İlk Çocuk Tiyatrosu

'Tiyatro ve Skeçler' forumunda ASİ MARDİNLİ tarafından 10 Mayıs 2009 tarihinde açılan konu

  1. Sponsorlu Bağlantılar
    İlk Çocuk Tiyatrosu konusu 1935 Yılı ilk Çocuk Tiyatrosunun kuruluş çalışmalarının yapıldığı yıldır. Muhsin Ertuğrul'un başında bulunduğu İstanbul Şehir Tiyatrolarında Çocuk Tiyatrosu kurulma kararı çıkmıştır "Çocuklara Tiyatro dersi" isimli oyun o dönemin Çocuk tiyatrsoundan bekleneni de ortaya koymaktadır.Amaç yarının Tiyatro seyircisini yetiştirmektir.



    Bilet yerine geçen Çocuk dergisi verilmesi önemli bir buluştur ve yine çocuklara tiyatro sevgisi aşılama gayrati gözlemlenmektedir. Oyunlarda sürekli çocuklarla anket yapılması çocukların düşüncelerine ne denli değer verilip ölçü alındığının göstergesidir İlk Çocuk oyununda rol alan sanatcılar tüm şehir tiyatrosu oyuncuları kadrosudur. Sonraki yıllarda ise Çocuk Tiyatrosunda kim rol almalı? Çocuklar mı Yetişkin profesyonel oyuncular mı? artışması uzun yıllar sürecektir.



    13 Eylül 1954 Pazartesi tarihi Türk Çocuk Tiyatrosu tarihinde mutlu bir dönemin işaretidir. 1948 yılından beri hevesli çocukların teşkil ettikleri bir ekibin sırtına yüklenen çocuk tiyatrosunun yürütme ağırlığı yukarıdaki tarihten itibaren Devlet Tiyatrosu Yönetim Kurulu'nun imtihanla teşkil ettiği ilk ciddi kadronun omuzlarına yüklenmiş bulunmaktadır.MÜMTAZ ZEKİ TAŞKIN Devlet Tiyatrosu 3 Ekim 1954 s17 Bu yönetmelikle bağımsız Çocuk Tiyatroları gerçekleştirilmesinde önemli bir adım olmuş fakat o yıllarda başarılan bu girişim sonraki yıllarda sürdürülememiş ve oyuncular salt çocuk oyunlarının sanatcısı olarak kalmayıp büyük oyunlarının kadrolarına da alınarak sanatçı sıkıntısı gidermekten öte bir yarar sağlamamıştır.

    Fakat Şehir ve Devlet Tiyatrolarında hala kesin çizgilerle ayrılmış bir Çocuk Tiyatrosu kadrosunun olmayışı ve "arada bir de çocuk oyunu çıkarsınlar yada pişene dek çocuk tiyatrosu kadrosunda kalsınlar" anlayışıyla yapılan görevlendirmeler bunun o dönemlerde yapılmış büyük bir deneme olduğunu gösteriyor.



    Çocuk Tiyatrosunda İkinci Adım İzmir Şehir Tiyatrosundan:



    Türkiye'de cumhuriyet döneminde kurulan ikinci ödenekli Çocuk Tiyatrosu İzmir Şehir Tiyatrosu kapsamında gerçekleştirilir. 1946 'da ilk çocuk oyunu sahnelenir. Oyun seçiminde ölçü yönetici tarafından seçilen oyun Belediye encümenince onaylandıktan sonra sahnelenmektedir. Bu girişim gelişememiş ve 1950 yılında kapanmıştır Uzunca bir dönem kesintilere uğrayan yeniden denemeler yaşanmıştır.



    Bu Dönemlerde Oyun Seçimi:



    İstanbul Şehir Tiyatrolarında oyun seçimi Şehir Tiyatroları yönetmeliği gereği İndentand ve yürütme kurulu tarafından oylanarak yapılmaktadır. Devlet Tiyatrosunda oyun seçimi nasıl gerçekleşiyor? 1949 yılında Devlet Tiyarolarında sahnelenecek Çocuk Oyunları Edebi Heyet tarafından seçilmektedir. Bu heyet edebiyat alanında tanınmış 3 kişi Genel Müdür ve bir rapörtördür 1970 yılına gelindiğinde ise sadece bazı kelimeler değiştirilerek benzer uygulama sürdürülmeye devam etmiştir. Heyet yerine Edebi kurul adını alan kurulda bu kez sanat ve edebiyat alanında ün yapmış 3 üye Genel Müdür Bş Rejisör Baş Dramaturg ve bir sanatkar yer almaya başlamıştır.



    Geçen sene sezon içinde yolumuz İstanbul'a düştü. Cağaloğlu'nda bir Çocuk Tiyatrosu lokaline gözümüz ilişti Şehir Tiyatrosu çerçevesi dışında bazı hususi çocuk tiyatrosu toplulukları teşekkül etmiş Bunlar her türlü kontrol hissinden uzak gayet serbest bir şekilde icra-i sanat eyliyorlarmış"Eğlenceli hediyeli sürprizli Çocuk Piyesleri" oynarlarmış Gördünüz mü başımıza geleni Demek ki her sahada olduğu gibi bu vadide de bazı tabir caizse "açık gözler" bu körpe mevzuu boğazlıyorlarMümtaz Zeki TAŞKIN Devlet Tiyatrosu 3 Ekim 1954 S17.



