Ekran Kartı Hakkında Temel Bilgi

'Donanım ve Yazılım Sorunlarınız' forumunda Mavi_Sema tarafından 18 Mayıs 2009 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_Sema

    Mavi_Sema Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Ekran Kartı Hakkında Temel Bilgi konusu ]Ekran Kartı Hakkında Temel Bilgi

    Bir ekranın üzerinde milyonlarca tüp şeklinde nokta vardır. Bu noktalara pixel adı verilir. Her bir pixel farklı renk ve parlaklığa sahip olabilir. Bir ekranda görüntülenebilen pixel sayısına çözünülürlük adı verilir. Ekranlarda çözünülürlük şu şekilde ifade edilir.

    Horizontal pixel x Vertical pixel

    Vertical pixel bir ekranda yatay olarak gösterilebilecek nokta sayısını ifade ederken; Horizontal pixel dikey olarak gösterilebilecek nokta sayısını ifade ede. Ancak şunu da belirtelim ki ekranda gösterilebilecek nokta sayısı ekranın büyüklüğü ile de alakalıdır. Ekran büyüklüğünü ifade eden değere inç denir. Piyasada genel olarak 14 inç monitörler bulunur ki bunların maksimum çözünülürlüğü 1024x768'dir. Ancak önerilen; monitörlerin maksimum çözünülürlüğün her zaman bir alt seviyesinde çalıştırılmasıdır. 14 inç için 800x600, 15 inç ve 17 inç için 1024x768, 19 inç ve 21 inç için 1280x1024. Söz konusu bu çözünülürlükler tazeleme hızlarının belli bir seviyede tutulmasını sağlayacak şekilde belirlenmelidir. Tazeleme hızlarına ileride değinilecektir. Çözünülürlüğü küçültülen bir ekrandaki görüntünün detayı artar. Bu konuyu alttaki şekil açıklamaktadır.
    1024x728 640x480
    Yukarıdaki şekillere baktığınızda üstteki resim daha net alttaki daha kalitesiz. Üsttekinin çözünülürlüğü alttakine göre daha yüksektir. Çözünülürlüğün azaltılması sanki bir resme uzaktan bakmak yerine burnunuzun dibine getirip bakmak gibidir. Bu çözünürlükler işletim sistemine setler halinde tanımlanırlar ki bu genelde 4:3 oranıdır. (ancak 19 ve 21 inç monitörlerde 5:4 olmaktadır ki bu oran yine 4:3'e çok yakındır)
    Renk Derinliği
    Ekran üzerindeki her pixel 3 rengin karışmasıyla renk verir. Bu renkler sarı, mavi ve kırmızıdır.(bu renk modu baş harflerinin kısaltması olan RGB ile ifade edilmektedir) Bir pixelde görüntülenebilen renk adedine renk derinliği denir. (Buna aynı zamanda bit derinliği de denir; çünkü renk derinliği bit cinsinden ölçülür) Bir pixelde daha fazla bit kullanılırsa o pixelin vereceği renk kalitesi ve detayı daha fazla ve güzel olacaktır. Tabi ki renk derinliği arttıkça, (yani bit kullanımı) bellekte saklanması gereken bilgi miktarı da o kadar artacaktır. Bu ekran kartlarının işlemesi gereken veri miktarını arttırır; tazeleme hızı düşer. İşte bu noktada görüntü belleği önem kazanmaktadır.
    RENK DERİNLİĞİ GÖRÜNTÜLENEN RENK ADEDİ BYTE RENK DERİNLİĞİNİN GENEL İSMİ
    4 bit (24) 16 0.5 Standart VGA
    8 bit (28) 256 1 256 renk
    16 bit (216) 65.536 2 Yüksek renk (High color)
    24 bit (224) 16.777.216 3 Gerçek renk (True Color)

    Belleğe her bir renk sinyali (kırmızı, sarı veya mavi) için 1 byte düşer. 1 byte 8 bitten oluşur, her bit 0 ve 1 değerleri alabildiğinden ortaya 256 (28) farklı renk çıkar. Yani her renk 256 farlı yoğunluğa sahip olabilir. Bu da yaklaşık 16 milyon (2563) renk olasılığını doğurur. Bazı ekran kartları günümüzde 32 ve 64 bit ibareleriyle piyasaya sürülmektedir. Söz konusu bu bitler ekran belleğine bağlıdırlar. Ekran kartlarında olması gereken bellek miktarı şu formülle bulunur.

