FormuLa 1 SözLük

'Diğer Spor Dalları' forumunda BaSKeTChi tarafından 4 Eylül 2008 tarihinde açılan konu

  1. BaSKeTChi

    BaSKeTChi Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    FormuLa 1 SözLük konusu A

    Active Suspension - Aktif Süspansiyon
    Bir yarış sırasında otomobilin ortalama yüksekliğini sabit tutmaya yarayan ve süspansiyonlarda bulunan bir hidrolik gereç. Hidrolik gereçler eskiden bilgisayarlar aracılığıyla kontrol edilirdi. FIA 1993’ten itibaren bu kontrolü yasakladı.

    Aerodynamics - Aerodinamik
    Hareket halindeki hava ve bunun cisimlere etkisini inceleyen bilim dalı. Motor sporlarında ise, havacılıktaki uygulamanın tersine otomobilin gövde yapısı, “downforce” olarak bilinen “hava akımıyla yere yapışma”yı arttırmak için geliştirilir. Bunun anlamı; otomobil pistte hızını arttırdıkça hareket eden hava onu yere daha fazla yapıştırır.

    Apex - Apex
    Bir virajın merkez noktası.

    Aquaplanning - Aquaplanning
    Otomobilin pist/yol zeminindeki su birikintisinden geçerken lastik veya lastiklerin, kayak/surf etkisi göstermesini engellemek için lastik üzerinde yapılan teknolojik geliştirme çalışması.

    Atmospheric Engine - Atmosferik Motor
    Buharlaşmış yakıt ve hava karışımıyla çalışan yanma etkili motorun aksine, havayı belirli atmosferik basınçla emme (aspirasyon) yöntemiyle çalışan motora verilen ad.

    B

    Bakerville - Bakerville
    Servis Başkanı Eddy Baker’ın adıyla anılan, FOCA-TV’nin yayın ve idare merkezinin adı. Merkez uydu aracılığıyla, Formula 1 yarışlarını tüm dünyaya yüksek çözünülürlükte dijital sistemle yayınlar.

    Balaclava - Balaclava
    Pilotların kasklarını takmadan önce başlarına giydikleri, göz, ağız ve burun kısımları açık olan ve ateşe karşı %100 dayanıklı özel maske.
    Balance - Balans
    Otomobilin pist üzerindeki navigasyonunun en uygun biçimde yapılabilmesi amacıyla, ön ve arka kısımlarındaki aşırı tutunmayı minimize eden düzenleme çalışması. Bu işleme “Set-up” da denir.

    C

    Carbon Fibre - Karbon Elyafı
    Formula 1 otomobilinin, gövdesi, ön ve arka kanatları, ön süspansiyon kapağı ve taban bölümünün de yer aldığı şasisinin üretiminde kullanılan son derece hafif ve o oranda sağlam olan bir uzay çağı malzemesidir.

    Championship Points - Şampiyona Puanı
    FIA Formula 1 Dünya Şampiyonası’nda Pilotlara ve Takımlara ayrı ayrı verilen puanlar. 2003 sezonundan itibaren değiştirilen puan sistemine göre pilotlara şu puanlar verilir: 1.: 10 puan, 2.: 8 puan, 3.: 6 puan, 4.: 5 puan, 5.: 4 puan, 6.: 3 puan, 7.: 2 puan ve 8.: 1 puan. Takımlara ise her iki pilotunun toplam kazandıkları puan verilir.

    Chassis - Şasi
    Bir yarış otomobilinin (veya herhangi bir otomobilin), süspansiyon, tekerlekler ve diğer elemanlarının bağlandığı, motorun monte edildiği gövde kısmı. Modern Formula 1 otomobilinin şasisi, dayanıklılık sağlayan ve son derece hafif ve sağlam olan kompozit karbon elyafından üretilmektedir.

    Chicane - Şikan
    Hızlı pistlerde otomobillerin yavaşlamaları amacıyla, pistin uzun düzlüklerine yapay olarak yerleştirilen bir dizi sert viraja verilen ad.

