Diş sözlüğü - Diş Hastalıkları Terimleri ( A dan Z ye )

'Ağız ve Diş Sağlığı' forumunda _Mr.PaNiK_ tarafından 16 Ocak 2009 tarihinde açılan konu

  1. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Diş sözlüğü - Diş Hastalıkları Terimleri ( A dan Z ye ) konusu
    A

    Abrasyon

    1: Deri mukozanın sıyrılması,soyulması veya kazınması 2: Dişin aşınması,yenmesi 3: Deri ve mukoza üzerindeki tahriş bölgesi ,sıyrık ve kazıntı
    Abse
    Çevre dokulardan kese tarzında doku ile sınırlı içerisi cerahat ile dolu oluşum.
    Adeziv Sistemler (Bonding)
    Dişleri onarmak, iyileştirmek , ya da daha estetik görünmesini sağlamak üzere dişe yapılan ilavelerdir. Diş yüzeyine güçlü bir yapıştırıcı madde ile tutturulmak suretiyle uygulanır.
    Ağız duşu
    Bakteri plağı ve debrisi temizlemek amacıyla diş etlerinin üzerine ve altına mekanik bir yöntemle su püskürtmek
    Amalgam Dolgular
    En uzun süredir kullanılan dolgu maddesidir.Gümüş,kalay ve bakır alaşımının civa ile karıştırılması ile elde edilir.Çiğneme kuvvetleri karşısındaki direnci çok yüksektir.Dezavantajı görünümünün estetik olmamasıdır.
    Analjezik
    Ağrı kesici
    Anestezi
    Doktorlar, ameliyat sırasında ağrı duymaması için, ameliyattan önce hastaya bir iğne yapar ya da solunum yoluyla bir gaz verirler. Hastanın bilincini yitirerek uykuya geçmesine narkoz, böylece vücudundaki ağrıları duyamayacak duruma gelmesine anestezi, bu duyu yitimine yol açan maddelere de anestezik denir.
    Anestezi
    Hissi ortadan kaldırma;cerrahi mücadele için ilaç veya gaz anestetik vererek kişide ağrı ve acı hissini ortadan kaldırma
    Apse
    Bakınız: Abse
    Ataşman Seviyesi
    Periodontal liflerin ataşman seviyesinin sayısal ölçümüdür. Genellikle periodontal cep derinliğinin ölçümü ve diş eti çekilmesi (gingival recession) ölçümünün bir araya getirilmesiyle bulunur. Ataşman seviyesi, periodontal hastalıkların seyrini ve tedavinin başarısını değerlendirmede kullanılan en önemli ölçüm yöntemlerinden biri olarak kabul edilir.
     
    Son düzenleme: 16 Ocak 2009
  2. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    B

    Bebeklerde diş çürükleri

    Biberon diş çürükleri kısmına bakınız.
    Besinlerdeki şeker
    Tatlılar, meyveler ve işleme tabi tutulmuş yiyecekler dahil, beslenmenizde mevcut şeker miktarı.
    Biberon Çürükleri:
    Bebeklerin ve çocukların özellikle üst ön dişlerinde görünen, çoğunlukla biberon ve emzik yoluyla tatlı sıvıların verilmesi ya da dişlerde uzun süre tutulması nedeniyle oluşan çürüklerdir.
    Bukkal/Yanak
    Tıpta yanağa verilen isimdir.Aynı zamanda ön ve arka dişlerin yanağa bakan yüzeylerini tarif etmek için de kullanılır.
     
  3. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    C
    Caries/çürükler
    Diş çürükleri ve oyukları için kullanılan teknik bir terimdir.
    Cementoenamel junction
    Sement-diş minesi birleşimi. Diş ve kökün birleştiği noktadır.

    Çene Kemiği(Alveol Kemiği)
    Diş kökünün etrafını kaplayan kemiksi yapıdır, diş kökünün çene kemiğine tutunmasını sağlar. Periodontal hastalıklar bu kemiğin erimesine yol açar.
     
