Deneme Nedir - Deneme Özellikleri

'Makaleler-Denemeler' forumunda SeLeN tarafından 7 Kasım 2010 tarihinde açılan konu

  1. SeLeN

    SeLeN Site Yetkilisi Editör

    Sponsorlu Bağlantılar
    Deneme Nedir - Deneme Özellikleri konusu Deneme - Denemenin Tanımı - Denemenin Özellikleri - Deneme ve Özellikleri Hakkında


    batı edebiyatında deneme deneme makale farkı deneme sohbet farkı denemenin özellikleri konularına göre denemeler türk edebiyatında deneme


    Deneme ve Özellikleri

    Yazarın kendi seçtiği bir konu üzerindeki fikirlerini serbestçe anlattığı yazı türüdür. Deneme kişiselliğin en fazla öne çıktığı yazı türüdür. Bu türün kesin sınırlarını çizmek oldukça güçtür. Tenkit ve sohbete yaklaşan bir yönü vardır. Bazen felsefi ve bilimsel konular da deneme türü içinde ele alınabilir. Ancak deneme bilimin, ahlakın ve felsefi teorilerin denetleyici kurallarının dışındadır. Yazarın şahsi düşünceleri ön plana çıkar. Deneme, kendi kendiyle söyleşme, içten gelen itiraflar gibidir.
    Deneme yazarının kesin sonuçlara varmak, bir görüşü ispat etmek, belgelere başvurmak gibi kaygıları yoktur. İleri süreceği görüşlerin nasıl karşılanacağını hiç düşünmez. İnsanlığı ilgilendiren konulara yeni açılardan bakmak, genel görüşleri ve peşin hükümleri sarsmaya çalışmak denemenin ayırıcı özellikleridir.
    Bu türün ilk kurucusu sayılan Montaigne, denemenin ilkelerini şöyle açıklar: "Herkes önüne bakar, ben içime bakarım: Benim işim yalnız kendimledir. Hep kendimi gözden geçiririm, kendimi yoklarım, kendimi tadarım. Bir şey öğretmem, sadece anlatırım." Denemenin her cümlesinde yazarın kendisi vardır. Okuyucu ile yazar arasında bir duygu, düşünce ve ruh alışverişi meydana gelir. Esere hâkim olan unsur, insanın ta kendisidir.
    Deneme yazan kişi, okuru düşünmeye yöneltmeyi, pratik hayatın gerçekleriyle bireyin ilişkisini ortaya koymayı, kültür alanındaki değişme ve gelişmelerle insanın nasıl zenginleştiğini göstermeyi ve insanın birey olarak zaman ve toplum karşısındaki tavrını dile getirmeyi amaçlar.
    Denemeler, rahat okunabilen düşünce yazılarıdır.
    Denemeler, konularına ve yazılış amaçlarına göre şu şekilde gruplandırılabilir:
    Kişisel duyarlılık ve dikkatleri konu alan denemeler
    Öğretici ve eleştirel denemeler
    Sosyal ve felsefi konularda bireysel düşünceyi ifade eden denemeler
    Denemenin Özellikleri
    Yaşam içindeki her şey denemenin konusu olabilir.
    Deneme yazarı okuyucuya iletmek istediği fikri bilimsellikten uzak, ispatlama amacı gütmeden, etkileyici bir üslupla anlatır, ortaya koyar.
    Denemede, yazar kendi kendisiyle konuşuyormuş gibi bir anlatımı tercih eder.
    Denemede bir sonuca ulaşmak önemli değildir. Denemenin inandırıcılığı kanıtlardan, belgelerden değil, anlatımındaki samimiyetten gelir.
    Deneme yazarı konusunu işlerken bir düşünceden diğerine sıçrayıverir. Makalede olduğu gibi bir düşünsel dü*zenin katı kalıpları içine hapsolup kalmaz.
    Denemede yazarın kendi beni ortaya çıkar. Çünkü deneme yazarı, her olaya, her duruma "ben"i açısından bakmaktadır.
     

Bu Sayfayı Paylaş