    Clerk Of The Course - Pist Katibi
    Bir pistin, yarışın aksamadan yapılabilmesi için gerekli tüm işletme (operasyon) konularından sorumlu olan görevli.

    Cockpit - Kokpit
    Formula 1 otomobilinin şasisi üzerinde yer alan ve pilotun oturduğu bölüme verilen ad. Kokpit’te pilotun oturduğu koltuk, 1 Ocak 1999’dan bu yana “çıkartılabilir” olarak özel yöntemle üretilir. Koltuğa özel güvenlik kemer sistemiyle bağlanan pilot sadece başını, kollarını ve ayaklarını oynatabilir.

    Compressor - Kompresör
    Bazı araçlarda bu özellik “Turbo” sözcüğüyle ifade ediliyor. Kompresör özelliği, havayla karıştırılarak silindire verilen yakıtın, püskürtme şiddetini artıyor. Yanmanın meydana geldiği silindir içindeki basıncın artmasıyla tekerleklere daha fazla güç iletilirken, yakıt tasarrufu azalıyor.
    Concorde Agreement - Concorde Anlaşması
    1997 yılında FIA ve Formula 1 takımları arasında imzalanarak yürürlüğe giren özel anlaşma. Anlaşmada, yarışlardan ve TV yayınlarından elde edilen gelirin paylaşımı ile Formula 1’in teknik ve sportif kurallarına ilişkin maddeler yer alır. Concorde Anlaşması belirli aralıklarla güncellenmektedir.

    Constructor - İmalatçı, Üretici
    Formula 1 otomobilinin şasini üreten kuruluş. Formula 1’de genellikle şasi ve motor üreticileri farklıdır. Ferrari uzun yıllardır bu konuda tek iken son yıllarda Toyota ve Renault’nun girmesiyle hem şasi, hem de motor üreten takımların sayısı 3’e çıkmıştır. Kural olarak şasi üreticisinin adı, motor üreticisinden önce anılır (örnek: Williams/BMW). Dünya Şampiyonası klasmanında ödüller şasi üreticisine verilir.

    Cruise Control - Hız Sabitleyici
    Uzun yolda, gaz pedalına sürekli bastığı için yorulan sürücüler, otomobili cruise control opsiyonuna çektiği zaman, otomobil o anki hızında yol almaya devam ediyor. Sürüş anında düğmeye basılarak devreye sokulan sistem, sürücünün frene ya da gaz pedalına dokunmasıyla devreden çıkıp kontrolü sürücüye bırakıyor. Bu teknoloji, özellikle uzun otoyollara sahip ABD’de düz yolda saatler araç kullanmak zorunda olan sürücüler için geliştirilmiş bir işlev.

    Cylinder - Silindir
    Formula 1 otomobillerinde, motor blokunda yer alan silindir sayısı en fazla 12 adettir. Her bir silindire düşen valf sayısı ise kurallar gereği 5 adedi geçemez. Halen uygulanmakta olan kurala göre Formula 1’de kullanılan motorlar V10 konfigürasyonunda olmak zorundadır.

    D

    Data Recorer - Veri Kayıt Cihazı
    Her Formula 1 otomobilinde bulunması zorunlu olan bu özel kayıt cıhazı, bir sensör aracılığıyla kaza veya benzeri olayları izleyip kaydeder. Bir tür “kara kutu” olan veri kayıt cıhazı, her an FIA yetkililerinin denetlemesine açık bulundurulmak zorundadır.

    Differential - Diferansiyel
    Vites kutusu içinde yer alan bu mekanizma, her iki şaftın değişik hızlarda devinimini, dolayısıyla otomobilin hızlanmasını veya yavaşlamasını sağlar.

    Diffuser - Dağıtıcı
    Otomobilin alt kısmında yer alan ve kafes şeklinde olan bu gereçler, hava akımını hızlandırmaya yarar ve yere yapışmayı arttırır.

