Doğala Köyü Hakkında Bilgi Derinkuyu Nevşehir

'Nevşehir Tanıtımı' forumunda DeMSaL tarafından 21 Ocak 2011 tarihinde açılan konu

  1. DeMSaL

    DeMSaL Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Doğala Köyü Hakkında Bilgi Derinkuyu Nevşehir konusu Derinkuyu Doğala Köyü - Doğala Köyü Resimleri - Doğala Köyü Hakkında - Doğala Köyü Tanıtım

    Doğala köyü Ertaş dağının Güney eteğinde kurulmuştur. Engebeli ve taşlık bir yapıya sahiptir. Zamanında ormanlık olması,kaynak suyunun bulunması ve Aksaray dan gelip Yeşilhisar-Kayseri istikametine giden kervan yolunun buradan geçmesi yerleşim yeri olarak seçilmesinde etkili olmuştur. Bu yol üzerinde bulunan Ağzıkarahan, Doğan han Çakıllı Köyündeki Selçuklu Kervansarayı bu kervan yolu üzerinde kurulmuş kervansaraylardan bazılarıdır. Volkanik bir yapıya sahip olan Köyün arazileri her yıl temizlenmesine rağmen hala taşlarla kaplıdır. Köyün güneyinde yer alan arazi yetersiz ve verimsizdir. Su olmadığından susuz tarım yapılmaktadır. Yeni yeni kuyuların açılması arızilerin bir kısmının sulanmasını sağlamıştır. Ertaş dağının arkasında yayla olup burası otlak olarak kullanılmaktadır.

    Köyün Tarihçesi :

    Köyün İbiş oğulları,Avşarlar,Paşalar,Kaymaklar diye anılan ve değişik yerlerden gelip yerleşen sülaleler tarafından Selçuklular devrinde kurulduğu söylenmektedir.300-400 yıllık bir tarihi olduğu söylenmektedir. Ancak Selçuklulardan önce yerleşim yeri olarak kullanılmıştır.

    Tıraz denilen yerde ağzı büyük taşla kapatılabilen 3-6 kattan oluşan ve halen sağlam bulunan ancak alt katlarını su doldurduğu için inilemeyen yer altı şehri burada çok eskiden de insanların yaşadığını göstermektedir. Şimdiki ahalisi Kervansaray yapıldıktan sonra yerleşmiştir.

    Nüfusu :

    Köyün nüfusu 1300 civarındadır.Nufus İstanbul’a göç nedeniyle sürekli azalmaktadır. Örneğin1985 nüfus sayımına göre 1700 civarında olan nüfus bugün 1100 lere kadar düşmüştür.Nufusun 5/3'i kadın 5/2'si erkektir. Köy aşağı ve yukarı olarak iki mahalleden oluşmaktadır. Köyde yaklaşık olarak 190 hane vardır. Bundan 10-15 yıl önce 240 olan öğrenci sayısı sürekli azalarak 120 lere kadar inmiştir. Bugün ise köyde 180, İstanbul’da 300 haneden fazla Doğalalı yaşamaktadır. Bu durum göçün hangiBoyutlarda olduğunu göstermektedir.

    Ulaşım :

    Ulaşım durumu iyi sayılır. İlçeye olan uzaklık 15 km.dir. Köyü ilçeye bağlayan yol asfalttır. Derinkuyu - Doğala Köyü arsında çalışan 3-4 tane münübüs vardır. Çevre köylerle de ulaşım vardır.

    Konut ve Isınma :

    Köydeki evlerin hemen hemen hepsi plansız ve sağlıksızdır. Evler bir oda ve küçük bir girişten meydana gelmektedir. Bütün aile bir arada yaşamlarını sürdürmektedir.

    Isınma için öncelikle çevre imkanlardan faydalanılır. Ayçiçeği kökü,çalı,meyve ağaçları kökü,dalı ve kütüklerinden faydalanılır. Ayrıca odun kömürü yakılmaktadır,Kerpiç ve samanda yakılır.

    Tarihi Eserleri :

    Selçuklu Kervansarayı,Selçuklular döneminde Doğan Han tarafından yaptırıldığı söylenen bu kervan saray,diğer kervan saraylara olacak bir saldırıya karşı Doğala Kalesi ile karşı koyma amacı ile yapılmıştır. Kemer bir yapıdır. Bugün ise geçmiş günümüzde okul yapımı için taşları sökülmüş harabe haline gelmiştir.


    Han iki bölümden ibarettir. Bir bölümü kapalı günümüzün oteller görevini görmekte imiş. İkinci kısmı üstü açık havlu halinde hayvanlar ve kervan yüklerinin korunduğu yer ve hayvanlar için ahır görevini görmektedir. Şekli dirtdörtgen halinde giriş kapısı doğudadır.