  4. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    D

    Debridman

    Periodontal ceplerdeki bakteri,tartar gibi tahriş edici oluşumları temizleyerek, komşu dokuların iyileşmesini sağlamaya yönelik bir bakteriyel enfeksiyon tedavi yöntemidir.
    Demineralizasyon
    Diş minesinin alt yüzeyinde meydana gelen mineral kaybı, diş yüzeyinde beyaz bir nokta şeklinde görünebilir.
    Dental rezin
    Dişlerde aşırı hassaslık halinde dişlere uygulanan bir madde. Sadece diğer tedavi yöntemleri başarısız olduğunda bu yola başvurulmalıdır.
    Dental vernik/cila
    Aşırı hassas dişler için sodyum florür içeren bir tedavi yöntemidir. Diş yüzeyine uygulanan vernik, dentinin dış yüzeyini kaplar ve dişlerde ağrıya neden olan uyarıcıların pulpaya (diş özüne) ulaşmasını engeller.
    Dentin
    Minenin altındaki tabakadır. yetişkin bir insan dişinin %75'ini oluşturur. kemikle aynı yoğunluğa sahip olmasına rağmen ısıya ve dokunmaya duyarlıdır. Dentin canlı bir yapıdır ve % 70’i mineral tuzları; % 20si organik madde ve % 10’u da sudan oluşur. Dentinde çok sayıda kanalcık içerir.
    Dentin kanalları
    Dentinin dış yüzeyinden, dişin içindeki sinirlere uzanan mikroskopik/çok küçük kanallar.
    Desensitizasyon / Hassasiyeti azaltma
    Ağrıya sebep olan uyarıcıları bloke ederek dişlerde hassasiyeti azaltma.
    Deskuamasyon
    Diş etinin soyulması. Deskuamatif gingivitis hallerinde, bazı kırmızı ve gri noktalara rağmen diş eti dokusu düzgün ve parlak görünebilir. Ancak, diş eti yüzeyi soyularak kanayan ve aşırı derecede acı veren bir hale de gelebilir.
    Dil iltihabı
    Tıp dilinde Glossit denilen bu iltihaplanmanın nedeni, çürük dişler, dişeti iltihabı, sigara, çok sıcak veya çok soğuk şeyler yemeyi alışkanlık haline getirmiş olmaktır. İhmal etmemek gerekir. Çünkü dil kanseri veye dil ülseri belirtisi de olabilir. Mutlaka doktora başvurmak gerekir. Yapılacak ilk iş, sigarayı bırakmak, çürük dişleri tedavi ettirmek, ve kötü alışkanlıkları terk etmektir.
    Distal
    Ağzın orta çizgisinden uzağa bakan diş yüzeyleri.
    Diş çıkarma
    İlk süt dişlerinin çıkması.
    Diş eti çizgisi
    Diş (diş kökü dahil) ve diş eti dokusu arasındaki boşluk.
    Diş eti sarkması/free gingiva
    Diş etlerinin kenar yüzeylerinin dişten uzaklaşarak sarkması.
    Diş İmplantı
    Eksik olan dişlerin yerine çene kemiğine yerleştirilen ve uygun malzemeden yapılan yapay diş kökleridir.Daha sonra bu kök diş üzerine yerleştirilen protez dişler ile kaybedilmiş diş fonksiyonu yeniden kazanılmaktadır.Estetik açıdan da mükemmel sonuçlar elde edilen . implant kelimesi için diş ekme ; yapay diş ; çakma diş ; vidalı diş ya da vida diş isimleri de kullanılmaktadır. Bakınız: viki pedi
    Diş Kırıkları
    Diş Kırıkları genellikle travma sonrası ortaya çıkan durumlardır. Kırık diş tedavisinde öncelikli olarak travmaya uğrayan dokunun sağlığının korunması gerekir. Sonrasında ise restoratif çeşitli girişimlerle dokuların yeniden eski görünümüne kavuşması sağlanmalıdır. Kırılan diş hemen çekilecek demek yanlıştır.
    Diş minesi
    Dişin dış yüzeyini kapsayan sert, mineral yüklü, beyaz maddedir.
    Dişlerde hassasiyet/Dentinal Hipersentivite
    Sıcak, soğuk, tatlı, ekşi maddelerle temas ettiğinde dişlerinizin verdiği ani, keskin ağrı.
    Dorsal Yüzey
    Üst yüzey. Özellikle dil ile ilgili kullanılır. Dilin dorsal yüzeyi.
     
