Farksızlık Eğrileri Analizi

'İktisat' forumunda Mavi_Sema tarafından 9 Aralık 2009 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_Sema

    Mavi_Sema Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Farksızlık Eğrileri Analizi konusu Bir önceki ünitede tüketici dengesinin "eş marjinal fayda ilkesi" denilen Kardinal görüşle açıklamıştık. Şimdi ise Ordinal bir görüş olan "farksızlık eğ*rileri" yardımıyla tüketici dengesinin oluşumunu açıklayacağız.
    TERCİH SIRALAMASI

    Geliri sabit, buna karşııik ihtiyaçları sınırsız olan tüketici; satın almak is*tediği mal ve hizmetleri bunlara duyduğu ihtiyacın dereceleriı:ıe göre sıraya dizmek zorundadır. işte bu sıralamaya Tercih Sıralaması denir.
    FARKSIZLIK EĞRiLERi (Eş-Fayda Eğrileri)
    Geliri sabit, buna karşılık sınırsız ihtiyaçları olan tüketici satın aIacağı mal ve hizmetler arasında tercih yaparken ihtiyacına ve malın fjyatına göre hare*ket eder. Tüketici homo-economicus varsayımına göre faydasını maximum yapmaya çalışır.
    [​IMG]
    Tüketici bir eğri üzerinde her noktada aynı faydayı sağlar. Tüketiciye ay*nı tatmin düzeyinisağlayan farklı mal tüketim bileşimlerinin geometrik ye*rine "Farksızlık Eğrisi" denir.
    3 numaralı Farksızlık eğrisi diğerlerinden daha yüksek tahmini sağlar. Fakat sayısal değeri belirlenemez.
    Farksızlık Eğrilerinin Özellikleri
    1. Sol yukarıdan sağ aşağıya inerler, (Negatif- azalan eğilimli)
    2-Farksızlık eğrilerinin azalan eğilimli olmasının nedeni A malının Miktarı arttırıldığında B malından alınan miktar azaltılır.
    3- Farksızlık eğrileri birbirlerini kesmezler.
    Farksızlık eğrileri orjinden uzaklaştıkça daha yüksek fayda sağlar. Bu nedenle eğriler birbirlerini kesmezler.
    4. Orjine göre dış bükeydir.
    5. Farksızlık eğrilerinin orjine göre dış-bükey olmalarının nedeni azalan marjinal ikame oranıdır.
    AZALAN MARJiNAL iKAME ORANI

    Aynı faydayı sağlamak için bir maldan bir birim vazgeçildiğinde, öteki maldan ikame edilmesi gereken miktardır.
    Tüketimden vazgeçilen miktar
    M.I.O*= -----------------------------------------
    ikame edilen miktar

    [​IMG]
    A bileşiminde tüketici 10 birim et, 3 birim ekmek tüketmektedir. A'dan B'ye geçen tüketici 2 birim etten vazgeçerek et tüketimi 8 birime düşürmek te, aynı faydayı sağlamak için ekmek tüketimini 3 birimden 4 birime çıkar*maktadır.
    Tüketici A'dan B'ye geçerken et ile ekmek arasındaki marjinal ikame oranı,
    M.İ.O = 10-8 / 4-3 = 2 dir.

    Tüketcinin B'den C'ye geçerse, et tüketimini 8'den 3 birime düşürürken ekmek tüketiminin 4'den 9'a çıkararak aynı fayda düzeyini koruyabilmektedir.
    Bu geçişte et le ekmek arasındaki marjinal ikame oranı vazgeçilen 5 bir*ime karşılık 5 birim ekmek ikame edildisi için,
    M.İO = 8-3 / 9-4 = 1 olacaktı
    Tüketicinin C'den D'ye geçmesi durumunda ise, et tüketimi 3 birimden 1 birime düşecek yani tüketici 2 birim etten vazgeçecek, buna karşılık ek*mek tüketimini 9 birimden 13 birime çıkararak 4 birim daha fazla ekmek ta*lep edecektir. Bu durumda Q1arjinal ikame oranı,
    M.İ.O. = 3-1 / 13-9 = O ,5 olacaktır.
    Bu örnekten görüldüğü gibi bir farksızlık eğrisi üzerinde yukarıdan aşağı doğru hareket edildikçe, dikey eksende yer alan malın öteki mal ile marjinal ikame oranı düşmektedir. (Örnekte 2'den 1 'e, 1 'den O,5'e).
    ÖZEL FARKSIZLIK EĞRİLERİ
    1. Tamamlayıcı mallara ait farksızlık eğrileri;
    Bu mallara ait farksızlık eğrileri ancak belirli noktalarda gösterilir. Eğrisi çizilemez.
    2. Birbirini tam ikame eden mallara ait farksızlık eğrileri;
    [​IMG]
    Birbirine tam ikame eden mallar arasındaki marjinal ikame oranı sabittir.
    3. Birbiri ile ikame imkanı olmayan malların farksızlık eğrileri;
    [​IMG]
    Bu mallar arasında marjinal ikame oranı sıfırdır. Birbiri ile ikame imkanı olmayan nıallardan birinin tüketiminden bir birim vazgeçildiğinde aynı fayda düzeyini korumak için diğer mallardan sonsuz miktarda tüketmesi gerekir.
    Buraya kadar üçe ayırarak inceledigimiz özel farksızlık eğrileri dışında kalan tüm mallar için çizilecek tipik farksızlık eğrileri, bizim konunun başın*da belirttiğimiz özelliklere ve şekle sahip olacaktır.
    BÜTÇE DOĞRUSU (Fiyat imkan Doğrusu)
    [​IMG]
    Tüketicinin sabit geliri ile n malı temsil eden iki malı hangi miktarlarda ketme olanaklarına sahip olduğunu gösteren seçim noktalarını birleştiren doğruya "bütçe doğrusu" denir.
    A, B; C noktalarında tüketici gelirinin tamamını harcar, en yüksek faydayı sağlar.
    E noktasındaki mal bileşimlerini alamaz. Çün parası yetmez. D noktasındaki malı alır, parası kalır, fakat faydası maksimum olmaz.
    keticinin geliri belli iken, mümkün olan en yüksek faydayı sağlayabil*mesi için elindeki gelirinin tümünü harcaması ve bu durumda da mutlaka,ı bütçe doğrusu üzerinde yer alması gerekir.
    FARKSIZLIK EĞRİLERİ SİSTEMİ TÜRLERİ