    (yatay pixel sayısı x dikey pixel sayısı x pixel başına bit) / (8x1.048.576)

    Ancak bu hesaplamayı baz almamamız gerekir. Çünkü günümüzdeki 3 boyutlu çizimler için yapılması gereken ağır hesaplamalı işlemler ekran kartlarınca halledildiğinden bulunacak bellek sonucu yetersiz kalacaktır. Yukarıda anlatılan gerçek renkleri alabilmek için ekran kartlarının 24 biti desteklemesi gerekmektedir. Ancak bilgisayar ikilik sayı sisteminin temeline göre hareket ettiği için 24 biti desteklemezler. 8à 16à 32à 64 şeklinde artması gerekirken 24 bite ulaşamayan bilgisayar sistemleri ekran kartları sayesinde 24 biti 32 veya 64 bit olarak algılamaktadır. Buradaki 32 veya 64 bit renk kalitesi değildir. Bir seferde yorumlanan bilgi miktarıdır. 64 bitlik bir ekran kartı 32 bit bir ekran kartına göre 2 kat daha hızlı olacaktır. Aşağıdaki tabloda gerekli çözünülürlükler için gerekli bellek miktarları verilmiştir.
    Çözünürlük 4 Bit 8 Bit 16 Bit 32 Bit 64 Bit
    640x480 0.15 (256 KB) 0.29 (512 KB) 0.59 (1 MB) 0.88 (1 MB) 1.17 (2 MB)
    800x600 - 0.46 (512 KB) 0.92 (1 MB) 1.37 (2 MB) 1.83 (2 MB)
    1024x768 - 0.75 (1 MB) 1.50 (2 MB) 2.25 (4 MB) 3.00 (4 MB)
    1280x1024 - 1.25 (2 MB) 2.50 (4 MB) 3.75 (4 MB) 5.00 (6 MB)
    1600x1200 - 1.83 (2 MB) 3.66 (4 MB) 5.49 (6 MB) 7.32 (8 MB)

    Yüksek renk derinliklerinde (High Color) 3 renk sinyallerini saklamak için 2 byte'lık (16 bit) bir alan vardır.5 bit mavi, 5 bit kırmızı ve 6 bit yeşil için ayrılır. Yani mavi ve kırmızı için 32 farklı renk yoğunluğu, yeşil için 64 farklı renk yoğunluğu atanabilir. Burada renk hassaslığı 24 bittekine göre daha düşük olduğu için görüntüde kalite düşmesi olacaktır ki insan gözü bunu pek fark edememektedir. Bu sebeple çoğu kullanıcı 24 bit yerine 16 bit kullanımını tercih eder ve kart kullanımını %30 ila %50 arasında azaltarak fazla yüklenmezler. (söz konusu 16 bit 24 bit kullanıma göre daha hızlı çalışmaktadır) Ekran kartlarının ana karta monte edildiği yerler PCI ve AGP veri yollarıdır. Günümüzde en hızlı veri ileten yol (ekran kartları için) AGP'dir. Söylentilere göre artık 128 bit ekran kartları dahi piyasada yerini almış. Burada komik olan bir şey vardır; o da şudur: PCI (Peripheral Component Interconnect) ve hatta AGP (Accelerated Graphic Port)veri yolları dahi 128 biti desteklemezler; sadece 32 bant genişliğinde işlemciye ulaşırlar. Burada söylenen 64 bit veya 128 bit sadece ekran kartının kendi üzerindeki devreleri arasındaki hızıdır. Ekran kartıyla ana kart arasında hiçbir etkisi yoktur. Kaldı ki 128 bitlik bir ekran kartı kendi üzerinde hızlı işlem yapsa dahi 32 bitlik bir ekran kartından daha fazla hızlı görüntü tazeleyemez. (bu söylenenlere 64 bitlik ekran kartları da dahildir)
    alıntıdır!
     
  2. Google

    Google Özel Üye

    Eline sağlık paylaşım için sağol..
     

Bu Sayfayı Paylaş