    Dirty Air - Kirli Hava
    Geçmekte olan bir otomobilin, diğer otomobil üzerinde yarattığı hava akımıdır (türbülans). Öndeki otomobili yakın takibeden bir başka otomobilin aerodinamik yapısı etkilenir. Hava akımıyla yere tutunma (downforce) büyük ölçüde azaldığından, otomobilin hakimiyeti, yere tutunması da azalır ve spin atma olasılığı artar.

    Downforce - Downforce, Hava Akımıyla Yere Yapışma
    Otomobilin şasisi, kanatları ve süspansiyonunun üzerinden ve yanlarından geçen havanın oluşturduğu güç. Bu güç (downforce), Formula 1 otomobilinin pistte hızının artmasıyla yere daha fazla yapışmasını sağlar.

    Drive-By-Wire - Elektronik Sürüş
    Gaz (akselerasyon) pedalı ile motor arasındaki mekanik bağlantıyı ortadan kaldıran bir elektronik sistem. Gaz verisi (data), motor üzerindeki Motor Kontrol Ünitesine (ECU) elektronik olarak iletilir ve motorun devri buna göre ayarlanır.

    E

    Electronic Sensors - Elektonik Sensör
    Formula 1 otomobilinin çeşitli yerlerine yerleştirilen ve takımın mühendis ve mekaniklerine çeşitli verileri aktaran özel aygıtlar.



    F

    Fia - Fia
    Fédération Internationale De L'Automobile, Türkçe adıyla Uluslararası Otomobil Federasyonu. Tüm uluslararası motor sporlarını yöneten karar, uygulama ve icra organıdır.

    Foa - Foa
    Formula One Association. Formula 1 Birliği.

    Foca - Foca
    Formula One Constructors Association. Formula 1 İmalatçılar Birliği. FOA’nın eski adı.

    Formula One - Formula Bir
    Motor sporlarının en son aşaması, zirvesi.

    G

    G Force - G Gücü
    Formula 1 pilotlarının özellikle baş ve boyun bölgelerine yüksek hızda viraj alırlarken binen yatay ve dikey çekim gücü.

    Gearbox - Büyük Ödül
    Formula 1 yarışlarının her birine verilen ad. Sporun tarihinde “Grand Prix” sözcüğü ilk olarak, “Grand Pride l'Automobile Club de France” adıyla 1906 yılında Le Mans’da kullanılmıştır. Daha sonra motor sporlarının tüm dallarında kullanılmaya başlanmıştır. Ancak FIA’nın, bu adın sadece Formula 1 organizasyonunda kullanılmasını istemesiyle, diğer spor olaylarında resmi olarak kullanımı kaldırıldı.


    GP - GP
    Bu teknik özellik farklı araç markalarında PS, BG, SAE gibi farklı kısaltmalarla tüketicinin karşısına çıkabiliyor. GP, motorun ürettiği gücün miktarını ortaya koymaya yarayan ölçü birimi anlamı taşıyor. Örneğin, 160 GP ya da 160 SAE söz konusu aracın 160 beygir gücünde olduğunu gösteriyor.

    H

    Hairpin - Saç Tokası
    Pist üzerindeki en sert ve zor viraja verilen ad. Otomobiller bu virajlarda neredeyse 180 derece dönmek durumunda kalırlar. Bu tür virajlara en uygun örnekler; Monako’daki Loews ile Spa-Francorchamps’daki (Belçika) La Source virajlarıdır.


    I

    Inter Cooler - Ara Soğutucu
    Ara soğutucu olarak tanımlanabilir. Tüm araç motorları, uzun süre aşırı hızda gitmeleri ya da normalden yüksek performansta çalışmaları durumunda ısınıp arızalanır. Inter Cooler sistem ise fazladan bir soğutucu yardımıyla ısınan motorun ısısının kontrol altına alınmasını ve böylece performansının daha uzun sürmesine olanak veriyor. Bu özellik, yarış otomobilleri, TIR ya da yüksek tonajlı kamyonlarda kullanılıyor.

