Baglama Alirken Nelere Dikkat Edilmeli?

'Müzik Türleri ve Enstrümanları' forumunda Mavi_inci tarafından 26 Şubat 2011 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_inci

    Mavi_inci Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Baglama Alirken Nelere Dikkat Edilmeli? konusu Baglama Alirken Nelere Dikkat Edilmeli?


    Bağlamaya yeni başlayanlar için önemli bir sorundur bu. Bir dükkana
    girersiniz, 50 YTL. den başlayıp binlerce YTL.'lik değerlere ulaşan
    sazlarla karşılaşırsınız. Tabiki bu değerler sazı alacak kişiye göre
    değişir. Eğer sazı alacak kişinin bu konuda bir tecrübesi yoksa 50
    YTL. değerindeki bir saz, olur size 500 YTL.


    Öncelikle şunu söyleyelim. Sazların fiyatı ortalama bir kanaat
    getirmemize yardımcı olsa bile, her zaman için sazın gerçek değerini
    yansıtmayabilir. Bu direkt olarak esnafın dürüstlüğü ve içinde
    bulunduğu şartlarla ilgili bir durumdur. Sazın değeri ne olursa
    olsun, problemli olmamalıdır. 50 YTL.' ye alacağınız sazda, fiyatı
    düşük diye teller perdelere çarpmamalı, saplar eğik olmamalı,
    teknik açıdan bir problem taşımamalıdır. Fiyatı belirleyen şey,
    işçilik ve kullanılan malzemedir.


    Bağlama ailesi çok geniş bir aile. Bir çok üyesi var. Bu yüzden
    öncelikle ne alacağımıza karar vermemiz gerekiyor. Cura mı, kısa sap
    bir bağlama mı, yoksa uzun sap bir bağlama mı, divan sazı mı, meydan
    sazı mı? Bu soruda yer alanlar yaygın olanlar. Bir de bu
    saydıklarımızın arasındaki ölçülerde yapılan sazlar var. Bu konu
    ayrı bir ders konusu. Nasıl bir saz alacağınızı bildiğinizi
    farzederek devam edelim.


    Bağlamalar tekne açısından iki türlüdür. Oyma bağlama, yaprak
    bağlama. Oyma sazlar tek bir ağaç kütüğünün oyulması ile elde
    edilir. Yaprak sazlar ise, özel kasnaklarda, ağaç dilimlerinin bir
    araya getirilmesiyle oluşturulur. Oyma saz ya da yaprak saz daha
    iyidir gibi bir mantık yanlış olur. Çünkü daha önce de söylediğimiz
    gibi, sazın değerini kullanılan malzeme ve işçilik belirler.
    Piyasada oyma sazlar daha pahalıya satılmaktadır. Ancak dediğimiz
    gibi, bu durum , oyma sazların daha kaliteli olduğunu göstermez.


    Bir müzik aleti için en önemli unsur sestir. Ses konusu da aslında
    çok geniş bir konu. Çünkü bir çok özelliği var. Sesin şiddeti,
    yüksekliği, rengi (tınısı) başlıca ses özelliklerinden.


    Ses konusu aslında göreceli bir konu. Çünkü kişisel zevklere göre
    beğeniler değişebilmekte. Bir sazın çok yüksek ses vermesi tek
    başına bir ölçüt değil. Bunun yanında tınısının da kişisel beğeniye
    uygun olması gerekiyor.


    Farklı ağaçlardan yapılan sazlar, farklı tınılara sahiptir. Yani
    kullanılan malzeme sazımızın ses rengini belirler. Ayrıca göğüs
    tahtasının kalınlığı, teknenin boyutları (yani işçilik) tınıyı
    etkileyen bir başka faktör.


    Bağlamalar çok çeşitli ağaçlardan yapılabilir. Bu ağaçlar dut,
    padouk, pelesenk, maun, akağaç, ardıç, kestane, karaağaç, ceviz,
    wenge olabilir. Ancak tavsiyemiz dut, pelesenk, padouk ve maun
    yönünde olacak.


    Alacağınız sazda tekneden ve göğüs kapağından sonra en önemli eleman
    saptır. Sap seslerin temizliğini ve çalım kolaylığını sağlayan
    önemli bir elemandır. Sap ile tekne arasındaki milimetrik açı
    bağlamanızın kaderini tayin eder. Sapla ilgili olarak bilmeniz
    gereken en önemli şey, tellerin çok yüksekte bulunmaması
    gerekliliğidir. Tel yüksekliği ortalama 3-3,5 mm. arasında
    olmalıdır.


    Tel yüksekliğini tek başına sap belirlemez. Alt eşiğin yüksekliği de
    çok önemlidir. Orta boy bağlamalarda alt eşik yüksekliği 4-5,5 mm.
    arasında olmalıdır.


    Bazı sazlarda göğüs kapağı çökük olabilir. Bu yüzden de eşik
    yüksekliğini fazla bırakırlar. Bu sazlar hatalı sazlardır ve çalım
    açısından icracıya zorluk çıkartırlar. Tel yüksekliğinden dolayı
    teller sert, tezene hareketi güç olur.


    Eğer alacağımız sazda, yukarıda saydığımız, olması gereken
    özellikler bulunuyorsa sıra son kontrole geldi. O da perde ve burgu
    kontrolü. Bağlamanın tellerini orta gerginlikte akort edin, bütün
    perdelerini kontrol edin. Herhangi bir cızlama, çarpma, ses
    kesikliği varsa o sazı almayın. Çünkü bu hatalar size epeyce bir
    tamir masrafı çıkartacaktır. Ayrıca akort esnasında burguların
    hareketine bakın. Burgular tur atlamadan, küçük aralıklarla
    çevrilebilir olmalı ve kesinlikle geriye doğru kendisini
    bırakmamalıdır.


    Ayrıca alacağınız sazı fizik olarak kontrol edin. Herhangi bir
    çatlağın, çiziğin ya da gözle görülür başka bir kusurun bulunup
    bulunmadığına bakın.

    Unutmayın, bağlama ağaçtan yapılan bir enstrümandır. Ve de ağaç her
    zaman tam olarak kuru değildir. Yüzde 100 kuru olmayan bir ağaç ise
    kurudukça şekil değiştirir. Bir saz aldığınızda çok iyi olsa bile
    belli bir süre sonra yukarıda anlatmış olduğumuz özelliklerde
    değişmeler ortaya çıkabilir. Bu yüzden de bozulmalar görülebilir. Bu
    durumu da ağaçtan yapılan enstrümanların bir dejavantajı olarak
    görebiliriz.

    Çalışmalarınızda başarılar...
     

Bu Sayfayı Paylaş