Amatör teleskop yapımı - atm türk

'Diğer Mesleki Bilgiler' forumunda Mavi_Sema tarafından 8 Şubat 2010 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_Sema

    Mavi_Sema Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    Amatör teleskop yapımı - atm türk konusu Hepinize Merhaba, Türk amatör teleskop yapımcıları sitesine hoş geldiniz! Sitemizin amacı, Amatör Teleskop Yapımı (yaygın İngilizce kısaltmasıyla, ATM - Amateur Telescope Making) konusunda Türkiye'de birbirinden haberdar olmadan uğraşan amatörleri bir araya getirmek, aktif olarak teleskop ve teleskop aynası yapımıyla uğraşan ya da uğraşmayı düşünüp, bu konuda daha çok bilgi edinmeyi amaçlayan amatör gökbilimcilerin birbiriyle görüş alışverisinde bulunmasını ve yardımlaşmasını sağlamak, bu uğraşıyı ülkemizde daha ilerilere götürmek, ve bilgi dağarcığımızı aramızda paylaşarak pekiştirmektir.
    Kendi aynanızı ve teleskobunuzu kendiniz yapmayı düşünüyor ve Amatör Teleskop Yapımı konusuyla ilgilenip daha çok bilgi sahibi olmak istiyorsaniz, sizleri sitemize üye olup katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Ayrıca Yahoo Groups üzerindeki e-posta listemize de katılmanızı öneriyoruz.
    Sitemizde, çoğunlukla üyelerimizin uğraşıp, yaptığı ve deneyim kazandığı, pekçok amatör teleskop yapımcısı tarafından bilinen teknikler hakkında açıklamalar bulacaksınız. Dünyada ne kadar çok sayıda amatör teleskop yapımcısı varsa, ayna ve teleskop yapımı da neredeyse o kadar sayıda değişik teknikle olabilmektedir. Bu nedenle, burada sözünü ettiğimiz teknikler dışında başka yöntemler olduğunu da göz ardı etmemenizi tavsiye ediyoruz. Bildiğiniz, öğrendiginiz ve uyguladığınız degişik yöntemler, çözümler ve önerileri her zaman bizlerle paylaşıp, sitemizi daha da zenginleştirebilirsiniz. Amatör Teleskop Yapımı'nın bize çekici gelen özelliklerinden birisi de bu değişik yöntemleri deneyerek, sonuçta daha mükemmel teleskoplar yapabilme amacımızdır.
    Web sitemiz Mayıs 2006 tarihinde faaliyete geçtiğinden dolayı sürekli güncelleme halindedir.
    Hepinizin gökyüzüne kendi ellerinizle yaptığınız teleskoplarla bakma dileklerimizle ...
    ATM Türk
     
  2. Mavi_Sema

    Mavi_Sema Özel Üye

    Amatör olarak teleskop yapılabilir mi? Evetse nasıl? Ya da bunu Türkiye�de nasıl öğrenebilirim?

    Evet yapılabilir. Teleskop, aslında oldukça basit bir araç. Ancak, bir teleskop yapabilmek için bu araçların çalışma prensibini bilmek gerekir. Teleskopun asıl işlevi, uzaktaki bir cismi büyütmektir. İkinci işleviyse, çıplak gözün görebileceğinden daha sönük cisimleri görmemizi sağlamasıdır.

    Optik teleskoplar, iki temel parçadan oluşur. Birinci parça, ışığı toplamaya yarayan objektiftir. Objektif, mercek ya da ayna olabilir. İkincisi ise, göz merceği ya da oküler olarak adlandırılan mercek takımıdır. Mercekli teleskoplar, ilk kullanılan teleskoplardır. Günümüzde de küçük çaplı teleskoplar genellikle merceklidir. Mercekli teleskoplarda, farklı dalga boylarındaki ışığın kırılarak renklerine ayrışmaması için, objektifte birleştirilmiş iki mercek kullanılır. Bu mercekler ayrıca, istenmeyen yansımaları azaltmak ve ışık geçirgenliğini artırmak amacıyla çeşitli malzemelerle kaplanır.

    Aynalı teleskoplar ise kendi içlerinde iki ana gruba ayrılabilir: Newton tipi, Cassegrain tipi. Newton tipi teleskoplarda, ana aynadan yansıyan ışık, ikinci, düz bir diyagonal aynaya, oradan da teleskop tüpünün dışarısındaki göz merceğine yansıtılır. Cassegrain teleskoplarda ise, ana aynadan yansıyan görüntü, ikinci bir dışbükey aynaya, oradan da ana aynanın ortasındaki bir delikten göz merceğine yansıtılır. Newton tipi teleskopların fiyatları, Cassegrain teleskoplara oranla daha düşüktür. Ancak, Cassegrain teleskoplar, hem daha kısa olduklarından daha az yer kaplarlar, hem de daha kolay taşınırlar.

    Bir teleskop çeşidi daha vardır ki, bu, aynalı teleskoplarla mercekli teleskopların bir tür birleşimi olarak kabul edilebilir. Bunlara verilebilecek en iyi örnekler, Schmidt-Cassegrain ve Maksutov-Cassegrain teleskoplardır. Bu teleskoplarda ışık önce mercekten sonra da aynadan büküldüğü için teleskopun tüpünün boyu daha kısadır.

