Garig, psodömaki,mangrov ormanları, iğne-yayvan yapraklı ağaçlar

'Doğa ve Bitkiler' forumunda NeslisH tarafından 19 Aralık 2008 tarihinde açılan konu

  1. NeslisH

    NeslisH Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Garig, psodömaki,mangrov ormanları, iğne-yayvan yapraklı ağaçlar konusu GARİG:
    frigana da denen bir bitki topluluğudur. akdeniz iklim (bkz: akdeniz iklimi) bölgelerinde maki ve kızılçamların tahrip edildiği sahalarda ve terk edilen tarlalarda oluşurlar. bunlar genelde diz boyunu geçmeyen kısa boylu çalılıklardır.
    garigleri oluşturan bitkilerin tohumları rüzgarla kolayca taşınabildiği için kolayca yayılırlar.
    garig kapsamında sayılabilecek bitki topluluklarının başlıcaları abdest bozan, diken çalısı, laden, nane, funda ve sarı çiçekli yasemindir.
    türkiye'de gariglerin yaygın olduğu bazı sahalar ; akdeniz bölgesindeki mut havzası, ege'de çeşme dolayları, karaburun yarımadasının batı bölümü, izmir'de yamanlar dağı, dumanlıdağ çevresi, bodrum ve bergama dolaylarıdır.


    PSODÖMAKİ:
    Ülkemizde ormanların tahrip edildiği yerlerde oluşan yalanci cali türleridir. bunlar genelde karadeniz bölgesinde yayılış göstermektedir. yapraklarını kolayca yayarlar. çünkü bünyelerinde yağ bağlama ve yapraklarını sertleştirmeye gereksinimleri yoktur. kışın yapraklarını dökerler.
    kuzey anadolu dağlarının kuzeye bakan yamaçlarında genel olarak 1000 m. yükseltilere kadar çıkarlar. defne, yabani findik, kestane, ihlamur, kocayemiş, yabani çilek, ayı üzümü, sandal, menengiç, akçakesme karadeniz bölgesindeki başlıca psodömaki türleridir.

    MANGROV ORMANLARI:

    Ekvator iklim kuşağında ve buna komşu (subtropikal) bölgelerde bulunan çamurlu kıyılarda, ırmak ağızlarında ve bataklıklarda sık ormanlar oluşturan ağaç türlerinden meydana gelen ormanlara “Mangrov” adı verilir. Ekvator bölgesindeki kıyıların yarısından çoğunu kaplayan bu ormanlar, deniz ile kara arasında doğal bir set oluşturarak kıyılarda gel-git fırtınalarının ve kasırgaların etkisini azaltırlar. Hindistan, Pakistan, Sri Lanka, Tayland, Malezya, Singapur ve Endonezya’da geniş yayılış gösteren mangrovların sadece Endonezya’da kapladığı alan 4,5 milyon hektar olup, bu miktar Türkiye’nin yüzölçümünün yaklaşık % 6’sına karşılık gelir. Mangrov türleri, Amerika kıtasının Pasifik ve Atlantik kıyıları ile ve Batı Afrika sahillerinde de bulunmaktadır. Dünya üzerinde toplam 90 mangrov türü tespit edilmiştir.

    Ne yazık ki bu ağaçlar ya odun elde etmek, ya da yeni yerleşim ve sanayi alanları açmak amacıyla hızla kesilmekte ve yok edilmektedir. Bunun dışında bu ormanlar, denizlerdeki petrol ve diğer kirliliklerden de etkilenerek zarar görmektedirler.




    İĞNE YAPRAKLI AĞAÇLAR( YAPRAĞINI DÖKMEYEN AĞAÇLAR)
    Göknar,Sedir, Katran, Arakorya,Andız,ladin, çam, Servi,Ardıç. Şemsiye ağacı, Lariks(melez),Mazı,


    YAYVAN YAPRAKLI AĞAÇLAR(YAPRAĞINI DÖKEN AĞAÇLAR):Akasya, Akçaağaç ,Atkestanesi, Kızılağaç, huş, gürgen, yabani ceviz, kestane, çitlenbik, keçiboynuzu,İğde, kayın, dışbudak,defne, sığla, Çınar, kavak, meşe,söğüt, ıhlamur, üvez, karaağaç,


