Anne Önceliği ve Terbiye

'Çocuk ve İslamda Eğitim' forumunda Dine tarafından 19 Ocak 2010 tarihinde açılan konu

  1. Dine

    Dine Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Anne Önceliği ve Terbiye konusu
    Terbiyede Anne Önceliği



    İslâmî anlayışta, çocuk terbiyesinde annenin önceliği vardır Bu düstûru, çocuğun sevgi ve şefkate olan şiddetli ihtiyâcının bir sonucu ve gereği olarak da ifâde edebiliriz Çünkü, Allah kadınları, erkeklerde bulunmayan üstün bir şefkat ve merhametle mücehhez ve dolu olarak yaratmıştır Bu sebeple, çocuğun istiğnâ yaşı denen –yeme, içme, giyinme ve hattâ istincâ işlerinde- başkasına muhtaç olmayacağı yaşa kadarki terbiyesi anneye âittir Boşanma, ölüm gibi durumlarda istiğnâ yaşına gelmeyen çocuklar, -evlenmediği müddetçe- anneye verilir Evlenme veya terbiye velâyetine ehliyetsizliği gibi durumlarda çocuk, belli esaslar çerçevesinde öncelik anne tarafında olan kadınlara verilir İslâm hukuku bu noktada, öncelikle de anne olmak üzere bir kadın tarafından bakılmayı, “çocuğun haklarından biri” olarak tesbît etmiş ve annenin çalışması gibi bir mazeretle çocuğun bu haktan mahrûm edilmeyeceğini hükme bağlamıştır (1)



    Günümüzde Batıda gelişen ve benimsenen kadının çalışma hakkı ile, çocuğun anne tarafından bakılma hakkı, çocuk terbiyesinde ciddî bir problem olmuştur Normalde annenin yerini hiçbir kadın veya en konforlu imkânlarla teçhîz edilmiş çocuk bakım müesseselerinin de tutmayacağı kabul edilmiştir Öyle ki ilk iki yıl içinde, çalışma sebebiyle çocuğunu emzirmeyen kadınların da –suçluluk duygusuna düşerek- psikolojik rahatsızlıklara düşükleri tespît edilmiş, rapora bağlanmıştır (2) HzEbu Bekir, küçük çocuğa, maddî imkânı son derece mütevâzî bir annenin ilgisinin yerini, maddî bakımdan en geniş imkânlara sâhip babanın ilgisinin tutamayacağını, boşandığı hanımından küçük çocuğunu almak isteyen HzÖmer’e sarf ettiği şu cümlede ifâde etmiştir: “Ey Ömer, bırak onu Annesinin tükrüğü, ona senin yanındaki şekerden ve baldan daha hayırlıdır” (3)



    Bugünkü uygulamada, çalışan anneler, küçük çocuklarına hizmet ve nezaret etmek üzere, mürebbîlik formasyonu hiç olmayan, ucuz ücretle ya çok genç, ya da çok yaşlı kadınları istihdâm etmektedir Bu sûretle yaşanan sıkıntı az değildir Çocukları, ilk yaşlarında eğitimsiz insanların nezâretine terk etme mâcerâsının, ileriki yaşlarda, çocukların suçluluk durumlarına te’sîr edecek bir kısım terbiyevî kirlenmelere mârûz kalabileceklerini göstermek için iki vak’a anlatacağım:

    Yıllar önce Erzurum’da Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi’nde hizmet veren YM isminde beyin cerrâhı bir komşum vardı Lojmanlarda aynı blokta oturuyorduk Hanımı da çalıştığı için, çocuklarına nezâret etmek üzere 15 yaşlarında bir kız gündüzleri geliyordu Bir akşam, elinde cep feneri, zemin katta merdivenin alt boşluklarını araştırırken gördüm Ne yaptığını sorunca, gelen kız çocuğunun evdeki bir kısım eşyaları gündüzleyin buralara saklayıp geceleyin gelip götürdüğünü, kaç sefer buralardan eşyalarını topladığını söyledi Bu vak’ayı bir vesîle ile anlattığım dâhiliyeci doktorlardan Prof Dr Mehmet Gündoğdu Bey, terbiye târihine geçecek kadar enteresan bir vak’ayı, o sıralarda üniversiteden ayrılmış bulunan bayan bir profesörün –ismini de vererek- başından geçen bir hâdiseyi anlattı Bu profesör hanım, evdeki küçük çocuğuna nezâret etmek üzere yaşlıca bir kadınla anlaşır Bir gün, ânî bir işi çıkar ve beklenmeyen bir saatte evine uğramak zorunda kalır Çocuk uykuda olabilir, uyandırmayayım diye zile basmadan kapıyı anahtarıyla usulca açarak içeri girer Bir de ne görsün: mürebbiye hanım koltuğa kurulmuş, ayak parmağını bebeğin ağzına vermiş, uyuyor, bebekte şapır şapır emiyor M Gündoğdu bey, doktor hanımın, çocuğu olan kadının çalışmasının bir cinâyet ve hıyânet olduğu kanâatini her yerde pervâsızca söylediğini ilâve etmişti



    Kaynaklar:

    1-Ebu Zehra, Muhammed, el-Ahvâlu’ş-Şahsiyye, Mısır, 1957, s 439 Geniş bilgi için bkz Çocuk Hakları Beyannamesi Işığında İslâm’da Çocuk Hakları adlı kitabımız, s 78-79

    2-Bu sadedde Fransa’da Meclis’e verilen bir rapordan ilgili pasaj için bkz Çocuk Hakları Beyannamesi Işığında İslâm’da Çocuk Hakları, s 80-81

    3-el-Haddâdî, Ebubekir İbnu Ali (v 800 h), el-Cevheretü’n-Neyyire, 2, 116
     

Bu Sayfayı Paylaş