Canılıların Beslenme Şekilleri - Canlılarda Beslenme Şekilleri

'Doğa ve Bitkiler' forumunda Mavi_inci tarafından 4 Nisan 2011 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_inci

    Mavi_inci Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Canılıların Beslenme Şekilleri - Canlılarda Beslenme Şekilleri konusu Canılıların Beslenme Şekilleri - Canlılarda Beslenme Şekilleri

    1.) Ototrof Canlılar

    Fotosentez yapanlar (Fotoototroflar) ve kemosentez yapanlar (Kemoototroflar) olarak iki grupta toplanabilir.

    a. Fotosentez Yapanlar : Yeşil bitkiler, bazı bakteriler, mavi-yeşil alg’ler ve bazı tek hücreliler tarafından klorofillerde gerçekleştirilir.

    b. Kemosentez Yapanlar : Işık enerjisi kullanılmaz. Sadece bazı bakteri türleri tarafından gerçekleştirilir. Klorofil ve kloroplastları yoktur. Kimyasal enerjiyi kullanarak CO2 ve H2O yu birleştirerek organik besin yaparlar.

    2.) Hem Ototrof, Hem Heterotrof Olanlar

    Bu gruptaki canlılara en güzel örnek böcekçil bitkilerdir. Böcekçil bitkiler azotça fakir topraklarda yaşamakta olup, topraktan alamadıkları azotu böcekleri yakalayarak onların proteinlerinden karşılarlar. Bu yönleriyle besini hazır aldıkları için heterotrofturlar. Böceği yakaladıktan sonra sindirim enzimlerini dış ortama salgılayarak, yakaladıkları böceği sindirir. Sonra onun amino asitlerini hücre içine alırlar.

    Böcekçil bitkiler aynı zamanda fotosentez yaparak nişasta ve diğer karbonhidratlarını kendileri üretirler. Bu yönleriyle ise besin ürettikleri için ototrofturlar.

    3.) Heterotrof Canlılar

    Organik besinlerini hazır olarak alan canlılardır. Besinleri alma biçimine göre üçe ayrılır.

    a. Holozoik Yaşam : Besinlerini daha çok katı ve büyük parçalar halinde alan canlılardır.

    Etçiller (Karnivorlar) : Daha çok hayvansal besinlerle beslenirler. Aslan, kedi, kurt bu gruba örnek verilebilir.

    Otçullar (Herbivorlar) : Daha çok bitkisel kaynaklı besinlerle beslenirler. Keçi, Koyun, İnek, Kaplumbağa, Kirpi bu gruba örnek verilebilir. Bu hayvanların diş yapıları ve sindirim sistemleri selülozu sindirecek şekilde özelleşmiştir.

    Etçil ve Otçullar (Omnivorlar) : Hem bitkisel hemde hayvansal kaynaklı besinlerle beslenirler. İnsan, bazı balıklar, bazı kuşlar bu gruba girer. Dişleri hem parçalayıcı, hem kesici olarak bulunur.

    b. Simbiyoz (Birlikte) Yaşam: Bu gruptaki canlılar birbirleri üzerinde veya içinde yaşarlar. Bazı birlikler zararlı, bazıları faydalıdır.

    Kommensalizm: Zararsız bir birliktir. Beraber yaşayan canlılardan biri fayda elde ederken diğerinin faydası veya zararı yoktur. İnsanların ağız ve bağırsak bölgelerinde yaşayan bazı bakteriler bu şekildedir.

    Köpek balıkları ile onların karın bölgelerine tutunarak yaşayan Echeneis balıkları da buna örnektir. Bu balıklar köpek balığının parçaladığı besinleri kullanırken köpek balığına fayda veya zarar vermezler.
     
  2. Mavi_inci

    Mavi_inci Özel Üye

    Canlılarda Beslenme Şekilleri

    A)Ototroflar: İhtiyacı olan organik besinleri kendileri sentezleyebilen canlılardır. Besin sentezlerken kullandıkları enerjinin şekline göre iki tip ototrof canlı vardır:

    a) Fotoototroflar: Klorofilleri sayesinde ışık enerjisi kullanarak organik besin sentezleyenler. Klorofilli bakteriler,Mavi-yeşil algler, Kloroplast taşıyan protistalar ve bitkiler bu gruptan canlılardır.

    b) Kemoototroflar: Kuvvetli oksidasyon enzimleri sayesinde oksitledikleri inorganik maddelerden (H,Fe,NH3,nitrit vb.) elde ettikleri kimyasal enerjiyi kullanan bakteriler bu gruptur.