    Yapılı Kale :

    Köyün kuzeyinde yüksek bir tepe üzerinde kurulmuş,amacı köyün değişik yerlerindeki yerleşim yerlerini ve Kervansarayı koruyup kollamak asayişi sağlamak amacıyla yapılmış ve bügün tamamen yıkılmış durumdadır. Gerçek adı Doğala Kalesidir. Yine ertaş dağında bulunan büyük kuyu mevkisinde büyük bir yerleşim alanı olarak kullanılmış ve Romalılar döneminden kalma Ertaşın ağası olarak bilinen şahsın heykeli bulunmaktadır. Bu heykel halen Kayseri Müzesinde kafası kırılmış vaziyette bulunmaktadır.

    Tıraz Yer Altı Şehri :

    Köyümüzün kuzeyindedir. Dağın eteğinde oyularak inşa edilmiş,söylentilere göre7-8 kattır. Derinkuyu,Kaymaklı ve Özlüce yer altı şehirlerine benzemektedir. Hatta bu adı geçen yeraltı şehirlerine bağlantısı olduğu söylenmektedir. 4'inci kattan sonrası suyla doludur. Ahırı, kilisesi ve barınma odaları, kileri bulunmaktadır.

    Duvarlardaki resimler ve şekiller insanlar tarafından tahrip edilmiştir. Köyün Tuzla denilen mevkisindederin kuyular bulunduğu ve bu kuyulara inilememiştir. Yine söylentilere göre bu kuyuların hava bacasıolduğu tabanında büyük bir yerleşim alanı olduğu söylenmektedir.

    Yeraltı ve Yerüstü Zenginliği :

    Köyde bilinen yer altı zenginliği yoktur. Bol miktarda kaya ve taşçeşitleri bulunmaktadır. Yeni yeni su kuyuları açılmaktadır. Bu sayede içme suyu ve tarlaların sulanmasına başlanmıştır.

    Belli başlı tepeler :

    Ertaş dağı, Kabak tepe, Kuru göl tepesi, Deve düşüren tepesi Topaç gediği tepesi, Boynuz kale tepesi, Yapılı kale tepesi, Baba Yusuf tepesi.

    Belli başlı mıntıkalar :

    Kızılyazı, Kınık, Assatan, Asardere, Bayamça, Yüzüktaşı, Tuzla, Yıldız KalesiÇakıllık, Bozketir, Karaketir, Cennet, Alıçlı, Yarıkgöl, Porsuk, Büyükgöl, Derinkuyu ve Hörçtür.

    Kefek kaya, Çakmak taşı, cingitaş, Sarı Taş ve volkan aynası gibi taş çeşitleri vardır .

    Köyümüzün ilk yerleşilen yeri bugün çakmak olarak bildiğimiz mevkide başlamıştır. İlk çeşme çakmağın önünde imar edilmiş,bugün banyo olarak değerlendirdiğimiz ,dünün hamamı eski deyimle, Yunak'ı ile birlikte toplu temizlik yapılan yer anlamındadır. Suyu bugünkü yukarı çeşmenin suyu ile beslenmiştir. Birçok defa tadilattan sonra bugün yine bizlere nimetini sunmaktadır. Buna paralel olarak aşağı çeşme ana kaynağı kuyu deresi olarak bildiğimiz mevkiden bugünkü yerinekünk borularla taşınmış her ikiside çok tadilatlar görerek günümüze kadar ulaşmıştır.

    KÖYÜMÜZE İLK YERLEŞEN SÜLALELER

    Paşalar = Meşeler

    Damğacı oğulları = Damğacılar

    Danacılar = Kayacılar

    Avşarlar = Erikçiler
    Topal Aliler = Erikçiler

    Bostancı Oğulları = Çankayalar

    İmamlar = Biliciler
    Solaklar = Eskiler
    Aşık Ömerler = Öztürkler

    Köleliler = Karakelleler

    Kayıllıoğullar = Elmacılar

    Çopurlar = Çopurlar
    Çerçiler = Çelikler

    Türefeler = Kızıltopraklar

    Postancılar = Poyrazlar

    Eseler = Ertaşlar
    Öksüzler = Uçarlar

    Göçsüzler Ali Rızalar = Bilginler

    Kara oğlanlar = Taşlar

    Körtosunlar = Bilginler
    Eneğliler = Toprakcılar

    Mevlütçeler = Başbuğlar

    İbadılar = Kabakcılar

    Abidinler = Çetinkayalar
    Kürt Oğullar = Günaydınlar

    Bağaddinler = Güneyler

    Çakılcılar = Bozkurtlar

    Deli Hasan = Uslular
    Hasan Oğulu = Çifcibaşılar

    Haydarlar = Karagözler

    Efenin Aliler = Karagöz

    Deveciler = Deveciler
    Dabaklar = Demirler

    Eseler = Ertaşlar

    İmam Oğulları = Çamurlar
    Kara Süleymanlar = Karasular

    Köyümüzü teşkil eden sülalelerden ibaret,yalnız bazı sülalelerde göçmüş,bazısınında nesli yok olmuştur. Bunlardan bazılarını bilmekteyiz. (Sanlar – Emrullahlar – Öztürkler) (Şenlerin kimsesi yok), (Yemez Oğlu),(Mullu Oğlu), gibileri, bilmediklerimizde var elbette.