    Çocuk Tiyatrısunda İlk Önemli Adımlar:



    AÇOK (Anadolu Çocuk Oyunları Kolu) 1978'de Muhsin Ertuğrul ve Haldun Taner'in yönlendirmesi ile kurulmuştur. Kuruluşundan itibaren Üsküdarda bir ilkokulda çalışmalarını sürdürmüş olan AÇOK seyircilerin bulunduğu ortama giderek oyun sahneleyen gezginci bir tiyatroculuk göstermiştir. Kurucuları Ümit Denizer Turgut Denizer Cemal Ünlü'dür 1975 yılında Hamburg Dünya Çocuk Tiyatroları Festivaline çağrılmış 1976 yılında La Chaux-de-Fond Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Bienaline katılmıştır 1977'de yılında üç dönem üst üste oynadıkları Keloğlan oyunu yılın oyunu seçilerek İsviçre'de bir ay süreyle turne yapmıştır Oyunlarını sahneye koyarken provalarda çocuklara izletip onların fikirlerini almayı ve buna uygun düzenlemeler yapmayı prensip edinen grup Tüm çalışmalarında İZLEYİCİ SORUŞTURMALARINI kendisine kıstas almıştır açok 1977 YILINDA TÜRKİYE'DE İLK KEZ ITI TÜRKİYE MERKEZİ'NİN DESTEĞİ İLE BİR ÇOCUK ŞENLİĞİ DÜZENLEMİŞTİR 9-15 MAYIS 1977 TARİHLERİ ARASINDA DÜZENLENEN "Çocuk ve Sanat haftası" İskoçya'dan Theatr work shop istanbul Şehir Tiyatroları Ankara Çocuk Tiyatrosu ve diğer sanat dallarındaki etkinliklerle gerçekleştirilmiştir.



    Ankara Çocuk Tiyatrosu (AÇT) ve İlk Kez Psikolog İşbirliği İle Çocuk Oyunu Çalışmaları:



    Çocuk Tiyatrsou Çocukların oyun izlemekle kalmayıp dilerlerse oyun dışı da gelip girebilecekleri salon görev alabilecekleri kendi becerilerini yaratıcılıklarını geliştirebilecekleri bir ortam olmalıdır. anlayışını benimseyen AÇK 1976-77 döneminde Ankara Sanat Tiyatrosundan ayrılan Salih Kalyon Haluk Yüce ve Ahmet Önel tarafından kurulmuştur 3-8 yaş 8-12 yaş 9-15 yaş olmak üzere 3 ayrı yaş grubuna yönelik oyunlar oynayan AÇT çocuk tiyatrosu çalışmalarında psikolog ve eğitimcilerle işbirliği yapmayı temel görüş olarak benimsemiştir. 1976-77 ve 78 döneminde Psikolog Prof Altay Yörükoğlu DoçDr Neriman Samurçay ve Ferhunde Öktem ile işbirliği yapmıştır 1976-1978 arası dönemde 2 Uluslararası Çocuk Şenliği düzenlemiştir Çocuk parklarında gecekondu bölgelerinde sokaklarda gösteriler düzenlemişlerdir.



    Cumhuriyet Kuruluşundan 1978 Yılına Kadar Türkiye'de Çocuk Tiyatrosunun Gelişimine Ait İki Değerlendirme:



    "Yeni yetişen kuşaklara dünyayı insanı giderek kıvançlı bir yaşamı sevdirebilmek için tiyatronun görevinin yadsınmaz olduğu bu güne dek çokça savunulmuştur. Ancak gerçek bir "Çocuk Tiyatrosu" tutkusuyla yetişen kuşaklara ürün ulaştırmış olmak pek az örneklenebilir ülkemizde Zaten karşıtı gerçekleşseydi dün büyüklerimiz bugün bizler yarın da bizden sonraki kuşaklar bir "Çocuk Tiyatrosu" geleneğinden yeterince yararlanmış olurduk Cumhuriyet Türkiye'sinde çocuk Tiyatrosu geleneğinin yerleşmemiş olduğunu kısaca belirtmek gerekir.Bu güne değin uygulanan Çocuk tiyatrosu deneylerinde öngörülen amaç özel topluluklarca para getiren karlı bir iş Ödenekli tiyatrolarca salt yarının seyircisini yetiştirmek olmuştur" Salih KALYON AÇT (Ankara Çocuk Tiyatrosu) üzerine yapılan konuşmadan

    "Türkiye'de 1935 -36 dönemlerinden 1977-78 döneminin sonuna kadar İstanbul Şehir Tiyatroları İzmir Şehir Tiyatrosu Devlet Tiyatroları ve özel kuruluşlar tarafından sürdürülen Çocuk Tiyatrosu çalışmaları hem nitelik hem nicelik bakımından yeterli düzeye ulaşamamıştırÇocuk Tiyatrosu çalışmaları bu kuruluşların yönetmelikleri gereği yapılması zorunlu bir yan uğraş olmaktan öteye gidememiştir Özel kuruluşlar da bu konuyla genellikle ticari amaçla ilgilenmişlerdir 1973'de kurulan AÇOK ve 1976 yılında kurulan AÇT ve AKCE Çocuk Tiyatrosu dışında Çocuk Tiyatrosu çalışmalarında çağdaş bilimsel verilerden özellikle psikoloji ve pedegoji bilimlerinin verilerinden yararlanılmamıştır Bağımsız devlet çocuk tiyatroları kurulmamış Özel girişimler denetlenmemiş Çocuk Tiyatro yazınının gelişmesi için TTicaret bankası tarafından açılan Çocuk Oyunları Yarışması dışında hiç bir çaba gösterilmemiştir.
     

Bu Sayfayı Paylaş