    Orman ŞEKİLLERİ
    Ekvatoral yağmur ormanı
    Dünyanın en canlı, en kuvvetli ve yayılma kabiliyeti en yüksek olan orman tipidir. Orman ekosistemi bu tipte en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Yüksek sıcaklık ve rutubetin biraraya geldiği yörelerde yağmur ormanı teşekkül etmiştir. Yağış miktarı esas itibariyle 2000-4000 milimetre arasında değişmekle beraber bazı mıntıkalarda 10.000 milimetreye ulaşır. Ortalama yıllık sıcaklık 20-30°C arasında değişir. En soğuk ayda 18°C'nin altına düşmez. Mevsim değişmeleri olmadığından tropik yağmur ormanı ağaçlarında, ilkbahar ve sonbahar odunu meydana gelişi görülmez.
    Büyük çoğunluğu, daimi yeşil yapraklı ağaçlardan meydana gelen tropik yağmur ormanında ağaçların tepeleri zayıf, dallanma gevşek, gövde şekilleri düzensiz, ağaç kabukları parlaktır. Dallar üzerinde epiphyte denen eğrelti, orkide gibi konuk bitkiler, çeşitli sarılıcı ve tırmanıcı bitkiler, ormanın genel görünüşünde büyük rol oynarlar. Tozlaşma, böcekler ve kelebekler yoluyla olur. Tropik yağmur ormanının bazı ağaçları gövde üzerinde de çiçeklenme yapabilirler. Olağanüstü istila edici bir kuvvete sahiptir. Tedbir alınmadığı taktirde yolları, telefon, telgraf vs. gibi yapıları kısa zamanda kullanılmaz hale getirir.
    Endonezya Takım Adalarında, Hindistan'da, Kamerun sahilinde, Amazon mıntıkasında, Brezilya'nın doğu sahilinde, Karayip Denizi sahillerinde ve adalarında yayılış gösterir. Tropik yağmur ormanları; Mangrov tropik iğne yapraklı ormanlar ve bambu ormanları olmak üzere üç grupta toplanır.

    Muson ormanları Tropiklerde birçok deniz etekleri, kendine has tipik bir orman formasyonu taşırlar. Denizin ilerlemesi halinde (met), yaklaşık 10 ile 20 m arasında boy yapan ağaçların yalnız tepeleri suyun üzerinde kalır. Çekilmesi halinde (cezir) ise ağaç gövdeleri geniş nefes alma kökleri ile birlikte görülür. Tohumun çimlenmesi ve çimlenmeden sonra meydana gelen fidecikler, tohumlar henüz ağaçta iken gelişirler ve biraz büyüyünce çamur toprağa düşerek köklenirler. MUSON ağaçlar daimi yeşil, derimsi yahut tüylü yapraklar taşırlar.

    Tropik iğne yapraklı ormanlar
    Güneydoğu Asya'da ve Orta Amerika'da, çeşitli çam türlerinin meydana getirdikleri geniş ormanlar, bilhassa dağlık yerlerin fakir topraklarında yaygındır. Ağaç türleri; Pinus caribaea, Pinus merkusii, Callitris podocarpustur.

    Tayga ormanları taygalar, ormanda alt tabakanın bir kısmını meydana getirirler. Geniş yayılan rizomları sayesinde sürgün vererek çoğalırlar. Dünya üzerinde 60 cinsine dağılan yaklaşık 700 türü vardır. Boyları 0,15 m ile 30 m arasında değişir.


    Yağmur yeşili yapraklı orman (kış ormanı)
    Tropik memleketlerin, yazları periyodik kurak ve çok sıcak, kışları yağmurlu iklim mıntıkalarında görülür. Bu orman şeklinin tipik özelliği, yaprak dökümünün sıcak ve kurak mevsime, esas ve vejetasyon zamanında yapraklı durumla kışa rastlamasıdır. Kış ormanı sonbaharda yeşillenir ve ilkbaharda tekrar yaprağını döker. Ağaçların boyları kısa ve büyümeleri çok yavaştır.
    Hindistan, Afrika ve Güney Amerika'nın geniş sahalarını kaplarlar. Maymun, ekmek ağacı ve şemsiye akasyaları bu vejetasyonun tipik ağaçlarıdır. Arka Hindistan ve Doğu Cava ormanlarının en değerli ağacı, yaprakları (30x50) cm büyüklüğünde olan Tectonia grandis'dir.