    Intermediate Tyre - Geçiş/Ara Lastiği
    Özel bir yarış lastiği olan bu lastikler, yoğun/şiddetli olmayan yağışlı havalarda kullanılır. Bu lastiklerin sırt desenleri, kuru zeminde kullanılan “oluklu lastik” ile “yağmur lastiği” arasındadır. Pisrt zemininde göllenmenin ve aşırı yağışın olmadığı durumlar için ideal lastiktir.

    K

    Kerb - Bordür
    Virajların kenarlarında yer alan ve genellikle kırmızı-beyaz renkle belirlenmiş olan yumuşak eğimli tümsekler.


    L

    Line - Çizgi, Hat
    En hızlı tur zamanı için düzlüklerde ve virajlarda, en uygun sanal yol çizgisi. Özellikle yağmurdan sonra, otomobiller özellikle bu çizgiyi kullandıklarından ilk kuruyan pist zemini bu çizgiler olur.

    Lollipop Man - Lollipop (Elma Şekeri)Adam
    Pit Alanındaki takım garajında görevli ekip içinde bulunan ve otomobilin ön kısmında, elindeki uzun çubuğa (elma şekeri biçiminde) bağlı yuvarlak tabela ile pilota uyarı mesajları (frene bas, hazır ol, git) veren kişi. İşaret çubuğu, otomobilin tüm işlemleri bitmeden indirilemez. (2002 İspanya GP’sinde (Barselona), Lollipop Adam işareti erken indirdiği için Montoya görevlinin ayakları üzerinden geçmişti).

    M

    Maximum Capaticy - Maksimum Kapasite
    Günümüz Formula 1 otomobillerinin maksimum motor kapasiteleri kurallar gereği 3000 cc’yi (devir) geçemez.

    Minimum Weight - Minimum Ağırlık
    FIA kuralları gereği, Formula 1 otomobilinin minimum ağırlığı, pilot ve tüm teçhizatı dahil 600 kg’dan daha az olamaz.

    O

    Observer Post - Gözlemci Noktası
    Grand Prix’nin yapıldığı pistin belirli stratejik noktalarına konulan ve FIA gözlemcilerinin pistte yapılan ihlalleri, kenar görevlilerini, bayrak hakemlerini, güvenlik ekiplerini ve yarış dışı kalan otomobillerin kurtarılma çalışmalarını denetleyip gözlemledikleri yüksek noktalar.

    Oval - Oval, Yumurta Biçiminde
    Oval şeklindeki yarış pisti. Örnek: CART ve Indy Serisinin yapıldığı A.B.D.’deki pistler.

    Overall Height - Toplam Yükseklik
    FIA’nın kuralları arasında alan Toplam Yükseklik, pilotun başı üzerinde yer alan ve takla atma durumunda pilotu koruyan oval çıkıntı (rollover) hariç olmak üzere bir Formula 1 otomobilinin olması gereken yüksekliktir. Otomobilin söz konusu bölüm haricinde kalan kısımları 95 cm’yi aşamaz.

    Overdrive - Ekonomik Vites
    Ekonomik yakıt tüketimi sağlayan vites anlamına geliyor. Kullanılan özel motor dişlileri sayesinde, kullanılan fazladan bir vites, aracın yüksek hızda daha az yakıt tüketimi yapmasını sağlıyor.

    Oversteer - Oversteer, Ön Kısımda Daha Fazla Tutunma
    Formula 1 otomobilinin, seyir halindeyken ön kısmındaki tutunmanın arkaya oranla daha fazla olması durumudur. Şasinin böyle bir dengesizlik durumunda otomobilin arka (kuyruk) kısmı dramatik bir şekilde yana çeker. Aşırı Oversteer durumunda otomobil spin atar.

    P

    Padding - Kıtkı, Dolgu
    Bir kaza sırasında veya G (yatay ve dikey çekim) gücüne karşı pilotu korumak amacıyla kokpitin iç bölümlerine yerleştirilen yumuşak koruyucu malzeme.

