bu amaçla bir gazhane kurulmuştur.
    Modernleşmeyle beraber Edison ve Swan'ın 1879'da akkor lambayı bulmasıyla aydınlatma kavramında bir devrim yaşanmıştır.

    Kapalı mekanlarda elektrikle aydınlatma kriterlerinden önce tasarruf açısından gün ışığından mümkün olduğu kadar fazla yararlanmak gerekir. Mimari yapı itibarıyla büyük ama ısı izolastonunu engellemeyecek pencereler bulunması doğru bir aydınlatma için baş koşuldur. Bu aşamadan sonra yapay aydınlatma kriterlerinin uygun şekilde sağlanması gerekir.

    Gerek kapalı mekanlar, gerekse sokak aydınlatmasında ışığın verimli kullanlılması gerekir. Işık kaynağından gelen ışığın tümünün istenilen alanları aydınlatması sağlanmalıdır. Işık taşması denilen ve istenmeyen alanların da aydınlatılması verimi düşürür.
    Özellikle sokak aydınlatmasında ışık kayıpları fazla olmaktadır. Birçok sokak lambası sokakları aydınlatmakla beraber havayı da aydınlatmaktadır. Bu lambalar seçilirken belediyeler üst bölgesi kapalı olan lambaları tercih etmelidir. Bununla beraber reklam panosu, önemli binalar, şelaler veya anıtların gece aydınlatması alttan yukarı değil, yukardan aşağı olacak şekilde ayarlanması gerekir.

    Sokak aydınlatmalarının sadece tasarruf amacı güdülerek uygun yerleştirilmesi gerektiği söylenemez. son yıllarda kentlerin metropol haline dönüşmesiyle sokak aydınlatması sonderece yaygınlaşmıştır. Bu da çok tartışılan ve üzerinde mutabakata varılan ışık kirliliğinin önlenmesi gereken bir sorun olarak ortaya çıkmasına sebeb olmuştur. Işık kirliliği kısaca açıklamak gerekirse gerek duyulan alanlar dışında atmosfere de bolca ışık salınmasıdır. Büyük şehirlerde geceleri gökyüzü de ışıtıldığı için yıldızları görmek mümkün olamamaktadır. Yıldızlar ancak şehrin dışına çıkıldığında görülebilir hale gelmiştir. Bunda sokak lambaları ve dekoratif amaçlı aydınlatmalar büyük rol oynamaktadır.

    Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de ışık kirliliği hakkında bilimsel çalışmalar yapılmaktadır. Fakat bu çalışmaların devlet tarafından belirgin bir kabul gördüğünü söylemek zordur. Birçok sokak ve resmi bina çevresinin aydınlatmasında bu gerçeklere uyulmamaktadır. özellikle küçük kentlerde bu türden kaygılar neredeyse yok sayılmaktadır.

    kaynak: aydinlatmax.com

    ESKİDEN KULLANILAN AYDINLATMA ARAÇLARI


    1780 Yağ lambası: Aimé Argand, merkezi hava akımı ile ayarlanabilir yağ lambasını icat eder.


    1784 Aimé Argand, merkezi hava akımı yağ lambasına cam bacasını ekler.

    1792 Gaz lambası: William Murdoch, gaz aydınlatmasıyla deney yapmaya başlar, ve muhtemelen bu yılda ilk gaz ışığını üretti.

    1802 William Murdoch, gazla Soho dökümhanesinin dışını aydınlattı.

    1802 Ark (yay) aydınlatma: Humphry Davy, açık havada ark (yay)-aydınlatmayı denedi.



    1805 Phillips ve Lee's Cotton Mill, Manchester, gaz ile tam olarak aydınlatılan ilk endüstriyel fabrikaydı.

    1813 National Heat ve Light Company şirketi, Fredrich Winzer tarafından oluşturuldu (Winsor).

    1815 Madenci lambası:Humphry Davy, madencinin, madenci lambasını icat eder.



    1825 Hidrojen/oksijen/kalsiyum lambası:



    1835 Ampul: James Bowman Lindsay, Dundee' nin vatandaşları' na ampul’ un elektrik aydınlatma sisteminin temeli olduğunu gösterir.



    1840 Parafin (gaz) lambası: Petrol’ den elde edilen yakıtı yakan lamba.



    1841 Ark lambası: Paris'te deneysel olarak genel aydınlatma olarak kullandı.

    1853 Petrol lambası: Ignacy Lukasiewicz, petrol lambasını icat eder.



    1854 Bambu telli lamba: Heinrich Göbel, Bir cam ampulü’ nün içine yerleştirilen karbona dönüştürülmüş bir bambu teli boyunca bir elektrik akımını geçirerek ilk olarak parlak lambayı icat etti.



    1856 Heinrich Geissler, Elektrik arkını bir tüp içerisinde denedi.

    1867 Flüoresan lamba: A.E. Becquerel, ilk olarak flüoresan lambayı icat eder.



    1875 Henry Woodward, elektrik ampulüne patent alır.

    1876 Pratik karbon ark lambası: Pavel Yablochkov, Yablochkov kandili adı verilen pratik karbon ark lambası ile ilk defa Paris’ in ana caddelerini aydınlattı.



    1879 Thomas Edison ve Joseph Wilson Swan, karbon-telli parlak lambanın patentini alırlar.

    1880 16 Watt’lık ampul: Thomas Edison, 1500 saat devamlı yanabilen 16 watt’lık ampulünü üretti.



    1889 Parlak gaz pelerini: İcat edilen parlak gaz pelerini, gaz aydınlatmasında devrim yapar.



    1893 Telsiz Flüoresan ve Neon lambaları: Nikola Tesla, yüksek frekanslı elektrik tarafından sağladığı enerjiyi, telsiz alçak basınçlı içi boşaltılmış gaz lambalarını laboratuvarını aydınlatmakta kullanır.




    1894 Moore Tüpü: D.Mc Farlane Moore, Moore tüpünü yaratır, elektrik gaz-boşaltma lambalarının habercisi.



    1896 Karpit lambası:



    1897 Akkor lamba: Walther Nernst, icat etmiş olduğu akkor lambanın patentini aldı.



    1901 Civa-buhar lambası: Peter Cooper Hewitt, civa-buhar lambasını yapar.



    1909 Tantaliyum telli lamba



    1911 Georges Claude, neon lambasını geliştirdi.

    1926 Edmund Germer, Flüoresan lambasının patentini aldı.

    1962 Diyot lambası: Nick Holonyak Jr., İlk olarak pratik tayf görünümlü ışık yayan diyod lambasını geliştirir.


    1985 Reflektör lamba


    1986 Sodyum /sodyumoksit lambası:


    1991 Philips, 60,000 saat devam eden bir flüoresan lamba icat eder. Ampul, manyetik indüksiyon kullanır.
     

Bu Sayfayı Paylaş