Dilovası İlçesi Tarihi

'Marmara Bölgesi' forumunda ASİ MARDİNLİ tarafından 3 Nisan 2009 tarihinde açılan konu

  1. Sponsorlu Bağlantılar
    Dilovası İlçesi Tarihi konusu
    Dilovası İlçesi Tarihi

    M.Ö. 297 Yılında İzmit Körfezi ve civarı Bitinya Krallığı'na bağlanmıştır.Bitinya krallığı himayesinde Körfez ve çevresinin yerleşime çok elverişli olmasından dolayı kısa zaman içinde yörede "NİCEA" İznik, "LIBYSSA" Dil iskelesi, "BRUNG" Yarımca gibi kentler kurulmaya başlamıştır.

    Bitinya Kralı I. Nicomed, İzmit Körfezi'nin ( Nicomedia Körfezi ) kuzey kıyılarına doğru krallığın iç ve dış güvenliğini sağlanmak amacıyla yeni şehircikler kurar. Bunlar;
    1.Dacybza ( Gebze )
    2.Lbyssa ( Dil iskelesi )
    3.Kalos Agros ( Darıca )
    4.Nikeiata ( Eskihisar )
    5.Galakrene ( Hereke )
    6.Brunga ( Yarımca )
    7.Fhlokrene ( Tavşancıl )

    Tarihi kaynaklara bakıldığında bugün Dilovası'nın en büyük Mahallesi olan Diliskelesi'nin tarihçesinin çok eskilere dayandığı görülür. Diliskelesi'nin Gebze'nin 12 km doğusunda yer alan en eski yerlerden biri olan Nicamedia'ya bağlı bir kıyı kenti olduğu sanılmaktadır.Tarih içinde Osmanlı topraklarına 1419'da 3 kez katılan bu yöre karşı kıyıda bulunan Hersek'e geçişlerde iskele olarak kullanılmıştır. Dilderesi'ne bağlı olarak Diliskelesi adını almıştır. Gebze'de bulunan bazı kalıntılardan tarihin bilinen dönemleri Bizanslılara kadar uzamaktadır. Beldeye çok önem veren Romalılar,bu toprakları korumak için Eskihisar ve Hereke kalelerini inşa etmişlerdir.Diğer bir ifade ile Dilovası ve Gebze, Libissa adı verilen bir köy olarak Asya'ya karşı bir savunma hattı olarak kullanıldığı tarihçiler tarafından ileri sürülmektedir. Belde Büyük İskender'in ölümünden Mekodonyalıların Trakya Kralı Limanhos ve haleflerinin müteakiben Bitinya Kralları hakimiyetine ve daha sonra Doğu Roma İmparatorluğu egemenliği altına girmiştir.

    Tarihsel süreç içinde Diliskelesi'ni önemli kılan neden ise İzmit Körfezi'nin karşı kıyıya en yakın yerinin burada olmasıdır. Hersek burnu ile Diliskelesi arasındaki deniz mesafesi çok kısadır. Bitinya, Roma, Bizans ve Osmanlı imparatorlukları zamanında önemli bir yerleşim yeri olan İznik'e en kısa ve hızlı yoldan ulaşım yüzyıllar boyunca bu noktadan sağlanmıştır. Günümüzde de önemini koruyan Diliskelesi mevkii'ne Körfez Geçiş Köprüsü adı altında Diliskelesi ile Hersek burnu arasında asma köprü yapma projeleri başlamış durumdadır.

    Dilovası'nda yaşayan eski imparatorlukların bıraktığı eserler ise Liyssa kalesi, Liyssa iskelesi( Diliskelesi) ve Mimar Sinan Köprüsüdür.


    [​IMG]
    LIBYSSA SURU / Bu günkü Diliskelesi Kuzeybatısında Gebrez tepedeki bu surlar M.S. VII. Yüzyıla aittir. Kırk metre civarında. Halen içinde bir mahzen ile yatır vardır. Prof. A.M. Mansel'e göre bu mezarın ANİBALA'a ait olması muhtemeldir. (Fotoğraf Gebze Kaymakamlığı 2001 Kitabı "Wegant çizimi")

    [​IMG]
    MİMAR SİNAN KÖPRÜSÜ / Kanuni Sultan Süleyman döneminde Mimar Sinan'a yaptırılan bu tarihi köprü Dilderesi üzerinde yer almaktadır.

    [​IMG]
    HERSEK BURNU / Günümüzde de tarihi önemi koruyan Hersek Burnu İzmit Körfezi'nin en dar kesimini oluşturmaktadır.

