Endüstriyel Elektrik Ders Notları

'Genel Bilgi (Elektrik)' forumunda DeMSaL tarafından 29 Mart 2010 tarihinde açılan konu

  1. DeMSaL

    DeMSaL Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Endüstriyel Elektrik Ders Notları konusu Elektrik Ders Notları - Elektrik Ders Notu


    Hava Hatlarında Kullanılan Elemanlar

    İzolatorler:
    İzolatorlerin Gorevleri:

    * Elektriksel bakimdan iletkenleri topraktan ayirmak
    * İletken agirligi ile iletkenlere gelen ek yukleri karsilamak

    İzolatorlerin Yapisi:Cam veya porselenden yapilirlar. Cam izolatorun elektriki dayanimi porselene gore daha fazladir.

    İzolator cesitleri:

    * Mesnet tipi:Hava hatti iletkenlerinin ustune tutturuldugu, bir veya cok parcali izolatorlerdir.
    * Zincir tipi :eek:zellikle orta ve yuksek gerilim kullanilir. Birbirine eklenebilen bircok parcadan olusur.

    Zincir ve mesnet izolatorlerin karsilastirilmasi

    1. Zincir izolatorde kirilan, catlayan veya bozulan eleman yenisi ile kolayca degistirilir. Oysa mesnet izolator komple degistirilmelidir.
    2. Yuksek gerilimde kullanilacak mesnet izolatorler cok agir ve kullanissizdir.
    3. Hat gerilimi yukseldikce zincir izolatore yeni elemanlar eklenebilir.
    4. Zincir izolator hattin esnekligine yardim eder. Mesnet izolatorde hat kopmasi daha fazla olur.

    İzolatorlerin direklere baglanmasi

    Havai hatlarda izolatorler traverslere, ozel olarak yapilmis A-B-C-D diye adlandirilan izolator demirleri yardimiyla baglanirlar.Bu demirler St 37 adiyla bilinen celikten yapilirlar. İzolator demirleri genellikle Y.G. de cimento harci ile izolatorlere tutturulurlar. Alcak gerilimde alci kullanilabilir.

    İzolatorlerin secilmesinde dikkat edilecek hususlar

    1. İsletme gerilimi
    2. Hangi amacla kullanilacagi
    3. Kullanma acisi
    4. İletken kesiti ve cinsi

    İletkenler:İletken cesitleri ve kullanildiklari gerilimler:
    A.G. de ciplak veya izoleli tam Aluminyum, ciplak veya orgulu Bakir
    O.G. de orgulu bakir veya Aluminyum
    Y.G. de ise mekaniki dayanikliligi arttirmak icin celik ozlu Aluminyum iletkenler kullanilir.

    Havai hat iletkenlerinde aranan ozellikler

    1. Yuksek elektrik gecirgenligi
    2. Yuksek kopma dayanimi
    3. Temin kolayligi
    4. Yuksek direncte hafiflik
    5. Korozyona dayaniklilik (paslanmazlik)
    6. Montaj kolayligi

    İletkenlerin eklenmesi
    Aluminyum kolayca oksitlenip yuzeyinde yalitkan bir tabaka meydana getirir. Bunu onlemek icin sari macun kullanilir. Ayrica Aluminyum ve Bakir iletkenleri eklemek gerektiginde elektro korozyon (pil etkisi) olusmamasi icin ozel bimetalik klemensler kullanilir.
    Hava hatlarinda kullanilan Aluminyum iletkenlerle, kesitleri 16 mm2 ve 16 mm2 den buyuk Bakir iletkenler orgulu olmalidir.

    orgulu iletkenlerin ustunlukleri

    * Esnekligi fazladir.
    * Korona kayiplari azdir.
    * Titresimlerde aski noktalarindaki zedelenmeler onlenir.
    * Deri olayi en kucuk degere indirilir.

    Havai hatlarda salgi (Fles-Sehim-Sarkma)

    İki direk arasinda gerili bulunan iletkenin, kendi agirligi, uzerinde biriken kar veya buz yukleri sebebiyle sarkmasina sehim denir. Esas anlamda sehim iletken uclarinin bagli oldugu iki izolator arasindaki varsayilan dogru cizgi ile iletkenin en sarkik noktasi arasindaki mesafedir.

    Havai hatlarin cekilmesinde dikkat edilecek hususlar

    Hattin topraga en yakin noktasi en az 6 m, islek yerlerde, yol ve kavsaklarda 7 m alinmalidir.
    İki hat arasi mesafe en az 35 cm olmalidir.