    Yalnız şu bir gerçektir ki bazı sülaleler bir sülaleden ayrılma ,Soy İsmi ile ayrılmış,bazısıda aynı soy isminde birleşmiştir.

    Öz köke indiğimizde yukarıda, otuz kırk küsür sülale,toparlama yapınca on sülaleye kadar düşebilir.

    Uzakları düşünürsek ve tarihi geri götürürsek bir çoğumuzun kökü bir ataya dayanır. Bir çoğumuzunda aynı Sülalelerden olmadığı halde aynı soy isminde birleşmiş olduğu ortaya çıkar.
    Bazı sülalelerin geliş yerleri belli,bazı sülalelerinki belli değil,ama şunu kabul etmeliyiz ki hepimiz Ademden Beri kardeşiz,aynı haklara sahibiz.
    Doğala Köyünün öz kök olarak sülale sayısı azami 30 ile 37 toparlarsak en fazla 6 veya 7 sülaleye zor varır.

    Komşularımız:

    Doğuda Çakıllı Köyü, Batıda Kurugöl Kasabası, Kuzeyde merkez köyleri Topaç ve Kızılcin, Güneyde Suvermez kasabası ile Kuyulutatlar vardır. Köyümüzün ilçeye olan uzaklığı 15 km. Suvermeze 10 km Çakıllı Köyüne 8 km,Kuyulu Tatlara 6 km,Kurugöle 4 km,Nevşehir’e ise 50 km dir.

    İklim :

    Yazlar sıcak ve kurak,Kışlar soğuk ve kar yağışlı geçer. Karasal iklim hakimdir. Ancak kış aylarında fazla olmak üzere her mevsim Köyden- Dağa, Dağdan -Köye doğru devamlı rüzgar eser. KışınKar tipisi sık görülür. Köy dağın güneyinde yer aldığından yağan kar çabuk erimektedir.

    Bitki örtüsü:

    Köyümüz çevre köylere nazaran bitki örtüsü yönünden zengindir. Dağın eteğinde köyün kuzeyinde dağa doğru bodur meşe ormanı vardır. Köyde bahçe oldukça azdır. Olan bahçelerde de birkaç meyve Ağacı vardır. Hemen hemen her ailenin kendine yetecek kadar bağı vardır. Üzümler taze olarak tüketilmektedir, bir kısmı kurutulmakta kalan kısmı ile pekmez yada turşu yapılmaktadır. Bağlar bozulduktan sonra hayvanlar otlatılıyor, buda bağların zarar görmesine neden oluyor.

    HALKIN GEÇİM KAYNAKLARI :

    Çalışma alanları :

    Köyde çifcilik,İğcilik ve Hayvancılık yapımaktadır.Köylünün çoğu İSTANBUL da Pazarcılık,Nakliyecilik,Sebzecilik ve Çeşitli alım satım işleriyle uğraşmaktadır. Köyde 90 a yakın traktör vardır. Bunların 35 - 40 kadarı İstanbul’da seyyar satıcılık işlerinde kullanılmaktadır.Çiftcilik yapılmakta ancak köylü emeğinin karşılığını zor almaktadır. Kızlar ve kadınlar başka köylere tarım işçisi olarak patates çapasına ve toplamaya gitmektedir. Patates yevmiyesi ortalama 3.000.000 tl dir.İstanbulda çalışanlar Nisan – Ekim ayları arası çalışıp bu kazançlarıyla yılın diğer diğer aylarında geçinmektedirler.

    Giyim – Kuşam :

    Kadınlar şalvar,gömlek (ilbade),işlik (yünden dikilme),şeritli dizlik ve kazak giyerler. Başlarına yemeni ve yazma örterler. Erkekler şapka,yün terlik, gömlek,pantolon ve çeket giyerler.

