E=mc² Formülü

'Konu Dışı Başlıklar' forumunda SeLeN tarafından 6 Şubat 2011 tarihinde açılan konu

  1. SeLeN

    SeLeN Site Yetkilisi Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    E=mc² Formülü konusu
    E=mc²



    E = mc2, fizikte kütle-enerji eşitliğinin temel formülüdür.

    Bu formül, hangi formda olursa olsun enerji ile kütle arasında ilişki kurar. Bu formülde boşluktaki (vakumlanmış ortam) ışık hızının karesi, kütle birimlerinden enerji birimlerine dönüşüm katsayısı için kullanılır. Formülü bir cümlede anlatmamız gerekirse: Kütlenin, dönüştürme katsayısı olan ışık hızının karesi ile çarpılarak dönüşüm sonrası çıkacak enerjinin hesaplanmasıdır.

    Formül

    Eğer formülün harflerle simgelenmiş elemanlarını incelersek:

    E= Enerji (joule)
    m= Cismin hareketsiz halindeyken kütlesi (kilogram)
    c= Işık hızı 299792458 metre/saniye.

    Yani okunuşu: Boşluktaki ışığın hızının karesi kadar bir kilogramlık kütle bir joule'luk enerjiye eşittir.

    Biliyoruz ki, bir eşitlikle eşitliğin iki tarafındaki birimler birbirini sağlamalıdır. c2, birim kütlenin birim enerjiye dönüşmesi sırasında gerekli dönüştürme katsayısıdır. 1 gram kütlenin dönüşümü sırası gereken enerjinin sayısal değeri, ışık hızının sayısal değerinin karesine eşittir. Formül belirli bir birim sistemine dayanmaz. Uluslararası birim sistemine göre; enerjinin birimi joule (J), kütlenin birimi kilogram(kg), hızın birimi de metre/saniye(m/s)dir. Eğer birimleri eşitliğe yazarsak:

    j = kg x [299792458(m/s)]2

    Bulunuşu

    Albert Einstein, kendisine kadar süregelen bir yargıyı yıkarak bilim dünyasında yeni bir çığır açmıştır. Ondan öncesinde kütle ile enerji arasında bir bağlantı kurulmamıştır ve ayrı olgular oldukları varsayılmıştır. 19.yüzyılda kimyagerlerin hassas aygıtları olmadığı için kimsenin dönüşüm sonrası kütle kaybından haberleri yoktu. Basit tepkimeler sonrası oluşan kütle kaybı fark edilememişti. Einstein ise bütün bilinenleri yıkarak çağdaş bilimin temel taşlarını atmıştır. Ona göre her şey enerjidir, yani maddeler de çok yoğun enerjilerdir. Kimyasal reaksiyonlar sonrası küçük de olsa kütlenin bir kısmı enerjiye dönüşmektedir. Bu durumu açıklamak için eşitliğin az farklı formülasyonu ilk defa Albert Einstein tarafından 1905'de ünlü makalelerinde yayımlanmıştır. Aynı yıl önermiş olduğu özel görelilik teorisinin bir sonucu olarak türetmiştir. Birim kütleden inanılmaz enerji elde edilebileceğini gösteren bu formül sayesinde diğer kötü amaçlı insanlar atom bombasını da icat ederler.Bu olayın Einstein ile bir ilgisi yoktur, o daima barışcıl ve insani olmuştur... .

    Popüler Kültür
    Bu formül fizikçi olmayanlar için bile en ünlü eşitliklerden bir tanesidir. Neredeyse Albert Einstein ile özdeşleşmiştir. Ayrıca formülün popüler kültürdeki yeri de büyüktür. Birçok film ve televizyon programlarında bu formüle rastlamak mümkündür. Ayrıca müzik endüstrisine de ilham kaynağı olmuştur. Amerikalı jazz sanatçısı Count Basie'nin 1957'deki albümünün adı E=mc²'dir. Ayrıca ünlü sarkıcı Mariah Carey'in 2008'de çıkardığı albümünün adı da aynıdır. İngiliz Big Audio Dynamite müzik grubunun da 1986 yılında yazdıkları şarkı da E=MC2'dir.

    Formülle İlgili Ek Bilgiler


    Kinetik enerji KE = mc2 ***8722; m0c2 olarak ifade edilir. Görelilik formüllerinde, ifadenin altında 0 olursa değer klasik değerli, normal yazılırsa göreli değerlidir. Mesela m0 sabit kütle, m ise göreli kütledir.

    Bu KE ifadesi [​IMG] ile eşdeğerdir.

    Eşitliğe momentum (momentum=p, göreli momentum[​IMG] olmak üzere) da eklenirse;

    [​IMG] olur. O da [​IMG]'ye eşittir. E=mc^2 eşitliği, p=0 olduğunda geçerlidir.

    Enerjiye fotonlardan bahsedilirken çokca kullanılan pc ifadesinden bakınca ilginç bir sonuca ulaşılır. Fakat ilginç olan, bulduktan hemen sonra zaten ışık hızı (c) sabit olduğundan E=mc^2'nin buna işaret ettiğinin anlaşılmasıdır. Bu ifadeye şu şekilde ulaşılabilir.

    [​IMG] eşitliği için[​IMG]'e eşittir. Eşitliğin karesini alınca,

    [​IMG] 'ye ulaşılır.

    Kısa bir hesaptan sonra, sonuca ulaşılır:

    [​IMG]

    Fotonlar için E=pc geçerlidir.
     

Bu Sayfayı Paylaş