Amasya evleri hakkında yazılı ve görsel bilgi

'Frmartuklu Soru-Cevap Bölümü' forumunda Kayıtsız Üye tarafından 9 Nisan 2011 tarihinde açılan konu

  1. Sponsorlu Bağlantılar
    Amasya evleri hakkında yazılı ve görsel bilgi konusu amasya evleri hakkında yazılı ve görsel bilgi

    Amasya Evleri genellikle yan yana, sırt sırta ve bitişik nizam yapılmış; konutlar haremlik ve selamlık olarak düzenlenmiştir. Evler daha çok bodrum üzeri tek ve iki katlı olup; birinci ve ikinci kat üzeri "sahniş - sahn-ı şirin"li (üç tarafı pencereli, çıkma tarzı cumba) olanlarına da rastlanmaktadır.

    Evlerin çoğu avlulu ve bahçelidir. Bahçe, haremlik ve selamlık arasında kalmakta, burada ocak ve su kuyusu bulunmaktadır. İkinci katları çoğunlukla cumbalıdır. Bununla, hem ev planında simetri sağlanmış, hem de daha fazla yer kazanılması hedeflenmiştir. Özellikle Yalıboyu'nda, Roma Dönemi sur duvarları üzerine yapılmış olan konutlarda, Yeşilırmak'a bakan güney yöndeki evler, "eliböğründe"lerle (ahşap evlerin çıkmalarına destek için yerleştirilen çapraz payanda) desteklenerek dışarıya taşırılmış, böylece daha geniş iç mekan elde edilmiştir.

    1915 yangını, 1939 depremi ve zaman zaman meydana gelen sel felaketleri, ahşap konutları olumsuz etkilemiştir. Hatuniye Mahallesi bu olumsuzluklardan en az etkilenmiş olan bölgedir.
     
  2. Mavi_inci

    Mavi_inci Özel Üye

    Amasya evleri hakkında yazılı ve görsel bilgi


    [​IMG]

    Amasya Evleri genellikle yan yana, sırt sırta ve bitişik nizam yapılmış; konutlar haremlik ve selamlık olarak düzenlenmiştir. Evler daha çok bodrum üzeri tek ve iki katlı olup; birinci ve ikinci kat üzeri "sahniş - sahn-ı şirin"li (üç tarafı pencereli, çıkma tarzı cumba) olanlarına da rastlanmaktadır.

    Evlerin çoğu avlulu ve bahçelidir. Bahçe, haremlik ve selamlık arasında kalmakta, burada ocak ve su kuyusu bulunmaktadır. İkinci katları çoğunlukla cumbalıdır. Bununla, hem ev planında simetri sağlanmış, hem de daha fazla yer kazanılması hedeflenmiştir. Özellikle Yalıboyu'nda, Roma Dönemi sur duvarları üzerine yapılmış olan konutlarda, Yeşilırmak'a bakan güney yöndeki evler, "eliböğründe"lerle (ahşap evlerin çıkmalarına destek için yerleştirilen çapraz payanda) desteklenerek dışarıya taşırılmış, böylece daha geniş iç mekan elde edilmiştir.

    1915 yangını, 1939 depremi ve zaman zaman meydana gelen sel felaketleri, ahşap konutları olumsuz etkilemiştir. Hatuniye Mahallesi bu olumsuzluklardan en az etkilenmiş olan bölgedir.
    AMASYA EVLERİ HAKKINDA AYRINTILI BİLGİLER

    "Hımış" yapı tekniği Anadolu'dan Balkanlara kadar uzanan coğrafyada çokça kullanılmıştır. Bu tekniğe göre, ahşap çatkı arası kerpiç ile doldurulmakta, zemin kat çoğunlukla taştan örülmektedir. Amasya evlerinde de bu yapı tekniği gözlenmektedir.

    Bu tür ahşap evler uzun ömürlü olmadığı için, Selçuklu ve (son dönemi hariç) Osmanlı devrinden günümüze mimari örnekleri kalmamıştır. Doğal afetler ve yangınlar da bu örneklerin kaybolmasında büyük rol oynamıştır. Örneğin 1915 yılında meydana gelen yangında, Amasya'nın en bayındır mahalleleri ve çarşıları kül olmuştur. Günümüze kadar gelebilen Amasya evleri, 19. yy'ın ikinci yarısına aittir.

    Amasya evleri daha çok birbiriyle yan yana ya da sırt sırta, bitişik nizam inşa edilmişlerdir. Bunun en iyi örneği Yalıboyu evleridir. Ama şehir içerisinde ayrık nizam uygulamalarına da rastlanabilmektedir.