    Paddock - Padok
    Her pistte yer alan bu özel bölüm, Pit Alanı ve garajların hemen arkasında bulunur ve Grand Prix’nin Merkezidir. Formula 1 takımlarının operasyon alanı olan bu bölümde takımların, motor ve lastik üreticilerinin nakliye araçları ile, ikram amacıyla kullandıkları karavanlar ve basın merkezleri yer alır.

    Paddock Club - Padok Klüp
    Padokta yer alan ve takımlarla sponsor firmaların VIP ve özel konuklarının ağırlandıkları ve ayrı bir tribünü olan özel bölgedir.

    Penalties - Cezalar
    FIA’nın koymuş olduğu teknik ve sportif kuralların takımlar veya pilotlar tarafından ihlali durumunda hakem kurulunca verilen cezalar. Bunlar; 10 saniye Dur-Kalk cezasından başlamak üzere para cezalarına, puanların silinmesine ve pilot veya takımın şampiyonadan çıkartılmasına kadar varabilir. Örnek: M. Schumacher’in 1997’de Jerez’de (İspanya) Villeneuve’e kasıtlı çarpması sonucu tüm puanları silinmişti.

    Pit Crew - Pit Ekibi
    Otomobillerin Pit Molaları sırasında görev yapan mekaniklerden oluşan ekip.

    Pit Lane - Pit Geçişi
    Pit Alanında garajların hemen önünde yer alan ve otomobillerin servis için giriş-çıkış yaptıkları yol. Formula 1’de hız sınırının uygulandığı tek bölüm burasıdır.

    Pit Stop - Pit Molası
    Yarış sırasında programlı olarak, önceden belirlenen stratejiye göre, veya elde olamayan nedenlerle otomobillerin lastik değişimi ve/veya yakıt ikmali için aldıkları çok kısa mola.

    Pits - Pit Alanı
    Garajların ve bakım/servis ceplerinin bulunduğu alan.

    Pole Position - Pol Pozisyonu
    Bir yarışa başlamak için en mükemmel pozisyon. Grid’de en önde, yarışa 1’inci sırada başlamak için, bir önceki gün yapılan Sıralama Turlarında en hızlı tur zamanı ile (en iyi derece) Pol Pozisyonunu elde etmek gerekir.


    Q

    Qualifying - Sıralama
    Yarışa başlama sırasının ve Pol Pozisyonunun tesbiti için Cumartesi günleri süreye karşı yapılan turlar. 2003 sezonundan önce sadece Cumartesi günleri öğleden sonra, 1 saat süre ve her pilot için 12’şer tur hakkıyla yapılan Sıralama Turları, bu yıl Cuma ve Cumartesi günleri 2 ayrı seansta ve 3’er tur hakkıyla yapılıyor. Her pilot, 3 tur hakkından birisinde “en hızlı tur”unu atmak zorundadır. En hızlı tur zamanını alan pilot, Pol Pozisyonunu da alır.


    R

    Race Director - Yarış Direktörü
    FIA tarafından her Grand Prix için, sezon başlamadan önce görevlendirilen en üst düzey görevli. Yarış Direktörü, pistteki tüm görevlilerden sorumludur.

    Race Number - Yarış Numarası
    Her Formula 1 otomobiline, sezon öncesi FIA tarafından yayınlanan listede yer alan numaranın yazlıması zorunludur. Otomobilin gövdesinin her iki yanında ve burun kısmında bulunan bu numaraların yüksekliği en az 25 cm olmak durumundadır. Uğursuzluğuna inanıldığından 13 numara verilmez. Sıralama ise, bir önceki sezonun şampiyonadaki puan sıralamasına göre yapılır. Örneğin; 2002’de şampiyon olan pilotun otomobili 1 numarayı taşır. Takım arkadaşı eski veya yeni bir pilot da olsa 2 numarayı alır.

