İlk Yel Değirmeni

'Seviyeli-Ciddi Konular' forumunda Mavi_Sema tarafından 23 Şubat 2010 tarihinde açılan konu

  1. Mavi_Sema

    Mavi_Sema Özel Üye

    Sponsorlu Bağlantılar
    İlk Yel Değirmeni konusu İlk Yel Değirmeni

    Buharlı makinenin bulunmasından önce, rüzgâr,
    su ve hayvan gücü insanlığın hizmetindeydi.
    Suyla çalışan değirmenler çok daha
    güçlüydü, ama onları döndürmeye yetecek büyüklükte
    akarsulardan yoksun olan yerlerde,
    yeldeğirmenleri etkin oldu. 1840 yılında, İngiltere
    ve Galler'de 10 bin, Hollanda'da ise 7
    bin yeldeğirmeni vardı. Bu aygıtlardan, un
    üretiminde olduğu kadar, maden çıkarımında,
    su iletiminde ve ağır cisimlerin kaldırılmasında
    da yararlanılıyordu. Ayrıca, ağaç
    kesmeye yarayan hızar makinelerini de yeldeğirmenleri
    aracılığıyla çalıştırmak mümkündü.
    Rüzgârın yarattığı enerjiyi üretken hale getiren
    buluşlar, her zaman memnunlukla karşılanmadı.
    1581'de bu enerjiden yararlanmayı
    akıl eden Hollandalılar, işsizliğe yol açmakla
    suçlandılar. 1768'de de bir grup işçi, rüzgâr
    gücüyle çalışan bir hızar makinesini parçaladı.
    Yeldeğirmenlerini çalıştıran insanlar, yeni
    birtakım ölçeklerin de doğmasına yol açtılar.
    Çünkü tahılını öğütmek üzere değirmene
    götüren herkes, elde edilen unun belirli bir bölümünü
    değirmen sahibinin "hak" olarak alıkoyacağını
    biliyordu. Bu hakkın miktarını
    saptamak üzere de, değirmenciler belirli hacimlerde
    ölçekler geliştirdiler. Örneğin,
    1558'de Liverpool yöresindeki bütün değirmencilere,
    ölçeklerini Belediye Başkanı'na götürüp
    doğruluk derecelerini kontrol ettirmek
    zorunluluğu getirildi. Bunu yapmayanlara belirli
    para cezaları uygulandı. Bu uygulama bir
    anlamda dünyada, ağırlık ve hacim ölçen aygıtların
    ilk denetimi ve ayarlanması olarak kabul
    edilir.
    19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, yeldeğirmenlerinin
    önemlerinde bir azalma başladı.
    Ama rüzgâr gücü, yine de birçok alanda
    insana yararlı olmaya devam etti. Amerika'-
    nın batı kesimlerinde, demiryolu şirketleri,
    yel değirmenlerinden lokomotifler için su çıkarılmasında
    yararlandılar. Yerliler ise, sulama
    işlerinde bu aygıtlardan büyük faydalar sağladılar.
    Suyu olmayan pek çok kırsal bölgeye,
    yeldeğirmenleri aracılığıyla su gönderildi.
    Bugün, Güney Afrika'nın Karoo bölgesinde
    olduğu gibi, birçok bölgede su sağlayabilmek
    için bu yöntem işlevini hâlâ sürdürüyor.
     

Bu Sayfayı Paylaş