Ayın Evreleri Hakkında Bilgi

'Uzay ve Gökyüzü' forumunda DeMSaL tarafından 11 Nisan 2010 tarihinde açılan konu

  1. DeMSaL

    DeMSaL Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Ayın Evreleri Hakkında Bilgi konusu
    Ayın Halleri - Ayın Evreleri Hakkında Kısa Bilgi - Ayın Hareketleri - Ay Hakkında Bilgi



    Ay; yerkürenin tek doğal uydusudur.Ay'da oksijen, su ve atmosfer yoktur. Bununla beraber Ay'da gece ve gündüz sıcaklıklarının çok fazla olması nedeniyle hayat yoktur.Ay çıplak gözle görülebilir. Ancak bir ışık kaynağı değildir. Yalnızca güneşten aldığı ışınları yansıtır.Yapısında dağlar, tepeler, ovalar, kraterler ve küller vardır. Kraterler büyüklükleri değişen dairesel görünümündedirler. Ay toprağı kehribar rengindedir ve içinde cam kürecikler bulunur. Bunların meteorların ay yüzeyine düşmesiyle oluştukları sanılmaktadır. Toprağının yapısında yapılan incelemelerde Demir (Fe), Nikel (Ni), gibi metallerle kalsiyum bulunduğu ortaya konulmuştur. Ay'ın iç yapısı tam bilinmemekle beraber, dünya gibi katmanlı olduğu sanılmaktadır. Ay yeryüzüne 384000 km. uzaklıkta, yarıçapı 1738 km olan bir uydudur. Dünyadan oldukça küçük olduğundan çekim kuvveti dünyanın çekim kuvvetinin 1/6 ' sı kadardır. Bu nedenle atmosferinin olmadığı anlaşılmıştır. Çünkü bu çekim kuvveti atmosferi oluş-(Terbiyeden-Yoksunum)-turacak molekülleri bir arada tutmaya yetmez. Ay, kendi çevresinde, Dünya çevresinde ve Dünya ile birlikte Güneş çevresinde olmak üzere üç çeşit hareket yapar. Kendi ve Dünya çevresindeki hareketinin ikisini de yaklaşık 29,5 günde tamamladığından yeryüzünden her zaman bir yüzü gözlenir. Ayrıca her 29,5 günde bir kez gündüz, bir kez gece olur. Yani bir gündüz veya bir gece süresi yaklaşık iki haftadır.Ay'ın Dünya ile birlikte Güneş çevresindeki hareketi, 365 gün 6 saatte tamamlanır.Ay, yeryüzünden değişik şekilde gözlenir. Bunun nedeni dünya çevresindeki dönüşüdür. Bu değişik şekillere Ay'ın evreleri denir.Ay'ın gözleyemediğimiz evresine Yeni ay denir. Bu evrede güneş ışınları ayın arkasında olduğundan ay karanlıktır. Ay'ın eğri kısmının sağa doğru olan yarım daire biçimindeki evresine ilk dördün, tamamen ay-(Terbiyeden-Yoksunum)-dınlık ve tepsi gibi yuvarlak biçimindeki evresine Dolunay, eğri kısmının sola doğru olduğu yarım daire biçimindeki evresine ise Son dördün denir. İki dolunay veya yeni ay arasında geçen süre 29,5 gündür.
    Ay güneş ışınlarını yansıtarak ışıklı görülür. Normalde kendisi ışık çıkartmaz.Ay dünya çevresinde ayda bir kere döner. Ay dünya etrafındaki yörüngeden ilerlerken birkerede kendi çevresinde döner.

    Ay bizelere hep aynı yüzünün dönük olmuş olduğu anlamına gelir. Gerçekte bizler ayın bütün yüzeyinin yarısından birazdaha fazlasını görebiliriz. Bunun nedeni eksenin titremesidir.
    Ay dünyanın çevresinde dönerken, güneşin aydınlattığı yüzeyi değişir. Buda bizlere ayın evrelerini gösterir.

    1)YENİ AY:
    Ay'ın Güneş hizasından yeni ayrıldığı andır. İncecik görünümü ile Güneş'in batışından kısa bir süre sonra batıda görülür. Ay, Dünya ile Güneş arasında olduğundan dolayı Güneş'e dönük olan parlak yüzü Dünya'dan görülmez.

    2) İLK DÖRDÜN :
    Yeni Ay'dan 7,5 gün sonraki görünen durumdur. Ay, Yeni Ay evresinden sonra hilal şeklini alır. Bundan sonra Ay'ın aydınlık yüzeyinin yarısı Dünya'dan gözlenir. Bu döneme Ilk dördün denir.