    Race Stewards - Yarış Hakemleri
    FIA tarafından görevlendirilen yarış hakemleri, tüm yarış haftasonu boyunca sadece pist üzerindeki bütün aktivitelerden sorumludur. Takımları ve pilotları denetleyen hakemler gerektiğinde cezaların uygulanmasından da sorumludur.
    Reconnaissance Lap - Keşif Turu
    Her Grand Prix’nin resmi başlama saatinden 30 dakika önce otomobillerin pistte bir tur atmalarıdır. Bu tek turun sonunda otomobiller Sıralama Turlarında elde ettikleri sıraya göre Grid’deki yerlerini alırlar. İkinci bir keşif turu atmak isteyen pilotlar, Grid’den geçmemek koşuluyla, Pit Geçişinden hız limitine uyarak geçip bu haklarını kullanabilirler.

    Refuelling Rig - Yakıt Aleti
    Pit Molaları sırasında, otomobillere güvenli bir şekilde yakıt ikmali yapılmasında kullanılan özel bir yakıt dolum sistemidir. Bu özel sistemle otomobilin deposuna 5 saniyede 60 litre yakıt pompalanır.

    Rollover Structures, Rollbars - Takla Darbesini Engelleyici Düzenek
    Formula 1 otomobilleri, 2 adet takla darbesinden pilotları koruyucu muhafaza (rollbar) bulundurmak zorundadır. Bu rollbar, pilotun başından daha yüksek olmalı ve birisi direksiyonun ön kısmında (direksiyonun 25 cm ön kısmında), diğeri de pilotun arkasında, gövdenin üst kısmında ve en az 94 cm yüksekliğinde olmalıdır. Her iki rollover parçası da direksiyon ve pilotun başının en az 70mm üstünde yer almalıdır.

    S

    Slick Tyre - Slick (Düz, Oluksuz) Lastik
    Oluksuz/desensiz/düz kuru zemin yarış lastiği. 1998 sezonu başından itibaren bu lastiklerin kullanımı yasaklandı. Formula 1 otomobillerinin virajlardaki hızlarını azaltmak amacıyla oluklu lastikler getirildi.

    Slipstream - Çekim Alanı
    Yarış otomobilleri yüksek hızda arkalarında bir çekim alanı (hava boşluğu, vakum) yaratırlar. Öndeki otomobili takibeden bir başka otomobil bu alana girerek çekim gücünden yararlanır ve geçişini kolaylaştırdığı gibi yakıt tasarrufu da sağlar.

    Speed Limits - Hız Sınırı
    Formula 1’de hız sınırı sadece Pit Alanı için geçerlidir. Daha önce Serbest Antrenmanlarda 80 km/st olan bu hız limiti, 2000’den bu yana 60 km/st olarak değiştirilmiştir. Isınma Turları ve Yarışta ise 120 km/st olan hız limiti 80 km/st olarak belirlenmiştir. Bu kuralın dışında tutulan tek yarış ise Monako GP’sidir. Burada 3 gün boyunca hız sınırı 60 km/st’tir. Pit Alanı girişinden çıkışına kadar çeşitli yerlere konmuş olan elektronik sensörler otomobillerin hızlarını tesbit eder. Yarış sırasında hız sınırını aşan pilota 10 saniye cezası, antrenmanlarda ise para cezası verilir. Formula 1 otomobillerinde bu durum için hız limitleyicileri bulunur. Pit alanına girerken pilot bir butona basarak bu cıhazı devreye sokar.

    Speed Trap - Hız Tuzağı
    Formula 1 yarışlarının yapıldığı pistlerin en uzun düzlüklerinin sonuna yerleştirilen bir elektronik aygıttır. Hız Tuzağının işlevi, bu noktadan geçen otomobillerin ulaştıkları en yüksek hızı ölçmektir.

    Spin - Spin
    Formula 1 otomobilinin çeşitli nedenlerle (kaygan zemin, oversteer, hatalı ve hızlı sollama gibi) ekseni etrafında dönerek pistten çıkmasıdır.