    Yunan ve İngiliz işgallerini gören bu bölge İngilizlerin Gebze'yi işgal etmek için Diliskelesi'ne İngiliz askerlerinin çıkartma yaptıklarına şahit olmuştur. Gebze'yi işgal eden İngiliz askerleri Diliskelesi'nden çıkartma yapmışlardır. Yunan askerleri ise Diliskelesi tren istasyonunu kullanmışlardır. Buradan çıkan askerler Tavşancıl, Çerkeşli ve çevre beldelere ulaşıp halkı sindirmek ve istediklerini kolayca elde etmek için her türlü baskıyı uygulamışlardır

    Cumhuriyet dönemindeki gelişme ise, Türkiye'nin planlı sanayileşme döneminin başlangıcı olan 1960 yıllarına kadar gider. Cumhuriyetin ilk yıllarında belde halkının geçim kaynağı tarıma dayalı bir görünüm sergiliyordu. Planlı sanayileşme ile birlikte fabrikaların kurulmaya başlaması, Dilovası Beldesi ve çevresini sanayi bölgesi haline getirmiştir. Belde'de kentsel yerleşim fabrikalarda çalışanların barınmak maksadıyla ile yaptıkları gecekondu ve müstakil ev yapmaları daha sonra akraba, eş, dost aracılığı ile iş ve aş sıkıntısı çeken insanların direk uğrak yeri olmuştur.

    Eynerca Deresi ile Dilderesi arasındaki Diliskelesi yada Dilovası olarak adlandırılan kesim Çerkeşli Köyü'ne aitti. Eynerce deresinin diğer kısmı Tavşancıl Köyü'ne aitti. Dilderesi'nden başlayıp İzmit Körfezi'ne kadar uzanan kesim ise Tavşanlı ve Muallim köyü sakinlerine aitti. Dilovası kesiminde Çerkeşli Köyü'nün bağ ve bahçeleri bulunuyordu. 1955 yılına doğru yaptırılan E-5 karayolu Dilovası'ndan geçirildi. Buraları değer kazandı. Buralarda ilk olarak 1954' Marshall Boya Fabrikası, 1966'da Çolakoğlu, ardından Basf Sümerbank, Nasaş, Diler Demir, OlmukSa-Alemdar gibi bir çok fabrika kurulmaya başladı. Çerkeşlinin Dilovası kesimi artık bağlık bahçelik değil, sanayi alanıydı. 1965'ten sonra Dilovası kesimi sanayi alanı olunca yeni iş sahaları açıldığından buraya Doğu Anadolu bölgesinden göçler başladı. Artık, bağ ve bahçe yerleri çoktan satılmış, buraları yerleşim yerleri olmaya başlamıştı.

    1970 yılına gelindiğinde Çerkeşlinin nüfusu 1226 olarak belirlendi. Bu nüfusun 400 kişilik bölümü aşağı kesimde kalıyordu. 1970'ten sonra göçler iyice arttı. Artık Çerkeşli Köyü'nün ahalisi de aşağı kesime inmeye başlıyordu. Ancak yinede nüfusun büyük bir bölümünü Karslılar, Ağrılılar, Erzurum ve Gümüşhaneliler oluşturuyordu. 1980 yılında nüfus 4000'leri buldu. 1985'teki sayımda ise 7227 kişilik nüfus ile Çerkeşli, Kocaeli bölgesinin en büyük köylerinden birisi durumundaydı. 31 Aralık 1986 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan bir karar ile 8500 nüfuslu Çerkeşli Köyü ile 3800 nüfuslu Muallimköy birleştirilerek Dilovası'nda toplam 1200 nüfuslu bir belediyelik kararlaştırılmış, söz konusu belediye 7 Haziran 1987 tarihinde yapılan belediye başkanlığı seçimlerinden sonra Dilovası Belediyesi adı altında hizmete başlamıştır. Bu arada yukarı Çerkeşli Köyü ile asıl Muallim Köyü (650 nüfuslu) nün daha sonra (ekim 1987de) Dilovası Belediyesi'nden ayrılıp tekrar müstakil bir köy durumuna getirilmesi için bir referandum yapılmış, Çerkeşli Köyü ve Muallimköy Haziran 1988 tarihinde İçişleri Bakanlığı'nın onayıyla Dilovası beldesinden ayrılıp tekrar müstakil birer köy durumuna gelmişlerdir. Bu gelişmelerden sonra Dilovası bugünkü 7 Mahalleyi kapsayan konumuna gelmiştir.

    Dilovası'na , Dilderesi'ne ve Diliskelesi'ne adını veren dil kelimesi konusunda ise bazı söylentiler vardır. Bu söylentiler Diliskelesi sahilinde denize doğru dil şeklinde toprak çıkıntısı olması, burada vaktiyle Dilbaba diye bir ermişin yaşaması ve ismini vermesi ve Yalova tarafındaki Hersek burnunun dil şeklinde Dilovası kesimine uzamasıdır.

    Dilovası, hızla gelişen sanayi ve liman yatırımlarından dolayı büyük oranlarda göç aldı. Bu büyüme neticesinde 22 mart 2008 tarih ve 5747 sayılı kanunla (30. Tavşancıl İlk Kademe Belediyesinin tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleleri ile birlikte Dilovası İlk Kademe Belediyesine katılmıştır. Dilovası merkez olmak ve ekli (28) sayılı listede adları yazılı köyler bağlanmak üzere Kocaeli İlinde Dilovası) Tavşancıl beldesi ile Çerkeşli, Köseler, Demirciler ve Tepecik köyleri bağlanarak İlçe oldu.
     

Bu Sayfayı Paylaş