    Eğitim ve Öğretim :

    Köyde eğitim ve öğretime ilgi oldukça azdır. İlkokulu bitirdikten sonra okumaya devam eden öğrenci sayısı oldukça azdır. Bu ilgisizliğin sebebi ekonomik sebeptir. İlkokulu bitiren çocuk aile bütçesine katkıda bulunmak için çeşitli işlerde çalıştırılıyorlar. Delikanlı çağına gelince de İstanbul’a çalışmaya gönderiliyor. Veliler çocuklarını okumaya karşı heveslendirmiyorlar,ayrıca veliler okumaya Karşı oldukça ilgisizdirler.

    Yapılan veli toplantılarında eğitim - öğretimin önemi defalarca anlatıldığı halde hiçbir ilerleme sağlanamamıştır.Bu yüzden ilkokulu bitiren gençlerimiz kahve köşelerinde ve o pis ortamlarda kolayca sigara gibi,kötü alışkanlıklara başlıyorlar. Bu gibi kötü alışkanlıklardan korunmak, gençlerimizi okumaya karşı heveslendirmek için Kütüphane açmalıyız,değişik sosyal ve sportif faaliyetler düzenlemeliyiz. Eğitime yapılan yatırım en iyi ve en hayırlı yatırımdır. Bunun içinde biz büyüklere çok işler düşmektedir.

    Kültür ve Görgü :

    Köy nüfusunun bir bölümü her yıl 3 - 5 ay İstanbul’a gidip orada çalışıp tekrar köye dönüyorlar. Ama her nedense orada gördüklerini köyde sürdüremiyorlar. Bir hafta filan güzel giyinip güzel konuşuyorlar sonra tekrar eski Doğalalı olup çıkıyorlar.Bu arada güzel konuşup güzel giyinmeyi sürdürenlerde var.


    Planlı ve düzenli evlerinin olmaması ve kalıplaşmış yaşantının dışına çıkmamaları birtakım olumsuzlukları beraberinde getirmektedir. Boş zamanlarını genellikle kahve köşelerinde geçirmektedir. İmece usulü ile yapılacak köy işlerinde bile bir arya gelmezler.

    Folklörü :

    Erkekler arasında oynanan oyunlar : Ağılama,halay,üç ayak,sekmeKadınlar arasında oynana oyunlar : Kaşık oyunu,sekme oyunu,hilal kızı vb.Kadınlar oyunlarını genellikle kaşık ve tef çalarak oynarlar. Genç kızlar yeni yeni eski oyunların dışına çıkarak hareketli türkü ve oyun havaları eşliğinde oyun oynarlar. Oyunlarda söylenen türkülerden bazıları şunlardır.Fidayda,misket,çifte telli,bastımda kırıldı iğdenin dalı,pınarın başında yatmış uyumuş,cumbullu,evlerinde lambaları yanıyor vb.

    Köyde Düğün :

    Evlenme çağına gelen erkeğin ailesi istenecek kızın ailesine münasip gördükleri kişileri göndererek kızı istetir. Kızında oğlana gönlü varsa kız verilir. Daha sonra kararlaştırılan bir günde nişan takılıp şerbet içilir. Düğün yapılacağı tarih kız eviyle birlikte kararlaştırılır. Düğün gününden birkaç gün önce yeni evle- nenlerin kullanacağı eşya ve giyeceklerini almak için şehre gidilir. Buna pırtı bozma denir. Başlık parası alınmaz buna karşılık geline belli miktarlarda altın takılır. Eğer oğlan babası bunu yapamıyorsa geline ev,arsa veya tarla bağışlar.

    Kız evi isterse sazlı sözlü,isterse davullu zurnalı düğün yapılır. Düğün Perşembe günü öğleden sonra başlar Cumartesi günü gelin almaya gidilir. Gelin alındıktan sonra oğlan evine ğidilir.Damadın akrabalarından biri bayraktar olur. Gelin geldiği gün akşam bayraktar evde yemek verir. Pazar günü yüz açımı yapılır. Yüz açımına köydeki bütün kadın ve kızlar davetlidir. Yüz görümünde geline çeşitli hediyeler verilir.


    İlçe : Derinkuyu

    İL : Nevşehir

    Köy Muhtarı : RECEP DAMGACI

    Muhtarlık Erişim Bilgileri :

    Telefon : 0 (384) 395 80 01

    Cep Telefonu : 0 (542) 580 24 53

    Demografik Bilgiler:

    Nüfusu: 2000 / 954

    1997 / 1071

    İle Uzaklığı :45 km

    İlçeye Uzaklığı : 15 km

    Rakım : 1240 m

    Altyapı bilgileri :

    [​IMG]

    [​IMG]

    Kaynak
    : Vikipedi, özgür ansiklopedi

    Kaynak : Yerel Net


    Derinkuyu Doğala Köyüne ait bilgi ve resimleri bizimle bu konu altında paylaşabilirsiniz
     

Bu Sayfayı Paylaş