İtalyanca İsimler - Nomi

'İtalyanca Dil Bilgisi' forumunda DeMSaL tarafından 16 Ocak 2011 tarihinde açılan konu

  1. DeMSaL

    DeMSaL Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    İtalyanca İsimler - Nomi konusu italyanca ismin tanımı - italyanca ismin türleri - italyanca özel isimler - italyanca soyut isimler - italyanca türemiş isimler

    nomi comuni - cins isimler
    nomi propri - özel isimler
    nomi astratti - soyut isimler
    nomi collettivi - topluluk isimleri
    nomi composti - birleşik isimler
    nomi alterati - anlamca değişmiş isimler
    nomi derivati - türemiş isimler

    ismin tanımı

    Soyut ve somut kavramları adlandıran sözcüklere isim denir.
    libro (kitap) Giorgio
    gatto (kedi) Milano
    stella (yıldız) Francia (Fransa)
    studente (öğrenci) Turchia (Türkiye)
    uomo (adam) Berk
    casa (ev) Signor Cavagnaro
    popolo (halk) gioventù (gençlik)
    gruppo (takım) bellezza (güzellik)
    esercito (ordu) ricchezza (zenginlik)
    sözcükleri birer isimdir


    isimlerin türleri
    İtalyancadaki isimleri dört grupta toplayabiliriz:
    1. nomi comuni cins isimler
    2. nomi propri özel isimler
    3. nomi astratti soyut isimler
    4. nomi collettivi topluluk isimleri

    Şimdi bu grupları tek tek inceleyelim:
    1.nomi comuni - cins isimler
    Aynı cinsten olan bütün varlıkları belirten isimlerdir. Örneğin, gatto (kedi) sözcüğü tüm kediler için kullanılır.
    quaderno (defter) fiore (çiçek)
    cane (köpek) ragazza (genç kız)
    studente (öğrenci) tavolo (masa)
    insegnante (öğretmen) madre (anne)
    uomo (adam) monte (dağ)
    fiume (nehir) mare (deniz)

    sözcükleri gösterdikleri varlıkların tümüne aittirler. Bunlar birer nome comune - cins isimdir.

    2. nomi propri - özel isimler
    Yalnızca belli bir varlığa ait olan isimlerdir. Genellikle şahıs, yer gibi varlıklar için kullanılan bu isimlere nomi propri - özel isimler denir.
    Stefano Alpi (Alpler)
    Signorina Bellucci Parigi (Paris)
    Canan Spagna (İspanya)
    İstanbul Francia (Fransa)
    Roma Venezia (Venedik)
    Bu isimlerin baş harfleri her zaman büyük harfle yazılır.

    3. nomi astratti - soyut isimler
    Yalnızca düşünebildiğimiz fakat cins isimler gibi elle tutulup gözle görüleme-(Terbiyeden-Yoksunum)-yen kavramları isimlendirirler. Bu isimlere nomi astratti - soyut isimler denir.

    bellezza (güzellik) bontà (iyilik)
    speranza (umut) amore (sevgi)
    paura (korku) vecchiaia (yaşlılık)
    fedeltà (sadakat) gioia (sevinç)

    4. nomi collettivi - topluluk isimleri
    Varlıkları bir bütün olarak belirten sözcüklere nomi collettivi - topluluk isimleri denir.

    esercito (ordu) gruppo (grup)
    popolo (halk) famiglia (aile)
    folla (kalabalık, halk) gente (halk, insanlar)
    flotta (donanma, filo) tribù (kabile, boy)
    mobilia (mobilya) scolaresca (öğrenci grubu)
    fogliame (yapraklar) vasellame (çanak, çömlek)
    bestiame (sürü hayvanları, evcil hayvanlar)
    İsimleri yapılarına göre de bazı isimler alırlar:

    nomi composti - birleşik isimler
    İncelediğimiz isimlerden bazıları iki veya daha fazla kelime halinde birleşerek başka kelimeler ortaya çıkarabilirler. Bu kelimelere nomi composti - birleşik isimler denir.
    ferrovia (demiryolu) capoluogo (bölge merkezi)
    portacenere (kültablası) arcobaleno (gökkuşağı)
    portafoglio (para cüzdanı) guardaroba (gardrop)
    apribottiglie (açacak) pianoforte (piyano)
    pellerossa (kızılderili) capolavoro (başyapıt)