    Sert yapraklı orman
    Sert yapraklı orman, yazları sıcak ve yağışça fakir, kışları ılıman, fakat yağışça zengin yörelerde yayılış gösterir. Daimi yeşil yapraklı olması, sert yapraklı ormana çok serin zamanlarda hatta kışın bile fotosentez imkanı verir. Bunun yanında yaz mevsiminin kuraklığı sebebiyle bilhassa kuru topraklarda büyümede bir nevi duraklama periyodu hasıl olur.
    En tipik ağaç türleri; defne (Laurus nobilis), yabani zeytin (Olea europaea), mantar meşesi (Quercus suber), fıstık çamı, pırnal meşe (Quercus ilex), kermes meşesi (Quercus coccifera), Eucalyptus, adi servi (Cupressus sempervirens), fıstık çamı (Pinus pinea), kızılçam (Pinus brutia), Halep çamı (Pinus halepensis) dir.
    Sert yapraklı ormanın ana mıntıkaları, başta Akdeniz iklim bölgesi olmak üzere dar bir şerit halinde Kalifornia ve Şili'dir.
    Maki dediği bitki formasyonu da sert yapraklı orman şekli içinde yer alır. Boylu veya bodur çalı görünümündeki maki Akdeniz ve kısmen Karadeniz kıyılarında, denizle dağ etekleri arasında yaygındır. Bulunduğu araziyi örtmesi ve toprağı girift olarak kaplaması erozyonu önleme ve toprak koruması bakımından büyük değer taşır.
    Makinin başlıca elemanları: Yabani zeytin, defne, mersin, koca yemiş, sandal, funda, sumak, filarya, sakız, zakkum, laden, katırtırnağı, ardıç, ılgın, Keçiboynuzu tur.

    Yazın yeşil yapraklı orman (Yaz ormanı)
    Kuzey yarı kürenin belirli derecede serin kışlara sahip olan ve yazlarla kışlar arasında mevsim farkları gösteren enlemlerinde görülür. İnce ve yumuşak olan yaprakların sonbaharda dökülmesi kış soğuğundan ziyade, toprağın donması halinde hasıl olabilecek kuraklık tehlikesine karşı alınan bir tedbirdir.
    Yaz ormanları bilhassa Orta Avrupa'da, yazları zengin yağışlı mıntıkalarda görülür. Türkiye'de, denizden yüksek olmayan yerlerde yaygındır.
    Yazın yeşil yapraklı ormanın ana türleri; kayın (Fagus), meşe (Quercus), akçaağaç (Acer), ıhlamur (Tilia), karaağaç (Ulmus), gürgen (Carpinus), huş (Betula), kısmen de kestane (Castanea), ceviz (Juglans) ve caryadır.

    İğne yapraklı (ibreli) orman
    Yayılış sahası, Kuzey yarı kürenin kışları sert, düzenli kar ve don mevsimleri gösteren yüksek enlemleridir. Yaz, kış yeşil iğne şeklini almış olan asimilasyon organları, kısa ve vejetasyon devresinde, sıcaktan en yüksek derecede faydalanmayı mümkün kılar. İğne yapraklı ormanların çoğunda gövdeler devamlı, düz ve dalsızdır. Ağır olmayan gövde odunları, bıçkı kerestesi ve yapı ağacı olarak çok kıymetlidir. Bu orman tipi, Kuzey Avrupa ve Asya'dan Kuzey Amerika'nın kuzeyine kadar, 20 enlem genişliğindeki bir şerit halinde yayılış gösterir.

    Galeri ormanları Afrika, Güney Amerika ve İç Anadolu'nun yağmurca fakir, kurak mıntıkalarında nehirler boyunca, dar veya geniş şeritler halinde oldukça kuvvetli büyüyen ormanlar meydana gelir ki, bunlara galeri ormanları denir.

    Bataklık ormanları Tropik bölgelerin geniş, sürekli su altında kalan, bataklık bölgelerinde rastlanır. Florida'nın bataklık servisi ormanları bu ormanlara örnek olarak gösterilebilir.
     

Bu Sayfayı Paylaş