  5. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    E

    Endotoksinler

    Bakteriler ölünce endoktoksin denen zehirli maddeler salgılarlar ve bu maddeler dokularda tahribat yaratır ya da bağışıklık sisteminin tepki vermesini tetikleyerek dokuların bozulmasına sebep olur.
    Erupsiyon/Diş çıkarma
    Dişlerin diş etinden yüzeye çıkması.
    Explorer
    Diş çürüklerini tespit etmekte kullanılan bir araştırma yöntemi

    F

    Facial/Ön dişler
    Öndeki dişlerin dudaklara bakan yüzeylerini ifade ederler.
    Fissür Örtücüler(Sealant)
    Diş çürümelerini önlemek üzere kullanılan plastik bir sıvıdır. Fissür örtücüler azı dişlerinin üzerindeki girinti ve çıkıntılara uygulanır. Hemen sertleşen bu sıvı dolgular, diş fırçası ile kolayca temizlenebilecek sığ yüzeyler oluşturur.
    Fissürler
    Azı dişlerinin yüzeyinde bulunan girinti ve çıkıntılar.
    Florür
    Diş çürümelerini ve dişlerde hassasiyeti önlemenin yanı sıra dişleri güçlendirmeye yarayan kimyasal bir bileşim.
    Fluorosis
    Çok fazla florür kullanılması nedeniyle diş minesinin renginin bozulması. (bir milyonda birden fazla porsiyon).
     
  6. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    G

    Gevşek Bakteri Plağı

    Diş etlerinin üstünde ve altında bulunan, büyük oranda diş eti hastalıklarına sebep olan bakterileri içeren, ağız duşu gibi yöntemlerle ağızdan kolayca yıkanabilen bakteri plağı.
    Gingival Crevicular Fluid
    Sulkustan sürekli olarak salgılanan sıvıdır. Sağlıklı bir ağızda çok az sıvı salgılanır, ancak iltihab arttıkça bu sıvı miktarı da artar.
    Gingival marjin/Diş eti çizgisi
    Diş etinin diş yüzeyine en yakın bölgesi.
    Gingival recession/Diş eti çekilmesi
    Diş eti çizgisinin diş köklerine doğru çekilmesi.
    Gingivitis/Diş eti iltihabı
    Diş eti iltihabı olup, hafif ya da şiddetli olabilir. Diş eti iltihabı diş etlerinde kırmızılık, ödem(şişlik) ve hassasiyete sebep olur.


    H

    Hipersensitivite/Aşırı hassaslık:
    Sıcak, soğuk, kimyasal, mekanik ya da osmotik(tatlı veya tuzlu) uyarıcılarla temas ettiğinde dişlerin verdiği ani ve keskin ağrı şeklindeki reaksiyon.


    ımplantlar
    Dişlerin eksik olduğu yerlerde çeneye yerleştirilen metal diş köküdür. Daha sonra eksik dişin yerine geçmek üzere suni diş implantın üzerine yerleştirilir.
     