    B) Hetotroflar: İhtiyacı olan organik besinleri diğer canlıların vücudundan karşılarlar. Besinlerini almaları bakımından üç gruba ayrılırlar.

    a) Holojoik beslenme:

    · Besinlerini katı parçalar halinde alırlar

    · Sindirim sistemleri ve enzimleri gelişkindir

    · Hareket sistemleri gelişkindir

    · Gelişkin duyulara sahiptirler

    Holojoik canlılar kullandıkları besinin özelliklerine göre sindirim sistemleri ve beslenme davranışlara sahiptir.


    1) Herbivorlar: Bitkisel besinlerle beslenenler

    · Öğütücü dişler gelişkindir

    · Sindirim kanalları gelişkindir

    · Mide gelişkin ve bölmelidir

    · Bitkisel besinlerin besleyici değeri az olduğundan fazla besin alırlar

    · Beslenmeleri uzun sürer

    · Bitkisel besinlerden yararlanma azdır

    · Bazı gruplar sindirim sistemlerinde selüloz sindiren enzimlere sahip bakteri vb. canlılara simbiyoz yaşarlar.


    2) Karnivorlar: Hayvansal besinlerle beslenenler

    · Parçalayıcı(Köpek) dişler gelişkindir

    · Sindirim kanalı kısadır

    · Hareket ve duyu sistemleri gelişkindir

    · Etin besleyici değeri fazla olduğundan beslenmeleri kısa sürer

    · Uzun süre aç kalabilirler



    3) Omnivorlar:Hem hayvansal hemde bitkisel besinlerle beslenebilenler

    · Sindirim Özellikleri ile karnivorlara benzerler

    · Selüloz hariç diğer bitkisel besinlerden faydalanacak enzimlere sahiptirler

    · Tohum,meyve ve hücre öz suları bitkisel besinlerini oluşturur



    b) Saprofit beslenme

    · Sindirim sistemleri yoktur

    · Sindirim enzimleri vardır

    · Hücre dışı sindirim vardır

    · Ölü bitki ve hayvan artıkları üzerinden beslenir

    · Doğada madde döngüsü için önemli canlılardır

    · Bazı bakteriler ve mantarlar bu gruptandır

    · Üzerinde yaşadıkları canlıya zarar verirler


    c) Parazit beslenme

    Hayvansal parazitler endo ve ekto olmak üzere ikiye ayrılır

    -Ekto parazitler:

    · Sindirim sistemleri ve enzimleri vardır .

    · Hareket sistemleri ve duyuları gelişmiştir

    · Konakçının vücudu üzerinden besinlerini karşılarlar

    -Endo parazitler:

    · Sindirim sistemleri yoktur

    · Sindirim enzimleri yoktur

    · Üreme sistemleri hariç diğer sistemleri körelmiştir

    Parazit canlıların konağa olan bağımlılığı bakımından ikiye ayrılırlar:

    1) Yarı parazitlik: Belirli besinler için konağa bağlanan canlılar Örnek:Ökseotu Fotosentez yapmalarına karşı su ve mineralleri başka bitkilerin iletim demetlerinden emeçleri ile alırlar

    2) Tam parazitlik: Bütün besinlerini konakçıdan alan parazitlerdir Bu parazitlerde üreme hariç diğer sistemler körelmiştir


    Bazı özel parazitlik durumları:

    -Parazit-patojen:Konukçu canlıda hastalık ve ölümlere neden olurlar

    -Obligat parazitler:Yaşamsal evrelerinin çoğunu konukçu vücudunda geçirirler. Bazı yaşamsal olayları ancak konukçu vücudunda gerçekleştirebilir.


    C) Hem ototrof hem hetotrof beslenme:

    Bazı ototrof canlılar fotosentezle besinlerini üretebilirler ancak ihtiyaç duyduklarında diğer canlılarıda besin olarak kullanabilirler.

    Örnekler: a)Protistalarda EUGLENA

    · Tek hücreli

    · Hücre ağızlarından aldıkları besinlerle hetotrof beslenirle

    · İhtiyaç duyduklarında kloroplastları ile fotosentez yaparak ototrof beslenirler

    · Göz lekeleri bulunur

    · Hücre içi sindirim görülür

    Örnek: b)Bitkilerden Dionea,Drosera,Nephentes gibi insektivorlar

    · Kloroplastları vardır ve fotosentez yaparlar

    · Azotça fakir sulak topraklarda yaşarlar

    · Yaprakları metamorfozla böcek kapanı haline gelmiştir

    · Azot ihtiyaçlarını yaprakları ile yakaladıkları böcekleri, yapraklarında sindirerek sağlarlar

    · Hücre dışı sindirim görülür
     

Bu Sayfayı Paylaş