İshal Sebepleri - Çocuklarda Tedavi ve Diyeti

'Çocuk Sağlığı ve Bakımı' forumunda Dine tarafından 25 Şubat 2010 tarihinde açılan konu

  1. Dine

    Dine Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    İshal Sebepleri - Çocuklarda Tedavi ve Diyeti konusu Bulaşma yolları
    Deri yolu ile bulaşan parazitleri bir tarafa bırakacak olursak çoğu enfeksiyoz ishaller etkenlerin ağız yoluyla alınması sonucu edinilir. Dışkı-ağız yoluyla bulaşma su gıda veya kişiden kişiye dokunma yoluyla olmaktadır. Yayılım şekli her etmende farklılıklar göstermektedir.

    Etkenler
    Akut ishale yol açan bir çok enfeksiyöz ve enfeksiyöz olmayan etmenler vardır. Bununla birlikte akut ishal olgularının çoğundan enfeksiyöz etkenler sorumludurlar. Bakteriler virüsler mantar ve parazitler ishale neden olabilmektedir.

    Klinik
    İshali tanımı halen tartışmalı bir konudur. İshal klinik olarak 24 saat içinde normal şeklini kaybetmiş 3 veya daha fazla sayıda dışkılama olarak tanımlanabilir. Bu tanımlamanın dışında dışkı miktarı ?200 gr/gün ve dışkı suyunun ?%80 ölçümlerine göre daha objektif tanımlamalarda söz konusudur. Fakat pratikte bu ölçümlere çık nadir başvurulmaktadır. İki haftayı aşmayan ishaller akut aşanlar ise kronik ishal olarak tanımlanabilir. Akut ishallerin nedeni genellikle enfeksiyöz ajanlardır. İshalle ishalle ilgili başkaca tanımlamalar da yapılmaktadır.

    Gastroenterit; bulantı kusma ishal ve karın ağrısı gibi yakınmalarla seyreden mide ve ince bağırsağın birlikte tutulduğu klinik tablodur.
    Enterekolit; genellikle bulantı ve kusmanın etki etmediği ateş karın ağrısı ve ishal gibi yakınmalarla seyreden ince ve kalın bağırsakların birlikte tutulduğu klinik tablodur.
    Dizanteri sendromu; kramp biçiminde karın ağrısı kanlı-mukuslu-tenezimli sık ve az miktarda dışkalamayla seyreden klinik tablodur.

    İnce bağırsak tipi ishal; bol ve sulu dışkılamadır.
    Kalın bağırsak tipi ishal; az miktarda sık sık dışkılamadır.
    Tenezim; sık sık ağrılı dışkılama ve yetersiz dışkılama hissidir.

    Besinlerde bulunan bakteri toksinlerinin alınmasıyla oluşan gastroenteritlerde kuluçka süresi kısa (1-6 saat 6-24 saat) dışkı ile bulaşık suların içilmesi veya bu sular ile yıkanmış gıdaların iyi pişirilmeden yenilmesi ile dışkı-ağız yoluyla bulaşan gastroenteritlerin etkenlerinde kuluçka süresi ortalama 3 gündür. Dışkı sayısının çok sayıda (?10/gün) olması akla kalın bağırsak tutulumunu getirmelidir. Sekretuvar ishallerde dışkı sulu fazla miktarda renksiz veya beyaz renklidir. Dizanterik olanlarda ise dışkının miktarı azdır ve kan müküs ve püy içermektedir. İshale eşlik eden karın ağrısının özellikleri klinik olarak önemli ipuçları verebilir. Karın ağrısı tutulumu mideden aşağı inildikçe ve bağırsak yayılımı varlığında artmaktadır. Bazı ishal tiplerinde bu ağrı göbek çevresinde veya sağ alt tarafta ve aralıklı olarak gelip kramp tarzında olurken bazı tiplerde yine karın alt tarafında devamlı tenezimle birlikte olabilir. Bol sulu ishallerde ateş sık görülmezken bakterilerin oluşturduğu çoğu ishallerde ateş görülebilir.