    Spoiler - Spoyler
    Formula 1 otomobillerinde hava akımıyla yere yapışmayı (downforce) arttıracak türbülansı sağlayıcı aerodinamik kanat.

    Starting Grid - Başlama (Start) Alanı
    Otomobillerin Start/Finiş düzlüğünde (Pit Alanı önü), Sıralama Turları sonucuna göre start için belirli aralıklarla sıralandıkları bölüm.

    Steering Wheel - Direksiyon
    Formula 1 otomobilinin direksiyonu. Direksiyonlar kolayca çıkartılıp takılabilecek şekilde olmalı, üzerinde tüm gösterge ve butonlar bulunmalıdır.

    Stint - Etap, Aşama
    Start-Pit Molası, Pit Molası-Pit Molası, Pit Molası-Finiş arasında otomobilin katettiği bölümlere verilen ad. Örneğin; bir pilot 2 Pit Molası alarak yarışı tamamladığı takdirde, “3 stint” yapmış sayılır.

    Stop-And-Go Penalty - Dur-Kalk Cezası
    Hakem Kurulu tarafından pilotların, Pit Alanı hız limiti, erken start gibi ihlal ettikleri kurallara uygulanan cezadır. Ceza verilen pilot, takibeden 2 tur içersinde pit alanına girmek ve 10 saniye durduktan sonra tekrar piste çıkmak zorundadır. Bu süre içinde otomobile hiçbir bakım yapılamaz. 2002 sezonundan itibaren uygulanan bir diğer ceza ise pilotların Pit Alanından geçişlerini zorunlu kılmaktadır.

    Super License - Süper Lisans
    Formula 1’e pilot olarak katılabilmek için zorunlu olan lisans (ehliyet). Bu lisansa sahip olmak isteyen pilotun, FIA tarafından belirlenmiş, belli sayıda açık tekerlekli yarış serilerine katılmış ve dereceye girmiş olması gibi bazı kuralları yerine getirmesi gereklidir.

    T

    Techinical Regulations - Teknik Kurallar
    Formula 1’de uygulanan kuralların teknik bölümü. Halen uygulanan teknik kurallar arasında iki önemli konu öne çıkmaktadır. 1. Performansın kontrolü: motorların en fazla 3 litre olması, güçlendirici (supercarger) kullanılmaması ve minimum ağırlığın pilot ve ekipmanı dahil 600 kg olması. 2. Pasif Güvenlik: şasinin ve koruyucu roll-bar’ların dayanıklı olması ve esnek yakıt tankları, yangın söndürücüler gibi malzemenin bulundurulması.

    Telemetry - Telemetre
    Hareket eden bir cisimle, sabit bir istasyon arasında elektronik olarak veri alış-verişi yapılması. Formula 1’de ise, pistte hareket eden otomobilin motor aksamı ve diğer parçalarla ilgili verilerin, kodlanmış elektronik veriler halinde radyo dalgalarıyla pit alanındaki merkezi bilgisayara aktarılmasıdır.

    Testing - Testler
    1 Ocak 2001’de alınan bir kararla, son yarış ile 31 Aralık tarihleri arasında takımların test yapmaları yasaklandı. Özel testler de bu yasak kapasmına alındı. Testlere izin verilen atrihler içinde ise Formula 1 takviminde yer alan pistlerden sadece Monza, Barcelona, Silverstone ve Magny Cours’da test yapılabiliyor. Ayrıca FIA tarafından Formula 1 onayı verilmemiş pistlerde de testler yasaktır.

    Timing Transponder - Süre Aleti
    Pist kenarında çeşitli yerlerde bulunan süre kayıt sensörleri ile veri alış-verişini sağlayan ve yetkili süre hakemlerince kontrol edilen elektronik bir aygıt.

