Gökçeyamaç Köyü Hakkında Bilgi Merkez Erzurum

'Erzurum Tanıtımı' forumunda DeMSaL tarafından 17 Ocak 2011 tarihinde açılan konu

  1. DeMSaL

    DeMSaL Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Gökçeyamaç Köyü Hakkında Bilgi Merkez Erzurum konusu Erzurum Köyleri - Merkez Gökçeyamaç Köyü - Gökçeyamaç Köyü Hakkında - Gökçeyamaç Köyü Tanıtımı - Gökçeyamaç Köyü Resimleri



    Gökçeyamaç, Erzurum ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

    Tarihi

    Koyun eski adi Tafta'dir. Cumhuriyet doneminden sonra adi Gokceyamac olarak degistirilmistir. Tafta adi koye yakin bulunan Tafta Tabyasindan gelmeteydi. koyun mulkiyeti Taftali ailesine aitti.

    Köşk köyünün tarihi ile ilgili olarak en eski yazılı kaynak,merhum Tahsin Aşıroğlu’nun tespitlerine göre 1540 yılına aittir.Bu tarihteki Kuyud-u Kadime arşivindeki bilgilere göre Ahırcık,Köşk Köyünün mezrasıdır. 1540 yılında Köşk Köyünde 16 müslüman ve 20 ermeni yaşamaktadır.Fakat bu nüfus vergiye tabi olan nüfusu olduğundan çocuk ve kadın sayısı yazılmamıştır.Köşk Köyünün bu 36 nüfustan alınan vergi ise 1438 akçe üzerinden tespit edilmiştir. 1540 yılında Köşk Köyü,Geçik Nahiyesine bağlıdır.Geçik Nahiyesi ise Yeşildere(Giregösek) Köyünün doğusundaki vadinin bitişiğindeki harap kalenin yeridir.Yaptığımız araştırmalar da o yıllardaki yaşayanlara ait bir bilgi bulunmamaktadır.Ancak vergiye tabi olan nufustan nekadar vergi alındığına dair aşağıdaki kayıtlar bulunabilmiştir:

    * Çift geliri:400 akçe
    * Buğday:150 akçe
    * Sekürek(Zegerek):50 akçe
    * Mercimek:25 akçe
    * İspence:500 akçe
    * Duhne(Darı):25 akçe
    * Bakla:25 akçe
    * Çayır-ot:10 akçe
    * Tapu:10
    * Kovan:10
    * Kır Bekçisi:10
    * Mezrai Başrivan:50

    Yine aynı yıl,yani 1540 yılındaki kayıtlara göre Köşk Köyünün mezraı alan Ahırcık hasılatı 700 akçedir.Fakat Ahırcık mezraının nufusu ile ilgili olarak herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.

    Köşk Köyüne ait ikinci bir kayıt 1591 yılına aittir.Bu yılki kayıtlara göre köyün nufusu 1 müslüman ve 55 hıristiyan olmak üzere toplam 56 dır.Müslüman olan kişinin adı Mustafa Bin Abdullah olup aynı zamanda köyün muhtarıdır.1591 yılında yılda müslümanlardan 18,hıristiyanlardan ve gayri müslimlerden 1400 isfenç (vergi) alınmaktadır. 1591 yılına ait Kuyud-u Kadime arşivindeki bilgilere göre alınan vergiler şu şekildedir:

    * Buğday 80 kile:5600 akçe
    * Zekerek 20 kile:1400 akçe
    * Mercimek 20 kile:1400 akçe
    * Arpa 300 kile:1500 akçe
    * Nohut 20 kile:1400 akçe
    * Ot:2500 akçe
    * Koyun:100 akçe
    * Kır Bekçisi:100 akçe
    * Bostan:152 akçe
    * Petek:110 akçe
    * Keten:250 akçe

    1591 yılında Köşk Köyünde vergiye tabi nufus 20 kişidir.Müslüman olmayanlardan alınan vergi ise 500 akçedir.

    Köşk Köyünün mezrası olan Ahırcıka 1877-1878 Osmanlı Rus Harbinde (93 Harbinde) devlet tarafından Ardahan ve Göle muhacirleri iskan edilmişler,harbin bitmesinden sonra ise Ahırcık terk edilmiştir. Köşk Köyünde ilk defa kimlerin geldiği hususunda değişik rivayetler olmakla birlikte,ortak olan bir husus var ki,o da köye ilk gelenin Ağalardan MAHMUT Bey olduğudur.Yine bir rivayete göre Mahmut Bey o yıllarda Ilıca da Tapu Daireinde memurdur.Köyün nufusunun çoğunluğunu Ermeniler oluşturmaktadır.Mahmut Beyin Köşk Köyüne yerleşmesini müteakip Hemşinden diğer aileler gelmişlerdir.Köşke Hemşin Başköyden ilk olarak gelen aileler:

    * Timurlardan Habib Oğlu Süleyman ve Yusuf
    * Cacaoğullarından Osman Oğlu Hasan Usta

    Aşağı köyden gelenler ise:

    * İzharoğullarından Durmuş Oğlu Hacı İslam,Hüseyin ve Abdullahtır
    * İzharoğullarından Ali Oğlu Müslim,Hacı Gani ve Salih
    * Tüysüzlerden Hacı Hüseyin Oğlu Kasım

    Bayramlardan Bayram Dede ve Oğulları İbrahim,Ahmet,Süleyman

    * Köselerden Mehmet ve Oğlu Ali
    * Aydınlardan İsmail ve Mustafa Ustalar
    * Mağremlerden Mahmut Oğlu Ali,Onbaşı ve Yunus

    Makotlardan ve Demircilerden kimlerin geldiğine dair bir bilgi edinilmemeiştir.Köşk Köyüne sonradan gelenler aileler şöylece tespit edilmiştir:

    * Abdallar,Çamurlular,Bozolar,Musa Dayılar,Dalakalar ve Temeller.