  7. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    K

    Kanal (Endodontik) Tedavisi

    Diş köklerindeki enfekte sinir dokularının temizlenmesi ve oluşan oyukların cansız bir madde ile doldurulmasından oluşan tedavi yöntemidir.
    Kaninler/Köpek Dişleri:
    Ön dişler ile azı dişleri arasında yer alan sivri konik dişlerdir.
    Kavite/Oyuk
    Çürük temizlendikten sonra dişin içinde kalan boşluk.
    Kesici dişler
    Ağzın ön tarafında bulunan kesmeye ya da kemirmeye yarayan dişler.
    Kesici uçlar
    Ön dişlerin ısırmaya/ kesmeye yarayan uçlarıdır.
    Kompozit
    Oyukları tamir etmek için kullanılan beyaz dolgu malzemesi
    Kompozit Dolgular
    Estetik dolgulardır.Dirençleri amalgamlardan oldukça düşüktür.sürekli gelişmekte olan kompozit dolgular gün geçtikçe daha dayanıklı hale getirilmektedir.Çürüğü temizlenmiş diş boşluğuna tabaka tabaka konulup,özel bir ışın cihazı ile ışık uygulanarak sertleştirilir.Avantajları renginin diş rengi ile aynı olması ve sertleşme süresi beklenmesine gerek olmamasıdır.Dezavantajları direncinin az olması ve pahalı olmasıdır.
    Kompozit:
    Oyukları tamir etmek için kullanılan beyaz dolgu malzemesi.
    Kontrol
    Hastanın sağlığını korumak için ayarlanmış düzenli diş hekimi ziyaretleri. Kontroller ve terapi hastanın ağız sağlığının durumuna göre ayarlanır.
    Köprü
    Kaybedilen bir veya birden fazla dişin yerine uygulanan sabit takma dişlerdir.
    Kron
    Dişin diş minesi ile kaplı bölümü. Aynı zamanda, dişleri eski haline getirmek için uygulanan bir tür kaplamadır.
    Küretaj
    Diş etlerindeki/periodontal ceplerdeki hastalıklı ya da zarar görmüş dokuların temizlenmesi.
     
  8. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    L

    Labial/Dudak/Dudağa ait

    Ön dişlerin dudaklara bakan yüzeylerini ifade eder.
    Laminate Veneer
    Dişlerin ön yüzeylerini kaplayan porselen kaplamalardır.Dişlerin dış yüzeylerinden çok az madde kaldırılarak uygulanır.Metal içermemeleri ve ışık geçirgenlikleri dişe çok yakın olması nedeniyle estetik açıdan çok başarılı tedavilerdir.Ön dişleri kırık veya aşınmış olanlarda, dişlerinde renk farklılığı olanlarda(dolgu,ilaç kullanımı gibi nedenlerle)dişler arasında açıklık olanlarda ve estetik diş görünümü isteyenlere uygulanır.
    Leke
    Dış/harici lekeler, sigara, kahve, çay ve yemek gibi dış etkenlerin/maddelerin sebep olduğu dişin dış yüzeylerinde oluşan lekelerdir. Genellikle aşındırıcı prophylaxis diş macunlarıyla dişin temizlenmesi suretiyle bu tür lekeler yok edilebilir. İç/esas lekeler dişin içindeki lekelerdir.
    Lingual
    Dişin dile en yakın iç yüzeyini ifade eder.
    Lokal/Bölgesel
    Doğrudan enfekte bölgeye uygulanan tedavi.
     
  9. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    M

    Malocclusion

    Alt ve üst dişlerin kusurlu kapanışıdır. Kusurlu kapanışın düzeltilmesi ortodontik tedavi ile mümkündür.
    Mandible/Alt çene kemiği
    Alt çene kemiğini oluşturan, yüzdeki en uzun ve tek hareket ettirilebilen kemiktir.
    Maxilla/Maksiller/Üst çene kemiği
    Ağzın üst kısmını oluşturan üst çene kemiği. Üst çene kemiği, yüzün orta çizgisinde birleşen iki ayrı kemikten oluşur.
    Mesial
    Ağzın orta çizgisine bakan diş yüzeylerini ifade eder.
    Molars/Azı dişleri
    Ağzımızın arka kısmındaki çok uçlu, büyük ve geniş dişler.
    Mouthguard/Ağız koruyucu
    Dişleri darbe ve yaralanmalardan korumak üzere dişlere takılan yumuşak koruyucu alet.
    Mukoza
    Oral kavite içindeki, pembe ya da kırmızı ince zar.
     