    Tork - Tork
    Döndürme kuvveti anlamını taşıyor. Motor güçleri ve silindir hacimleri eşit olan iki aracın torku yüksek olanı, diğerinden daha güçlü oluyor. Örneğin, bu iki araç halat çekme yarışında olduğu gibi arkalarından birbirine bağlanıp aynı anda harekete geçirilirse, torku yüksek olan araç diğerine üstünlük sağlar.

    Traction Control - Çekiş Kontrol
    Tekerleklerin, özellikle kalkış sırasında patinaj yapmalarını denetleyen ve duruma göre anında motorun gücünü ayarlayan bilgisayar kontrollü elektronik sistem.

    Transporter - Nakliye Aracı
    Pistler arasında Formula 1 otomobilleriyle diğer parçaların nakliyesinde kullanılan özel kamyonlar.

    Tub - Küvet
    Şasinin, kokpitin bulunduğu ve pilotun yerleştiği bölgesi. Yapısından dolayı bu adla anılır.

    Tyre Blanket - Lastik Battaniyesi
    Elektrikle ısıtılan ve lastiklerin yarışa başlamadan önce belirli bir ısıda kalmasını sağlayan özel örtü. Bu örtü lastiklere, otomobil üzerindeyken (Grid’de start öncesi) takıldığı gibi, kenarda da takılabilir. Pit Molasına gelen bir otomobile takılacak lastikler örtüden çıkartılarak takılır. Formula 1’de kullanılan lastiklerin normal operasyonel ısıları 80 – 90 C derecedir. Lastiklerin daha sıcak olması, bir başka deyişle kauçuk hamurunun yüksek ısıda olması yarış sırasında lastiklerin zemine tutunmasını arttırır.

    U

    Understeer - Understeer, Arka Kısımda Daha Fazla Tutunma
    Formula 1 otomobilinin, seyir halindeyken arka kısmındaki tutunmanın öne oranla daha fazla olması durumudur. Understeer durumunun şiddetine göre otomobil ya viraj alırken hafifçe yana kayarak geniş dönmesine yol açar, ya da daha aşırı durumlarda burun kısmı önce olmak üzere pistten çıkar.


    V

    Valve - Valf
    Bu teknik genellikle motor gücünü sembolize eden GP ifadesiyle karıştırılıyor. Supap da denilen valf, hava-yakıt karışımının hızla emilmesini ve silindir içindeki havanın süratle tahliyesini sağlıyor. Dört silindirli motor için kullanılan 16 valf ifadesi ise o motorda silindir başına 4 supap bulunduğunu gösteriyor. Güçlü motorlarda bu sayı artarak 24 supaba kadar çıkabiliyor

    W

    Warm-Up - Isınma
    Serbest antrenman ve test amacıyla yapılan Isınma Turları 2003 öncesi Pazar günleri yarıştan 4,5 saat önce ve yarım saatlik süreyle yapılırdı. 2003 sezonunda uygulanan yeni kurallara göre Isınma Turları Cumartesi günleri 13:30-13:45 arasında 15 dakika olarak yapılıyor.

    Weight, Minimum - Minimum Ağırlık
    FIA kuralına göre, Formula 1 otomobilinin pilot ve ekipmanının ağırlığı da dahil olmak üzere olması gereken en az ağırlığı 600 kilogramdır.

    Wheel Cable - Tekerlek Kablosu
    1999’da uygulamaya konulan bir kurala göre, bir kaza sırasında Formula 1 otomobilinin tekerleklerinin gövdeden koparak fırlamasını engelleyen özel kablo.

    Wind Tunnel - Rüzgar Tüneli
    Hareket halindeki havanın yarış otomobilleri üzerindeki etkisini ölçmek için kullanılan kapalı bir tünel. Tünelin bir ucundan değişik hızlarda verilen havaya karşı otomobilin yapısının ne tür tepki verdiği, rüzgar sensörleri ve diğer elektronik aygıtlarla ölçülür.
     
  2. Google

    Google Özel Üye

    Paylaşım için teşekkürler..
     

Bu Sayfayı Paylaş