    3) DOLUNAY :
    Yeni ay'dan 14 gün sonraki görünen durumudur. Ay, Dünya etrafındaki hareketinin yarısını tamamladığında Dünya ve Güneş'le aynı hizada yer alır. Böylece Ay Güneş'ten aldığı ışınları Dünya'nın karanlık yüzeyine yansıttığı için Dünya'nın bu yüzeyinden daire şeklinde parlak görülür. Bu görünümü dolunay durumudur.

    4) SON DÖRDÜN :
    Ay'ın Dolunay'dan sonra Yeni Ay evresine yaklaştığı aydınlık yüzeyinin yarısının ikinci kez Dünya'dan görülme evresidir.

    AY'IN HAREKETLERİ :

    1) AY'IN KENDİ EKSENİ ETRAFINDAKİ DÖNÜŞÜ:
    Kendi ekseni etrafındaki hareketi güneş günüyle 29,5 günde tamamlar) Yani Ay'ın kendi ekseni etrafındaki hareketi çok yavaştır.

    2) AY'IN DÜNYA ETRAFINDAKİ DÖNÜŞÜ :
    Dünya etrafındaki hareketi (Bunu da aynı sürede yani 29.5 günde tamamlar)
    Bu nedenledir ki;
    * Dünya'dan bakıldığında Ay'ın hep aynı yüzü görülür.
    * Ay'da yaklaşık 15 gün gündüz, 15 gün gece yaşanır.
    Gece-gündüz süreleri arasmdaki farkm fazla olması ve atmosferinin olmaması günlük sıcaklık farkmm çok fazla olmasmda etkili olmuştur, Bu da Ay'da şiddetli mekanik çözülmelerin görülmesinde etkili olmuştur.

    3) AY'IN GÜNEŞ ETRAFINDAKİ DÖNÜŞÜ :
    Dünya ile birlikte Güneş etrafındaki hareketi: Bunu da 365 gün 6 saatte tamamlar.


    AY HAKKINDA BAZI BİLGİLER

    - Ayın Kütlesi.............:(1024 kg) 0.07349
    - Ayın Hacimi.............: (1010 km3) 2.1968
    - Ayın Yarıçapı...........: (km) 1737.4
    - Ayın Kütle Yoğunluğu: (kg/m3) 3340
    - Ayın Yerçekimi Sabiti: (m/s2) 1.62
    - Ayın Kavuşum Dönemi: (gün) 29.53
    - Ayı Yıldızıl Dönemi...: (gün) 27.3
     
  2. Mavi_inci

    Mavi_inci Özel Üye

    Ayın Evreleri

    Ayın aydınlık yüzünün dünyadan görünüşünde bir ay boyunca meydana gelen değişikliklerdir.

    Yeniay ve dolunay evrelerinde büyük gel-git yaşanır. Sebebi dünya, ay ve güneşin aynı doğrultuda olmasıdır. İlk ve son dördünde ise küçük gel-git yaşanır.

    Güneş tutulması, Ayın Güneş ile Dünya arasına girmesi ve bazı özel koşulların sağlanmasıneticesinde meydana gelir.Tutulmanın olabilmesi için, Ayın, Dünya etrafındaki yörüngesiyle Dünyanın Güneş etrafındaki yörüngesinin kesişim yerlerini belirleyen düğüm noktalarında veya bu noktalar civarında (Yeniay safhasında) bulunması gerekir.

    Bilindiği üzere bir yıl içerisinde Ay, Dünya etrafında 12 kez dolanır. Dolayısıyla, eğer Ayın yörünge düzlemi Dünya’nınkiyle çakışık olsaydı, bir yılda 12 kez Güneş tutulması meydana gelebilirdi. Fakat durum böyle değildir. Ayın yörünge düzlemi ileDünya’nınki arasında yaklaşık 5° 9’ lık bir açı vardır. Bu açı nedeniyle Dünya, Ay ve Güneş, Ayın Dünya etrafındaki her dolanımında tam olarak aynı doğrultuda bulunmazlar. Böylece her ay bir Güneş tutulması oluşması engellenmiş olur. Nitekim bir yılda en az iki, en çokbeş Güneştutulması meydana gelebilir.

    Ay dünya etrafındaki yörüngesini tamamlarken, dünyanın güneş ve ay arasında kalmasına neden olabilir. Bu durumda ay yüzeyine düşen güneş ışınları dünya tarafından engellenmiş olur. Karanlıkta kalan ay kısa süreli de olsa dünyadan gözlenemez bu olaya ay tutulması adı verilir. Bulutsuz bir gecede çıplak gözle rahatlıkla fark edilebilen bu olay, güneş tutulmasına göre, dünya yüzeyinde daha geniş bir alandan gözlenebilir. Ay tutulmasının dünya yüzeyinden gözlenebildiği alan dünyanın yarısından 24º kadar fazladır.
     

Bu Sayfayı Paylaş