  10. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    O

    Okluzal Travma

    Dişleri sıkma, gıcırdatma gibi, dişlere fazla baskı uygulandığı zamanlarda ortaya çıkar. Eğer kontrol edilmez ise hızlı bir şekilde ataşman ve kemik kaybına sebep olur.
    Okluzyon/Kapanma
    Alt çenenin tüm pozisyonlarında ve hareketlerinde alt ve üst dişlerin nasıl temas ettiğini ifade eder.
    Ortodonti
    Diş,çene ve yüz anomalilerinin düzeltilmesi ve tedavisi ile ilgilenen bilim dalıdır.Estetik görüntünün düzeltilmesinin yanı sıra çiğneme fonksiyonlarının düzenlenmesi ,dişlerde çürük oluşumunun engellenmesi gibi faydalarıda vardır.İskeletsel boyuttaki bozuklukların (çene,yüz ilişkileri) tedavisi için erken teşhis gerekmektedir.Çocuklarda 7 yaşından itibaren kontroller yapılmalıdır.Dişsel düzeydeki bozuklukların tedavisi her yaşta yapılabilmektedir.
    ortodonti
    Ortodonti kelimesi iki yunanca sözcükten oluşmuştur. 'Ortos' düzgün,'dontos' dişler anlamına gelmektedir. Ağız ve dişlerin dizilişindeki sorunlarla ilgilenen diş hekimliği dalı
     
  11. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    Ö

    Ödem

    Diş eti dokularında su toplanmasıyla oluşan şişlik.
    Ön Dişler
    Ağzınızın ön tarafına yerleştirilmiş 6 adet kesici diştir. Çiğnemekten öte ısırmak amacıyla kullanılır

    Palatal/Damak
    Ağzın üst kısmı, damak.
    Papilla
    Her bir diş arasındaki ‘v’ şeklindeki diş eti dokusunu ifade eder
    Parlatma/Beyazlatma
    Bakteri plağını, pelikül ve lekeleri temizlemek üzere uygulanan bir yöntem. Düşük hızla çalışan bir cihazın ucuna içinde parlatıcı macun bulunan bir kap ile dişlerin ovulması şeklinde uygulanır.
    Pelikül/ince zar
    Bakteri plağı oluşumundaki ilk adım. Pelikül, tükürükte bulunan yağ ve proteinleri içeren, şeffaf ve ince tabakadır. Dişleri temizledikten sonraki birkaç saniye içinde Pelikül tabakası oluşur.
    Periodontal
    Dişleri destekleyen kemik ya da diş eti dokusuyla ilgili
     
  12. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    P


    Periodontal Apse

    Bir dişin etrafını çevreleyen diş eti dokusundaki akut enfeksiyon. Enfeksiyon kapmış bölgede, kırmızılık, şişlik, kanama, ağrı ve kemik kaybı görülebilir.
    Periodontal Hastalık
    Dişi destekleyen yapılardaki hastalık.
    Periodontal Lifler
    Dişleri çene kemiğine bağlayan liflerdir. Periodontal lifler bir ucundan semente, diğer ucundan da çene kemiğine bağlıdır.
    Periodontal Prob
    Periodontal ceplerin derinliğini ölçmede kullanılan bir alet
    Periodonti
    Alveol/çene kemiğinin erimesine yol açan bir tür periodontal hastalık
    Periodontist
    Alveol/çene kemiğinin erimesine yol açan bir tür periodontal hastalık.
    Periodontoloji
    Periodontoloji, dişeti hastalıkları ve tedavilerini konu alan dişhekimliği dalıdır. Bakınız: viki pedi
    Plak
    Protein kalıntılarında bulunan ve sürekli dişlerde biriken renksiz, yapışkan bakteri tabakası. Bakteri plağı uzun süre temizlenmediği takdirde periodontal hastalıkların ve diş çürüklerinin ana nedenini oluşturur.
    Plak/Tartar
    Sert diş yüzeylerine yapışan ve ancak diş fırçası, diş ipi gibi ağız bakım ürünleriyle temizlenebilen bakteri plağı.
    Posterior Teeth
    Öğütmeye yarayan azı dişlerini ifade eder.