    Aldığımız bilgilere arasında Rizenin Pazar İlçesine bağlı Hemşin Köyünden Köşk Köyüne gelinmeye başladığında köyde ikamet eden Ermeniler 5 haneden müteşekkildir.Bunun yanı sıra bir de müslüman yaşamaktadır.Seferberlik yılları öncesi 1.Cihan Harbinden önceki yıllarda Köşk Köyünde 13 hene ermeni bulunmaktadır.Köye göç başlayınca Ermeniler azınlınğa düşmüşler ve köyü terk etmişlerdir.

    Seferberlik yıllarında ve hemen sonrasında Köşk Köyünde tek geçim kaynağı ziraattir.Genellikle buğday,arpa ve çavdar ekilmektedir.Köyde o yıllarda esnaf yoktur.Esnaflar civar köylerden getirilmektedir. Köyün ilk marangozları Köselerden Hafız ve Mağremlerden Abdulrezzaktır.Köyün ilk bakkalı ise Hınık Hacı dır.Bu ilk bakkalda bulunanlar ise temel ihtiyaç maddeleridir. 1.Cihan Harbinde Köşk Köyünden göç başlamış,harbin bitiminden sonra muhacir olarak giden ailelerin hepsi olmasa bile çoğunluğu köye dönmüşlerdir. 1900’lerin başından 1930 ların ilk yarısına kadar köydeki hayat ekseriyetle ziraat işlerinde çalışmakla ve akşamları oturma odalarında oturmakla geçmektedir.Oturma odalarının halk ara sındaki diğer isimleri ise ahırsekili oda veya mum sekili odalardır.Bu odalarda mukallid kişiler taklitler yaparak,sesi güzel olanlar gazel okuyarak;Köroğlu Battalgazi gibi kahramanlık hikâyeleri anlatılarak vakit geçirilmektedir.Bu odalarda gazel okuyanların en meşhuru ise Timurlardan Aslan Hocadır.

    Oturma odalarının mukallid kişileri arasında başı çekenler Çalıkıranlardan Kuzik lakabıyla anılan Ahmet ve Mustafa Çamurlu adlı köy sakinleridir.Oturma odalarının nasıl olduğu sorusuna dilimiz döndüğünce cevap vermeğe çalışalım; O yıllarda ısınma problemi olduğu için ahırların bir bölümü bölünerek oda haline getirilir ve duvara gömülü vaziyette bir ocak bulunur.Bugün hala bir kısım evlerde bu ocaklar görülebilir.Oda yapılan ahırların bu bölümüne bir sedir veya seki yapılarak buralarda oturulur.

    Köşk Köyünde giyim kuşam olarak yediden yetmişe bütün köy halkının giydiği başta sarık veya fes,ayakta çarık,pantolon yerine şalvar ve ceket vazifesini gören çuhadan yapılma salta giyinilirdi. Ulaşımın kağnılarla veya hayvanlarla yapıldığı Köşk Köyünde ilk motorlu vasıta 1947 de getirilir.Chevrolet marka olan bu pikabı getiren de Hasan Peker'dir.Bundan sonra Timurlardan Mehmet Koç bir araba getirmiştir.Arabaların Köşk ten Erzuruma yolcu taşıma ücreti ise 150 kuruştur.Yine bu yıllarda köy çocuklarının başlıca oyunları aşık,çur,isli hamam kubbesi ve top oyunudur.Top bugünki manada olmayıp,tele ip sarılarak yumak haline getirilerek oynanır. 1930'larda köyde vuku bulan önemli bir hadise ise,köyün eşkiyalar tarafından basılmasıdır.Kayıtlarda var olan eşkiyaların başındaki kişi Alican(Alişan)dır.

    Bu baskında herhangi bir can kaybı ve maddi hasar verilmemiştir, fakat muhtar Habib Timur köyü terketmiştir. Diğer bir hadise de Salih Efendi' nin öküzlerinin ermeniler tarafından gasbedilmesidir. Öküzler, Şahappaşa Tabyası' ndan bir kumandan aracılığıyla geri alınmıştır.

    Kültür

    Köyün gelenek, görenek ve yemekleri hakkında bilgi yoktur.

    Coğrafya

    Erzurum merkezine 28 km uzaklıktadır.

    İklim

    Köyün iklimi, karasal iklimi etki alanı içerisindedir.

    Nüfus

    Yıllara göre köy nüfus verileri
    2007
    2000 74
    1997 134

    Ekonomi

    Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

    Muhtarlık

    Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.

    Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:

    Hakkı Erdem 1921-1924 Habib Timur 1925-1930 Şakir Köse 1931-1935 İshak Köşklü 1936-1939 Yusuf Aybar 1940-1945 Hüseyin Teymur 1946-1949 Hasan Peker 1950-1960 Mümtaz Köşklü 1961 Münir Köşklü 1962-1965 Osman Çetinkaya 1966 Hasan Peker 1967-1972 Fuat Teymur 1973-1977 Seyfullah Önal 1978-1982 Ali Çalıkıran 1983-1988

    Altyapı bilgileri

    Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamaktadır. Köyün hem içme suyu şebekesi hem kanalizasyon şebekesi vardır. Ptt şubesi yoktur ancak ptt acentesi vardır. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

    Kaynak : Vikipedi, özgür ansiklopedi
    Kaynak : Yerel Net


    Köyünüze Ait Bilgi ve Resimleri Bu Konu Altında Paylaşabilirsiniz.
     

Bu Sayfayı Paylaş