Dc ve Ac Akım

'Genel Bilgi (Elektrik)' forumunda semyav5mitq tarafından 1 Aralık 2008 tarihinde açılan konu

  1. Sponsorlu Bağlantılar
    Dc ve Ac Akım konusu DC akımın özellikleri:
    1)Depo edilebilir.
    2)DA makinalarının devir ayarları çok geniş sınırlar içerisinde tutulabilir.
    3)Elektrikle yapılan yüzey kaplamacılığı ve maden arıtma işlemleri DA il yapılır.

    AC Akımın özellikleri:
    1)Alternatif akım makinaları çok büyük güçte yapılabildikleri için enerjinin birim maliyeti küçüktür.
    2)Trafo yardımı ile AC akımın iletimi ve dağıtımı verimli bir sekılde yapılır.
    3)A.A makinalarının bakımları kolay ve DC makinlara göre daha az arızayaparlar.AA senkorn jeneratorlerde üretilir. 35-45Kv gerilimlerde ve1300 Nva güçlerinde alternatorler uretılır.Alternatorlerde uretılen ACakım genel olarak 3 fazlıdır.Bazı durumlar için Elektrik tren sebekelrigibi 1 fazlı olarak üretilirler.

    Alternatorun Genel Yapısı

    1)Stator (Endüvi)
    2)Rotor (Endüktor,Kutuplar)

    1)Stator:Senkron jeneratorun statoruna enduvi denir.silisli saçpaketlerden yapılmış ve iç kısmına sargıların yerleştirilmesi içinoluklar acılmıstır.Döner endüvili alternatorler büyük güçteyapılamazlar.Çünkü döner endüviden fırçalar vebilezikler yardımı ilebüyük bir akım ve gerilim alınması çok zordur ve pahalıdır.Endüvininduran kısmında yapılmasının çok faydaları vardır.Bunlar;
    a)Endüvi sargılarında indüklenen EMK dış devreye fırça ve bilezikler olmaksızın baglanır.
    b)Duran kısımdaki endüvi sargılarının sarılması ve izolasyonu kolaydır.
    c)Duran kısımdan sargıların merkezkaç kuvvetinin etkisiyle yerlerinden fırlaması söz konusu değildir
    d)Sargıların soğutulması daha kolaydır.
    2)Rotor:Uyartım sargılarını tasıyan kısam enduktor denır.büyük güçlüAlternatorlerde endüktör,Döner şekilde yapıldığı için buna rotordadenilir.Endüktörü olusturankutuplar alternatörü döndüren sistemin devirsayılarına göre iki şekilde yapılır.
    a)Çıkıntılı kutuplu alternatorler
    b)Düz silindirik kutuplu alternatorler

    Alternatörlerde Endüvi Sargıları
    Endüvi ve Endüktör sargıları olmak üzere iki çeşit sargı vardır.Endüvisargılarında AC akım,Endüktör sargılarında DC akım geçer,Endüvisargıları üç tipte sarılır.Bunlar;

    1)Kalıp Sargılar:Oyuk içerisinde 1 veya 2 bobin bulunmasına göre ikiyeayrılır.iki bobin kenarı varsa Tam Kalıp bir tane varsa yarım kalıpolur.
    2)El Sargıları:Bu bobin sargısında bobinler değişik şekildeyapılırlar.endüklenen EMK nın sinüzoliyal olması için bu sargı şeklisilindirik kutuplu alternatörlerin rotorlarında kullanılır.
    3)Seri Sargılarogru akım enduvılerındeki seri sargılar gibidirAlternatorlerin sargı basları.Asenkron motorların sargılarındafarklıdır

    Yıldız Bağlantının Üçgen Bağlantıya göre üstünlükleri
    1)Aynı uç gerilim elde etmek için daha az sargı yeterliolur.(Örneğin:üçgende 100 sarım yapmak gerekirse yıldızda 100/3=58spir yeterlidir)
    2)Yıldız Bağlantıda 0 dan bir uç alınarak iki farklı gerilim elde edilir.
    3)Yıldızda topraklama daha kolay yapılabılır.
    4)Yıldız bağlantıdaki fazlar arası çıkış gerilimi daha sinüzolyaldır.
    Alternatörün Çalışması:Kendisne verilen mekanık enerjıyı elektrıkenerjsine donusturen makınalardır.mıknatıs alanı içerisinde bulunan vedönen bir iletkende endüksiyon yolu ile EMK oluşması prensibine göreçalışır.Bu durumda kutuplar sabit,endüvi hareketlidir.Dönerkutuplardaki sargıların bir mıknatıs alanı oluşturması için busargılara fırça ve bilezkler yardımıyla doğru akım uygulanır.Endüvideoluşan bu kuvvet fırça ve bileziklere gerek olmadan,doğrudan doğruyadış devreye alınır.



    Alternatörlerde Endüklenen EMK ya etki eden faktorler;
    Alternatörün çıkışında oluşan gerilimin sinüzoliyal olması istenir.Bugerilimin sinüzoliyal olması için şunların yapılması gerekir.
    1)Hava aralığındaki manyetik akıyı sinüzoliyal yapmak:Alternatörlerdeendüklenen gerilimin dalga şekli tamamen hava aralığındaki manyetikakıya bağlıdır.Bunun için kutup şekillerinde ve sargılarındadüzenlemeler yapılır.Örneğin çıkıntılı kutupta alternatörlerde kutpyüzeyleri kavisli olarak yapılarak akı dağılımının sinüzoliyal olmasısağlanır.
    2)Endüvi sargılarını kısa adımlı sarmak: Endüvi sargıları kısasarılarak gerilim dalgasındaki harmonikler giderilir.Harmoniklergerilimlerin bileşenleridir.Yüksek frekanslıdır ve küçükgenliktedir.böylece endüklenne erilimn sinüs dalgasına benzemesisağlanır.bu durum aynı zamanda işçiliğin ucuz olmasına ve iletkenmaliyetinin az olmasını sağlar.
    3)Endüvi sargılarını oyuklara dağıtmak:Bir faza ait bobinlerin birkutup altında fazla sayıda oyuğa dağıtılarak sarılan endüvi sarımındaendüklenen gerilim daha fazla olmaktadır.
    4)Yuvarlak roturlu alternatorlerde rotor sargılarını kademelisarmak:Sargıları kademeleri(El Sargı)sarmakla gerilimin düzgün bir bürsinüs dalgası olması sağlanır.
    5)Rotor yüzeyinin 2/3 ünü kullanmak:Yuvarlak kutuplu alternatorlerderoturun 1/3 ü boş bırakılarak sargılar rotorun 2/3 üne yerleştirilir.
    6)Alternatör bağlantısını yıldız yapmak:Üç fazlı alternatörler yıldızbağlandığında gerilimdeki bazı hormonikler giderildiği için daha düzgünbir çıkış elde edilir.
     

Bu Sayfayı Paylaş