    Birleşik isimler beş şekilde meydana gelebilirler:

    a.due nomi (iki isim)
    madreperla (sedef) madre - perla
    ferrovia (demiryolu) ferro - via
    capolavoro (başyapıt, şaheser) capo - lavoro

    b.un nome e un aggettivo (bir isim ve bir sıfat)
    cassaforte (çelik para kasası) cassa - forte
    biancospino (akdiken) bianco - spino
    buonumore (keyif) buon - umore

    c.due aggettivi (iki sıfat)
    pianoforte (piyano) piano - forte
    sordomuto (sağır-dilsiz) sordo – muto
    agrodolce (ekşimsi) agro – dolce

    d.un verbo e un nome (bir fiil ve bir isim)
    portaombrelli (şemsiyelik) porta – ombrelli
    spazzaneve (kar temizleyici) spazza – neve
    cantastorie (saz şairi) canta – storie
    e.due verbi (iki fiil)
    saliscendi (kapı sürgüsü) sali – scendi
    dormiveglia (yarı uyku hali) dormi – veglia
    giravolta (dolambaç) gira – volta

    nomi alterati – anlamca değişmiş isimler
    İsimlere eklenen bazı son ekler o isimlerin anlamını değiştirebilir, bunlara nomi alterati adı verilir.

    Bu isimler dört gruba ayrılırlar:
    a.diminutivi – küçüklük anlamı verenler
    İsme küçüklük anlamı verirler. İsmin köküne genellikle şu ekler getirilir: ino, ina, etto, etta, ello, ella, icino, icina, icello, icella

    tavolo (masa) tavolino (küçük masa)
    gatta (dişi kedi) gattina (yavru dişi kedi)
    libro (kitap) libretto (kitapçık)
    lume (ışık) lumicino (zayıf ışık)
    bimba (kız çocuğu) bimbetta (küçük kız çocuğu)
    vento (rüzgar) venticello (hafif rüzgar)

    b. accrescitivi – büyüklük anlamı verenler
    İsme büyüklük anlamı verirler. İsmin köküne one, ona ekleri getirilerek yapılırlar.
    libro (kitap) librone (kalın,büyük kitap)
    donna (kadın) donnona (iri kadın)
    ragazza (kız) ragazzona (iri kız)

    c.vezzaggiativi – küçüklük, incelik anlamı verenler
    İsme küçüklük, incelik anlamı katarlar. İsmin köküne uccio, uccia, uzza, erello, erella, oia, ettina ekleri getirilerek yapılır. Ayrıca diminutivi için kullanılan son ekler de getirilebilir.

    bambino (çocuk) bambinello (küçük çocuk)
    fiume (ırmak, nehir) fiumicello (çay)
    bocca (ağız) boccuccia (küçük ağız)
    casa (ev) casina (küçük ev)

    d.dispregiativi – küçümseme anlamı verenler
    İsme küçümseme, çirkinlik anlamı katar. İsmin köküne accio, accia, astro, astra,
    ucolo, ucola, onzolo, upola, aglia ekleri getirilir.

    ragazzo (genç, çocuk) ragazzaccio (serseri, sokak
    çocuğu)
    lingua (dil) linguaccia (arkadan
    konuşan, çamur atan)
    poeta (şair) poetucolo (zavallı şair)
    gente (halk, insanlar) gentaglia (ayak takımı)


    nomi derivati – türemiş isimler
    Başka kelimelerden türemiş isimlerdir. İsimlerden, sıfatlardan ya da fiillerden
    türeyebilirler.

    isimden türeyenler
    arte (sanat) artista (sanatçı)
    orto (bostan) ortolano (bostancı)
    giardino (bahçe) giardiniere (bahçıvan)
    campana (çan) campanile (çan kulesi)
    guerra (savaş) guerriero (savaşçı)
    corte (saray) cortigiano (saraylı)
    libro (kitap) libreria (kitapçı,kütüphane)
    grembo (kucak, bağır) grembiule (önlük)
    bosco (koru, ormanlık) boscaiolo (oduncu, ormancı)
    mandria (hayvan sürüsü) mandriano (çoban)

    fiilden türeyenler
    ignorare (bilmemek, ignoranza (bilgisizlik)
    bilmezlikten gelmek)
    calpestare (ezip geçmek, calpestìo (bir çiğnemek)
    kalabalığın ayak patırtısı)
    ronzare (vızıldamak, uğuldamak) ronzìo (vızıltı, uğultu)
    vincere (kazanmak, galip gelmek) vincita (kazanç, galibiyet)
    dormire (uyumak, yatmak) dormitorio (yatakhane)
    sıfattan türeyenler
    bello (güzel) bellezza (güzellik)
    altero (kibirli, kendini beğenmiş) alterigia (kibir)
    bravo (iyi, becerikli, usta) bravura (ustalık, beceriklilik)
    chiaro (parlak, açık, net) chiarore (aydınlık)
    avaro (cimri) avarizia (cimrilik)
    cortese (nazik, kibar, saygılı) cortesia (nezaket, saygı)
    molto (çok) moltitudine (çokluk)


    alıntı
     

Bu Sayfayı Paylaş