    Eski Amasya evleri genellikle haremlik ve selamlık olarak düzenlenmiş olup, farklı uygulamalara da rastlanmaktadır. Evler daha çok bodrum üzeri iki katlı olarak ele alınmıştır. Evler genellikle avlulu ve bahçelidir. Özellikle haremlik ve selamlık olarak düzenlenen evlerde bahçe ortada kalmakta ve evler dışa kapalı bir görünüm almaktadır. Bahçe içerisinde genellikle bir ocak ve su kuyusu bulunur. Ama günümüzde kuyuların çoğu işlevini kaybetmiş durumdadır. Bahçeden konuta geçiş, yine bahçe içerisinde yer alan Arnavut kaldırımından sağlanır.

    Evlerin plan merkezini içeride bulunan sofalar oluşturmaktadır.Odalar bu sofaların etrafında yer almaktadır. Bazı uygulamalarda ise, odalar arasında kalan ve eyvan denilen, sofayla arasında herhangi bir mimari bulunmayan mekanlar görülmektedir.

    Konutların ikinci katları ise genellikle cumbalı (dışa taşıntılı) olarak yapılmakta, bu sayede hem evin planında bir simetri oluşmakta, hem de daha fazla yer kazanılmaktadır. Özellikle Yalıboyu'nda, Roma Dönemi sur duvarları üzerine yapılmış olan konutlarda, Yeşilırmak'a bakan güney yöndeki evler, "eliböğründe"lerle (ahşap evlerin çıkmalarına destek için yerleştirilen çapraz payanda) desteklenerek dışarıya taşırılmış, böylece daha geniş iç mekan elde edilmiştir. Taşıntılar sayesinde daha geniş ve aydınlık olan ikinci katlarda, alt katlara oranla daha fazla pencere bulunmaktadır. Pencereler daha çok Giyotin pencere tarzında yapılmıştır, ve üçlü gruplar halinde düzenlenmiştir. Pencere önlerinde, dışarıdan bakıldığında içerisinin görülmesini engelleyen ahşap kafeslikler vardır.

    Geleneksel ev tasarımında odalar arasında kullanım açısından bir farklılık yoktur, bu nedenle odalarda bulunan Ocak, Şerbetlik (Çiçeklik), Dolap, Raf, Sedir, konutun tüm mimarisinin ayrılmaz parçalarıdır.

    Eski Türk evlerinde olduğu gibi, Amasya evlerinde de bağımsız bir banyo (Gusülhane) kısmına rastlanmaz. İnsanlar bu gereksinimlerini genellikle odalardaki yüklük olarak düzenlenen ahşap gömme dolaplar içerisinde giderirler.

    PLAN ÖZELLİKLERİ

    Amasya evlerinin plan merkezini sofalar oluşturur. Sofalar aynı zamanda evlerin plan tipini de belirler. Plan tipleri katlar arasında farklılık gösterebilmektedir. Sofalar ortada, dışta, köşede ya da evi boylu boyunca ikiye ayırır nitelikte olabilmektedir.

    MALZEME

    Amasya evlerinin temelinde taş, birinci ve ikinci katlarında ise ahşap çatkı arasına kerpiç dolgu kullanılmıştır. İç ve dış yüzeyler samanlı çamur ya da kendirli kireçle sıvandıktan sonra badana edilir.

    CEPHE DÜZENLEMESİ
    Genellikle kuzey-güney doğrultusunda düzenlenmiş olan eski Amasya evlerinde ön cephe esas alınmıştır. Cumbalar bu cephelerin en belirleyici unsurlarıdır. Bazı evlerde ise yan cephelerde de, tıpkı ön cephelerde olduğu gibi çıkmalar görülmektedir (Örneğin Hazeranlar konağı). Amasya evlerinde dört tip cephe görülmektedir: cephe ortasından tek çıkmalı, iki köşe çıkmalı, düz kat çıkmalı ve gönyeli çıkmalı.

    ÇATI VE SAÇAK BİÇİMİ

    Eski Amasya evlerinde iki çeşit çatı biçimi görülür. Kırma çatı, evin her yüzüne doğru inen yüzeyleri olan çatı tipidir. Beşik çatı ise, beşik örtüsü biçimindedir ve iki yüzeye sahiptir. Günümüze kadar gelen Amasya evlerinde en çok beşik çatıya rastlanır. Çatıların üzeri, oluklu alaturka kiremitle örtülüdür.

    Saçaklar genelde ön cephede bulunur, ama birden fazla cephede saçağın bulunduğu evler de vardır. Bazı saçakların altı kaplamalı iken, bazıları değildir.

    BEZEME

    Eski Amasya evlerinde, ahşap, ahşap üzeri kalem işi, alçı ve madeni bezemeler görülmektedir.

    Amasya evlerinde ahşabın, daha çok tavanlarda, kapılarda, dolap kapaklarında, pencere kafesliklerinde, merdiven korkuluklarında, konsollarda ve bazı evlerin saçak silmelerinde süsleme malzemesi olarak görülmektedir.


    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
     
  3. Mavi_inci

    Mavi_inci Özel Üye

    Amasya Evleri - Amasya Evleri Resimleri Hakkında



    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]
     

Bu Sayfayı Paylaş