    Teleskopun gücü, genellikle onun büyültme gücüyle karıştırılır. Bu nedenle yanlış anlaşılan bir kavramdır. Bir teleskopun, toplam performansını belirleyen etken aslında sadece büyültme değil, aynı zamanda onun ışık toplama kapasitesidir. Işık toplama kapasitesini belirleyen etken ise, objektifin yani ana merceğin ya da aynanın alanı, dolayısıyla da çapıdır. Çap ne kadar artarsa, ışık toplama miktarını belirleyen alan onun karesiyle orantılı olarak artar. Örneğin, 20 cm çaplı bir teleskop, 10 cm çaplı bir teleskopun 4 katı ışık toplar.

    Teleskopların özellikleri açıklanırken, odak uzaklığına da değinilir. Bir teleskopun odak uzaklığı, objektife giren paralel ışınların yani sonsuz uzaklıktaki bir cisimden gelen ışınların objektiften ne kadar uzaklıkta odaklandığıdır. Bir optik aygıtın odak uzaklığı genellikle milimetre cinsinden ifade edilir. Odak uzaklığının objektif çapına oranı ise f-oranı olarak adlandırılır. Çapı 200 mm, odak uzaklığı 2000 mm olan bir teleskopun f-oranı, 10�dur ve f/10 olarak gösterilir. Büyültme, teleskopların maliyetini doğrudan artıran bir etken değildir. Ancak, yüksek büyültme, daha fazla ışık toplamayı gerektirdiğinden, ister istemez çapın büyümesi kaçınılmaz olur.

    Teleskopların büyütme gücü çok basit bir formülle hesaplanır. Büyütme gücü, teleskopun yani objektifin odak uzaklığının göz merceğinin odak uzaklığına bölünmesiyle bulunur. Bu basit formülden anlaşılabileceği gibi, göz merceğini değiştirerek teleskopumuzun büyültme gücünü değiştirmemiz mümkündür. Bu nedenle, göz merceği çıkartılıp değiştirilebilen teleskoplar tercih edilmelidir. Örneğin, 1000 mm odak uzaklığına sahip bir teleskopa 10 mm odak uzaklığına sahip bir göz merceği takarsak, 100 defa (100x) büyültme elde ederiz.

    Objektifin ve göz merceğinin odak uzaklıkları istenildiği gibi ayarlanabileceğinden, kuramsal olarak büyültmenin bir sınırının olmadığı söylenebilir. Ancak pratikte bir takım sorunlarla karşılaşılır. Belirli çaptaki bir teleskopla, yeterli kalitede görüntü elde edebilmek için, büyültmenin de belirli bir sınırı aşmaması gerekir. Büyültme arttıkça, görüntünün parlaklığı ve ayrıntısı kaybolur. Hangi çaptaki teleskopla ne kadar büyültme yapılabileceğinin kesin bir formülü yoktur. Bununla birlikte kabul edilen bir oran vardır. Buna göre, yapılabilecek en fazla büyültme objektif çapının santimetresi başına 20x�dır.

    Teleskop yapmak için, dilerseniz, teleskopun yukarıda değindiğimiz temel parçalarını (ayna, mercek, gözmerceği vs) hazır satın alabilir, bunları kendi yaptığınız bir düzeneğe monte edebilirsiniz. Bu, teleskop yapmanın kolay yolu. Ayrıca, teleskopun en pahalı parçaları da bunlar olduğundan, sizin yapacağınız böyle bir teleskop, hazır satın alacağınız bir teleskoptan daha ucuza mal olmayacaktır.

    Amatör teleskop yapımcıları, genellikle Newton tipi aynalı teleskopları tercih ederler. Çünkü, bir mercekli teleskopun merceğini yapmak çok zordur. Buna çarşılık, çeşitli basit yöntemlerle bir küresel ayna yapılabilir. Ancak, y,ne göz merceğini hazır satın almanız gerekecektir. Yurt dışında, teleskop aynası yapımına yönelik, daire biçiminde kesilmiş, çeşitli çaplarda cam bloklar satılıyor. Bunların pyrex camdan olanları kalite bakımından tercih ediliyor. Cam, çeşitli yöntemlerle çukur hale getirildikten sonra (bunun çok düzgün olması gerekiyor) yüzeyi yansıtıcılık kazanması bakımından alüminyum ile kaplanıyor.

    Yurt dışında, amatör gökbilimciliğin ve teleskop yapımının gelişmiş olduğu ülkelerde, teleskop yapımı için malzeme kolaylıkla bulunabiliyor. Ne var ki, ülkemiz için bunu söyleyemeyiz. Ülkemizde, gerekli malzemeyi sağlamak için iyi bir araştırma yapmak gerekiyor. Bunun için, en iyisi, bu konuya ilgi duyan kişilerin (amatör gökbilim topluluklarında vs.) bir araya gelerek çalışma yapması.

    Teleskop yapımı, özellikle de aynanın yapımı çok sabır gerektiren, uzun zaman alan bir uğraş. Bir teleskopun nasıl yapıldığının buraya sığdırmamız olanaklı değil. Bunun için İnternet�te, çok çeşitli kaynaklar bulmak mümkün.

    Önümüzdeki günlerde, Web sitemizde Amatör Teleskop Yapımı başlıklı bir bölüm açmayı planlıyoruz. Bu bölüm, size teleskop yapımında yararlı olacaktır.

    Alp Akoğlu
     

Bu Sayfayı Paylaş