Bitlis'te Atasözleri - Deyimler ve Yöreye Has Kelimeler

'D.Anadolu Bölgesi' forumunda Mavi_Sema tarafından 26 Aralık 2009 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_Sema

    Mavi_Sema Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Bitlis'te Atasözleri - Deyimler ve Yöreye Has Kelimeler konusu
    Atasözleri ve deyimler konusunda Bitlis’te zengin bir kültür birikimi bulunmaktadır. Bu atasözü ve deyimlerin bazıları aşağıdadır.
    Atasözleri
    1 – Atım at olana kadar, sahibi mat olur.
    2 – On para verdım sılettım (söylettim), yüz pare verdım höşmez (susmaz).
    3 – Öküz çırıldemedan (ses çıkarmadan), araba çırılder.
    4 – Eceli gelen keçi, gider çobanın ekmeğini yer.
    5 – Papşen de (Bitlis’e bağlı köy) çömlek kırılır, zararı bize dokunur.
    6 – Açık kapı melanet, kapalı kapı selamet.
    7 – Bana bak ne haldeyim, yare bak sallanır.
    8 – Geldik kebap kokusuna, baktık eşek dağlanır.
    9 – Acem belayem, tohem kedayem.
    10 – Baba malı tez tükenir, gerek evlat kazana.
    11 – Sürü tersine dönende, uyuz keçi başa geçer.
    12 – Allah insanı yazın ayransız, kışın yorgansız komasın.
    13 – Allah dağını görür, karını yağdırır.
    14 – Eşek yedi türlü yüzme bilir, ama suyun başına gelende hepsini unutur.
    15 – Huy çıkmayınca, can çıkmaz.
    16 – İt araba gölgesinde yatar, kendi gölgesi bilir.
    17 – Taş yerinde ağırdır.
    18 – Aslanların yerine, kediler kondu.
    19 – Parmağını denize soksa, bulandırır.
    20 – Duvarı nem, insanı gam yıkar.
    21 – Düşen öküze bıçak çeken çok olur.
    22 – İnat etti itlere, kıçını verdi kurtlara.
    23 – Azıcık aşım, kaygısız başım.
    24 – Çocuk kundakta, gelin duvakta belli olur.
    25 – Ne Şam’ın şekeri, ne de Arab’ın yüzü.
    26 – Kedi nedir? Budu ne ola?
    27 – Ne şeytanı gör, ne de Kulhuvallahi oku.
    28 – İçten artmaz, dıştan artar.
    29 – Çocuğa iş, ardına düş.
    30 – Karayı yaktı yüzüme, aynayı verdi elime.
    31 – Elden gelen öğün olmaz, öğün olsa doyum olmaz.
    32 – Elinden darı dökülmez.
    33 – Yaya gözü ile at, bekar gözü ile avrat alınmaz.
    34 – Kelin melhemi olsa, önce kendi başına sürer.
    35 – Heydo yidi, kaldi iti.
    36 – Sofi soğan yemez, eline geçse kabuğunu komaz.
    37 – Eşeğe binmek ayıp, inmek iki ayıptır.
    38 – Ölümü önüne konunca, sıtmaya razı oldu.
    39 – Heliler, meliler, bir dam dolusu deliler.
    40 – Allah verirse, Dingo bağından da verir.
    41 – Az vardı aceden, bu da çıktı pencereden.
    42 – Kurban olam tipiye, dolandıre, getire kapıye.
    43 – Gittim toye, uğradım huye.
    44 – Ben umarım bacımdan, bacım ölür acından.
    45 – Yüzün o yana, tabanın bu yana.
    46 – Bir but et, Ümmet-i Muhammet.
    47 – Keçi görmedikse, kığınıda (pisliği) mı görmedik.
    48 – Yedi kaynana boğar, bardağın bıkabıkından (fokurdayan-kaynayan) korkar.
    49 – Akıllı düşünene kadar, delinin çocuğu çarşıya gider.
    50 – Sore, sore gidilir Engesor’e.
    51 – Kurt, kurt gel beni ye.
    52 – Henek, henek, oldi degenek.
    53 – Çift parmağım çift gözan, çatla patla kal özan.
    54 – Kız derdi, sancılayan göz derdi.
    55 – Ölmeyesin, itmeyesin, baban evinde yırtmayasın.
    56 – Arlı arından utanır, arsız der ki benden korktu.
    57 – Nur yağande, tandüre girer.
    58 – Hıçonun hençeri var.
    59 – Kurdun ismi çıkmış, tilki var ki baş koparır.
    60 – İtin keyfi Karda gelir.
    61 – Arsızın yüzüne tükürende, Nisan yağmuru sanır.
    62 – İte taş atende, sehebından utan.
    63- Tuğda ürer Urtap da durer.
    64- Açık kapı melamet,kapalı kapı selamet
    65- Ölme eşeğim ölme,yaz gele,
    66- Yazın ayransız,kışın yorgansız olmaz,
    67- Çocuk kundakta,gelin duvakta belli olur,
    Deyimler
    Abdesthane ibriği
    Acemi çayla k çuli yırtığ
    Ağzı var dili yok
    Açıg göte zıngılav el gülmiye kım güle
    Aj karın usgek nalin hasalın hasalın
    Ağır ol ki batman gelesen
    Ağzında gevelemek
    Yöreye Has Kelimeler
    -Beredayi: İşe Yaramaz
    -Fittoz: Hoppa,Oynak

    -Bızap : Buzağı
    -Gılez : Salya

    -Çapu : Alkış
    -Gülyaz: Kiraz

    -Çılızer : Zayıf
    -Herkendaz : Ateş Köreği

    -Çipin : Sinek
    -Jüjü : Kirpi

    -Dav : Dolu Yağmur
    -Kartol : Patates

    -Dırçik : Zıplamak
    -Keşur : Havuç

    -Dingila Fıstık : Tahteravalli
    -Moz: Siyah Arı

    -Pestaf : Deste
    -Pişik : Kedi

    -Şilor : Erik
    -Şipane : Eşik

    -Tıhtımorik : Bögürtlen
    -Zıngılav : Çan, Zil
     

Bu Sayfayı Paylaş