İsmin Halleri Nelerdir

'Konu Dışı Başlıklar' forumunda Mavi_Sema tarafından 13 Mayıs 2011 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_Sema

    Mavi_Sema Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    İsmin Halleri Nelerdir konusu İsmin Halleri nedir
    ismin halleri örnekler
    ismin hal ekleri
    ismin halleri ile ilgili cümleler



    İsmin Halleri
    Türkçede ismin hâlleri, sözcükleri yönelme, yükleme, bulunma ve ayrılma açısından tanımlayan, etkilenen sözcüğün yalın hâli ve bu sözcüğe eklenmiş hâl ekleri ile oluşturulmuş kelimelerdir. Fakat bu ekler sadece kendi işlevlerini yerine getirmezler. Mesela -de hali bulunma halinden başka amaçlarda da kullanılabilir. Örneğin; Gösteri dokuzda başlayacakmış. Burada zaman anlamı vermiştir.

    Türkçede ismin beş farklı hâli vardır. Bunlar:

    Yalın hâl,ss
    -i hâli,ss
    -e hâli,ss
    -de hâli ve
    -den hâlidir.ss

    Hâl ekleri büyük sesli uyumuna göre "i" yerine "ı" veya "u" ile "e" yerine "a" harfi ile oluşturulacak şekilde değişirler.

    İsmin hâlleri olarak tanımlanmasına rağmen isim olmayan sözcükler de hâl ekleri alabilirler. Bunun dışında Hint-Avrupa dillerinde bilinen genitif ya da aidiyet hâli Türkçede "-in hâli" olarak ismin hâllerinden sayılmamaktadır.

    Yalın hâl

    Kelimelerin hâl eki almamış hâlidir

    Çoğul eki, iyelik eki ya da tamlama eki almış sözcükler de yalın durumdadır.Hiç bir ek alamaz.
    ben
    sen
    o
    biz
    siz
    onlar

    -i hâli (belirtme hâli)

    Sözcüklerin -i -ı ya da -u eki almış hâlleridir. Adın belirtme durumu eki, adın sonuna geldiği sözcüğü belirtili nesne yapar. Yüklemin neyi, neleri, kimi, kimleri belirttiğini gösterir.
    beni
    evi
    seni
    onu

    bizi
    sizi
    onları

    Annem bizi eve götürdü.

    -e hâli (yönelme hâli)

    Sözcüklerin -e ya da -a eki almış hâlleridir. Adın yönelme durumu sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümle yapar. Yüklemin bildirdiği eylemin nereye yöneldiğini gösterir.


    bana
    sana
    ona
    bize
    size
    onlara

    Annem beni okula götürecek.


    -de hâli (bulunma hâli)

    Sözcüklerin -de ya da -da çekim eki almış hâlleridir. Bu ekler sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümce yapar. Yüklemin bildirdiği eylemi gösterir.


    bende
    evde
    sende
    onda
    bizde
    sizde
    onlarda

    Aaa! bu çiçekten sizde de mi var ?

    Olmasa burada ne işi var?


    -den hâli (ayrılma hâli)

    Sözcüklerin -den ya da -dan eki almış hâlleridir. Adın ayrılma durumu nereden ayrıldığımızı gösterir. Bu ek sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümleç yapar.


    benden
    evden
    senden
    ondan
    bizden
    sizden
    onlardan

    alıntı
     

Bu Sayfayı Paylaş