    Bütçe doğrularının paralel kaymaları sonucunda farklı farklı gelir- tüketimeğrilerinin ortaya çıkmasının nedeni seçilen mal örneklerine göre fark*sızlık eğrileri sistemlerinin yerlerininde değişmesidir.
    1) Normal mallarda farksızlık eğrileri;
    [​IMG]
    Eğrileri belirli bir mesafede yer alır.
    2) Mallardan birinin fakir olması durumunda
    [​IMG]
    Gelirin artması sonucu eğriler fakir maldan uzaklaşır.
    3) Mallardan birinin lüks mal olması durumunda
    [​IMG]
    Tercihler gelir artışıyla birlikte lüks malın olduğu eksene yaklaşır.
    2- Mal Fiyatının Değişmesi:
    Tüketcinin geliri, zevk ve tercihleri sabitken tükettiği mallardan birinin veya ikisinin fiyatı değiştiğinde tüketici dengesi de yer değiştirir. Yeni bütçe doğrusu oluşur.
    [​IMG]
    Fiyat Tüketim Eğrisi; Mal fiyatının değişmesi sonucu oluşan tüketici denge noktaları birleştirildiğinde elde edilen eğriye "Fiyat-Tüketim Eğrisi" denir. (Tüketici geliri, zevk ve tercihler sabit.)
    [​IMG]
    Tüketiciierin yeni denge noktalarını seçmelerine neden olan üç etki vardır. Bunlar
    a) Fiyat Etkisi:
    B malının fiyatının ucuzlaması nedeniyle tüketicinin bütçe doğrusu değişmiştir.
    [​IMG]
    b) Gelir Etkisi:
    B malının fiyatının ucuzlaması sonucu tüketicinin geliri artmış gibi etki yaratır 'Bütçe doğrusu (ab)'den (de)'ye kaymış gibi olur ve tüketici D2'de dengeye gelir. Gelir- tüketim eğrisi üzerinde hareket ettiği için bu etkiye "Gelir Etkisi" denir.
    [​IMG]
    c) İkame Etkisi
    Tüketici; bir malın ucuzlaması sonucu Geliri artmış gibi bir etkiyle karşılaşır. Fakat daha sonra ucuz olan bu maldan daha fazla alarak pahalı olanın yerine ikame eder. D2 dengesinden D1 dengesine kayar. Bu nedenle bu etkiye ikame etkisi denir.
    [​IMG]
    D0-----D1 Fiyat Etkisi D0-----D2 Gelir Etkisi D1-----D2 İkame Etkisi
    3- Zevk ve Tercihlerin Değişmesi:

    Tüketicinin geliri ve malların fiyatı sabitken, zevk ve alışkanlıkların de*ğişmesi sonucu denge noktası D1' den D2'ye kayar B malını tercih ettiği için farksızlık eğrisi B Malı eksenine yaklaşır.
    [​IMG] Özel İpuçları
    Farksıılıkeğrileri analiziordinalist fayda görüşüne dayalı yaklaşımdır.
    Farksızlık eğrileri sol yukarıdan başlayıp sağ aşağıya doğru inen, bir*birlerini kesmeyen, orjine göre dış bükey olup ve her noktasında. eşit tatmin düzeyini gösteren eğrilerdir.

    "Marjinal ikameOranı" Formülü;

    Mio = Tüke timde vazgeçilen miktar
    İkame edilen miktar
    Tam mlayıcı mallara ait farksızlık eğrileri çizilemez.
    Tüketici dengesinin değişmesine neden olan başlıca faktörler; tüketi*cinin gelirinin değişmesi, mal fiyatlarının değişmesi ile zevk ve alışkanlıkların değişmesidir.
     
  2. Google

    Google Özel Üye

    Paylaşım için teşekürler..
     

Bu Sayfayı Paylaş