    Premolarlar/Küçük azı dişleri
    Arkadaki iki büyük azı dişi ile kanin(köpek dişi) arasındaki iki küçük azı dişini ifade eder.
    Proksimal
    Komşu dişlerin yüzeyleri proksimal yüzeyler olarak adlandırılır.
    Prophylaxis
    Diş hastalıklarını önlemek üzere dişlerin yüzeylerindeki yumuşak ve sert tortuların diş hekimlerince temizlenmesini ifade eden koruyucu amaçlı bir tedavi yöntemi.
    Protez/Takma diş
    Alt ya da üst çene için yapılmış, kısmi ya da tam set halindeki suni/takma dişler.
    Pulpa/Diş özü
    Dişin ortasındaki canlı dokudur. Dentinin içine yerleştirilmiş olan pulpanın yapısında sinir hücreleri ve dişi besleyen kan damarları bulunmaktadır.
     
  13. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    R

    Radyografik

    Röntgen filmi ile ilgili.
    Remineralizasyon
    Demineralize olmuş(çürümüş) lezyonlara diş mineralleri yerleştirerek çürüme sürecinin tersine çevrilmesi, çürümenin durdurulması. Bu yöntem florür kullanılarak daha etkin hale getirilebilir.
    Restorasyon
    Kaybedilmiş diş ya da diş yapılarının yenilenmesi, onarılması işlemi. Örneğin, köprüler, dolgular, kronlar ve implantlar.
     
  14. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    S

    Scaling/Plak Temizleme

    Dişler üzerindeki sert tortu/birikintilerin diş hekimi tarafından temizlenmesi.
    Sement
    Dişlerin köklerinde bulunan ve dişlerin çene kemiğine tutunmasını sağlayan, dişteki en yumuşak yapıdır.
    Sert Damak
    Ağzın üst tarafındaki kemikli bölüm, damak
    Slouging/Soyulma
    Cansızlaşan diş eti dokusunun canlı dokudan soyularak ayrılmasıdır.
    Soft Palate/Yumuşak Damak
    Damağın arka tarafındaki yumuşak bölge.
    Subgingival/Diş eti
    Diş eti çizgisinin altındaki, dişi çevreleyen hendek şeklindeki bölge.
    Sulkus
    Diş ve diş etinin birleştiği bölge (salgılı bir zarla çevrelenmiştir).
    Supragingival/diş etinin dış yüzeyi
    Diş eti çizgisinin üzerindeki bölge.
    Süt dişleri
    Bebeklerin ilk çıkan dişleri
     
  15. _Mr.PaNiK_

    _Mr.PaNiK_ Üye

    T

    Tartar

    Diş taşı
    Tartar/ Plak
    Sert diş yüzeylerine yapışan ve ancak diş fırçası, diş ipi gibi ağız bakım ürünleriyle temizlenebilen bakteri plağı.
    Temporomandibular Eklem (TMJ)
    Alt çeneyi kafa tasına bağlayan eklem.


    U
    Ula
    Diş eti

    V
    Veneers Kaplama
    Diş rengindeki maddelerden, dişe tam uyacak şekilde yapılan bu ince kaplamalar ön dişlere yapıştırılarak dişlerin daha güzel görünmesini sağlar.
    Ventral Yüzey
    Alt yüzey. Özellikle dilden bahsederken kullanılan ‘Dilin ventral yüzeyi’ dilin alt yüzeyi/tarafı anlamına gelmektedir.
     

Bu Sayfayı Paylaş