    Direkler

    Kullanildigi Yere Gore Direkler

    Tasiyici direkler : duz bir hat boyunca iletkenleri tasimak amaciyla kullanilirlar.
    Durdurucu direkler:Tasiyici direklere baglanan iletkenlerin gergin durmasi ve sarkmamasi icin, genel olarak 7 direkte bir yada en fazla 3 km de bir kullanilan direklerdir.
    Gecit direkleri:Hava hattinin cekildigi yol boyunca yer alan demiryollari, kara yollari, su yollari ve haberlesme hatlari ile diger onemli iletim hatlarini asmada kullanilan, kopmalara ve devrilmelere karsi daha dayanakli ozel yapim direklerdir.
    Kose direkleri:Hattin yon degistirmesi gereken, kose teskil eden yerlerde kullanilan direklerdir.
    Son direkler:Hava hattinin basladigi veya bittigi yerlerde kurulan ve hattin bir tarafli tum cekmesine dayanikli direklerdir.
    Dagitim direkleri:Hava hattinin kollara ayrildigi yerlere konulan direklerdir.

    Yapildiklari malzemeye gore direkler

    Agac direkler:Mekanik dayanikliligi yuksek koknar, ardic, ladin, karacam, akcam gibi agaclardan yapilan, A.G ve O.G. lerde kullanilan direklerdir. 30 kV. ‘a kadar olan gerilimlerde kullanilirlar. Boylari 8-22m. arasindadir.

    Kullanildigi yere gore degisik tiplerde monte edilirler.
    Lenteli (Gergi telli):Lente cekme kuvvetinin tersi yone konur.
    Payandali:payanda cekme kuvveti yonunde konur.
    A tipi:İki diregin A seklinde baglanmasiyla elde edilir.
    İkiz (cift):İki diregin yan yana birbirine baglanmasiyla elde edilir.

    Beton direkler: Demir, cimento, su ve oteki katki maddeleri ile yapilirlar.
    Yapilis bakimindan 2 tiptir
    Santrifuj beton direkler:Kesiti daire ve ici bostur.
    En az 25mm2 olan Bakir topraklama iletkeni beton direk icerisinden gecirilip 40-50 cm asagidan cikarilir. sayet Beton diregin demir kismi kesintisiz ise ust taraftan notr hattina, alt taraftan da topraklama levhasina baglantisi yapilir.
    Beton direklerde izolatorlerin baglantisi icin kullanilan konsol ve traversler de betondan yapilir.
    Direkler arasi mesafe 40 m. İse 9 m. lik, 50 m. İse 9,5 m. lik beton direkler kullanilir.
    b.Vibre beton direkler:Tahta kalip icine beton dokulerek yapilan, kesidi dikdortgen biciminde olan, uzerinde delikler bulunan direklerdir.
    Demir direkler: Demirden yapilmis, galvanizle kaplanmis veya boyanmis direklerdir.
    Yapilisina gore cesitleri
    a.Yuvarlak boru tipi
    b.A tipi
    c.Kafes tipi
    Direklere etki eden kuvvetler:
    1.Dikey kuvvetler:
    a.Diregin kendi agirligi
    b.Konsol agirligi
    c.İzolator parcalarina ait agirlik
    d.Ek parca ve gerec agirligi (Trafo, salter vb.)
    e.En az 80 kg. calisacak teknisyenin agirligi
    f.İletken ve koruma teli agirligi
    g.Tellerde biriken kar ve buz yuku agirliklari
    2.Yatay kuvvetler:
    a.İletkenlerin cekme kuvvetleri
    b.İletken, konsol ve direge etki eden ruzgar kuvvetleri

    TRAVERSLER (KONSOLLAR):İletkenleri tasimaya yararlar. İletkenlerin izolatorlere baglanmasi, izolatorlerin de direklere tutturulmasi traversler ile olur. Beton veya demirden yapilirlar.
    Direklerde kullanilacak travers sayisi sunlara baglidir:
    a.Kullanilacak iletken sayisi
    b.Gerilme kuvveti ve agirligi
    c.İzolator tipi
    d.Direk tipi
    A.G. hatlarinda traversler uzerindeki izolatorlere bagli iletkenler arasindaki mesafe Cu. iletkenler icin 40 cm. , Al. iletkenler icin 50 cm. dir. Genelde 5-6 iletken icin 3 travers, 3-4 iletken icin 2 travers, 1-2 iletken icin 1 travers kullanilir.
    A.G. de aydinlatma ve sanayi yukleri icin duzenlenen dagitim sebekelerinde 3 faz 4 telli hatlar kullanilir. Ayrica bir de sokak fazi eklenir. Yani direkteki iletken sayisi 5’tir. Notr hatti hepsinde ayni iletkendir. İkinci derece yolar ve sokaklar 1 fazli olarak yani 2 veya 3 telli olarak duzenlenir.

    KORKULUKLAR:sehir icinde cocuklarin A ve kafes direklere cikmalarini onlemek icin kullanilan, genelde sivri uclu parcalardir
     

Bu Sayfayı Paylaş