    Tedavi
    İshallerde en önemli konu ve kısa zamanda önlem alınması gereken konu su kaybıdır. İshalle birlikte vücut su kaybına uğramaktadır. Özellikle bu durum çocuklarda çok tehlikeli duruma varabilmektedir. Tedavide de ilk yapılması gereken kişideki su kaybını değerlendirerek su kaybının yerine konmasıdır. Özellikle geçmişten kalan bir inançla ishalli kişiler su alınımı azaltarak ishalin azalacağı kanısıdır. Bu yanlış davranışın önlenmesi ve aksine kişiye bol sıvı verilmesinin sağlanması lazım. Bu kaybedilen sıvı ile birlikte vücut çeşitli mineraller de kaybetmekte bunların yerine konulması içinde tedavi oluşturulmalırdır. Bu amaçla ORS (Oral Rehidratasyon Sıvıları) kullanılabilir. ORS evde de kolaylıkla hazırlanabilir. Evde 1 litre suya 1 çay kaşığı tuz 8 çay kaşığı şeker bir fincan portakal suyu veya 2 muz ilave edilebilir. Eğer su kaybı ciddi boyutlarda ise hastane şartlarında damar içi sıvı verilmesi uygulanabilir. Hastalar süt ürünleri alkol kafein ve karbonatlı içeceklerden uzak durmalıdır. Antibiyotik kullanımı hastaların %10’unda işe yarabilir. Ama bazı ishal vakalarında antibiyotik kullanımı gerekmemektedir. Ancak en iyi tedavi şeklinin belirlenmesi için doktora başvurmak gerekmektedir.



    Hangi durumlarda Aile Hekiminize başvurmalısınız?
    • Sulu dışkılama sayısında artma
    • Tekralayan kusmalar
    • Belirgin susama
    • Az yeme ve az su içme
    • Ateşin yükselmesi
    • Dışkada kan görülmesi
    • 3 gün içinde iyileşme olmaması halinde.

    √ Hangi durumlarda evde ishal tedavisi uygulanabilir:
    • sulu dışkılama sayısı günde 4'den az ise
    • kusma yok ya da çok az ise
    • su içebiliyor ve susuzluğu yok ise
    • göz yaşı var ağız ve dili nemli ise
    • genel durumu iyi ise
    • Dehidratasyonu önlemek için çocuğa her zamankinden çok sıvı verilmelidir

    √ Verilmesi uygun olan sıvılar:
    • Temiz içme suyu
    • ORS sıvısı
    • Tuzlu ayran
    • Pirinç suyu
    • Sebze veya tavuk çorbası
    • Şekersiz açık çay
    • Tatlandırılmamış taze meyva suyu
    • Tuzsuz içecek ve çorbalara litreye 3 g tuz eklenebilir.

    √ Verilmemesi gereken sıvılar :
    • Şekerli meyve suları şekerli çay gazoz kola gibi osmotik diyare ve hipernatremiye (kanda sodyum fazlalığı) neden olabilecek içecekler
    • Kahve bazı medikal çaylar ve sıvılar gibi uyarıcı diüretik (idrarı arttırıcı) ve purgatif (müshil) etki oluşturabilecek içecekler.

    √ Ne kadar miktarda sıvı verilmelidir?
    √ Her ishalli dışkıdan sonra
    • 2 yaşının altındaki çocuklara 50-100 ml sıvı (1/2-1 çay bardağı)
    • 2 yaşından büyüklere 100-200 ml sıvı (1/2-1 su bardağı)
    • Daha büyük çocuklara içebildiği kadar sıvı verilmelidir.
    • Malnütrisyonu (beslenme yetersizliği) önlemek için beslemeye devem edilmelidir

    √ Anne sütü alan bebeklerde emzirme sıklaştırılarak anne sütüne devam edilir.

    √ Anne sütü almayan bebeklerde her zamanki mamasına daha sık olarak devam edilir. Mümkünse biberonla değil kaşıkla verilmelidir. İshal için özel hazırlanmış mamalar bu aşamada gereksizdir.

    √ 6 aydan büyük ve katı gıda alan çocuklara süte ek olarak sebze hububat ve diğer gıdalar verilir.

    . Yoğurt balık iyi pişmiş et patetes püresi pirinç lapası gibi yüksek enerji ve protein içeren yiyeceklertaze meyva suları ve muz gibi potasyumdan zengin besinler tercih edilmelidir.
    . Çocuk her 3-4 saatte bir (günde 6 defa) beslenmelidir. Seyrek ve bir anda fazla besleme zaralı olabilir.

    . İshal durduktan sonra da 2 hafta süreyle her gün bir öğün fazla beslemek gerekir
     

Bu Sayfayı Paylaş